القالى جيىندا اۋعانستاننىڭ ەكونوميكاسىن كورشىلەس ەلدەرمەن, سونىمەن بىرگە ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىمەن ينتەگراتسيالاۋدىڭ ماڭىزى, اۋعانستان يسلام رەسپۋبليكاسىنداعى تۇراقتىلىق پەن بەيبىتشىلىك ماسەلەسى تالقىلاندى. پىكىرتالاستا ءسوز العان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇحتار تىلەۋبەردى تاۋەلسىزدىك العالى قازاقستان تاريحى مەن مادەنيەتى ورتاق ەلدەرمەن تىعىز بايلانىس ورناتۋ ءۇشىن تىڭ باستامالاردى قولعا الىپ كەلگەنى تۋرالى ءسوز ەتتى. «قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ كوشباسشىلار ورتاق مۇددە ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىر. ماسەلەن, 2018 جىلدىڭ تامىزىندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ باسشىلارى تۇرىكمەنستاندا كەزدەسىپ, ارال تەڭىزىن قۇتقارۋ شارالارىن تالقىلادى. الايدا بۇگىنگى جانە ەرتەڭگى كۇن ءۇشىن دە كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – اۋعانستانداعى تۇراقتىلىق ەكەنى بارشاعا ايان», دەدى مينيستر.
سونىمەن قاتار قازاقستان ايماقتىق ىنتىماقتاستىقتىڭ جاقتاۋشىسى رەتىندە قاتىسۋشى ەلدەر اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىككە جەتۋ ءۇشىن كۇش بىرىكتىرۋدى كوزدەيتىنىن, اۋعانستاننىڭ قازاقستان ساياساتى ءۇشىن قاشاندا باسىمدىققا يە بولاتىنىن ايتتى.
«ەكى اپتا بۇرىن قاسىم-جومارت توقاەۆ نيۋ-يوركتەگى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 74-ءشى سەسسياسىندا ەلىمىزدىڭ اۋعانستانعا كومەك كورسەتۋدى جالعاستىرۋعا دايىن ەكەنىن بىلدىرگەن بولاتىن. مەملەكەت باسشىسى مىقتى ىنتىماقتاستىق, ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيتسيا, ايماقتىق كەلىسىم ەلدەگى تابىس پەن بەيبىت پروتسەستەرگە قول جەتكىزۋدىڭ شەشۋشى فاكتورى ەكەنىن اتاپ ءوتتى», دەدى م.تىلەۋبەردى.
جيىنعا قاتىسقان اۋعانستان يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ قاۋىپسىزدىك جانە شەكارالىق ىستەر ماسەلەلەرى بويىنشا ىنتىماقتاستىق دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى موحامماد حاسسان فايزي تەرروريزمگە قارسى كۇرەس ۇجىمدىق سيپاتقا يە بولۋى كەرەگىن ايتىپ ءوتتى.
«جىلدار بويى اۋعانستان تەرروريزمنىڭ قۇربانى بولىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ ەل – مۇنىمەن كۇرەس كەزىندە باسقالارىنا قاراعاندا كوپ زارداپ شەككەن مەملەكەت. ءبىز تەرروريزمگە قارسى كۇرەس ۇجىمدىق سيپاتقا يە بولۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز. «تاليبان» – اۋعانستان اۋماعىندا جۇرگەن شەتەلدىك قارۋلى توپتاردىڭ سەرىكتەسى. قارۋلى توپتار ءارتۇرلى ۇلتتاردان تۇرادى. سوندىقتان ولار تەك اۋعانستانعا ەمەس, بۇكىل الەمگە ۇلكەن قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر. وكىنىشكە قاراي, «تاليبان» اۋعانستاننان بولەك وزىمەن سەرىكتەس توپتارعا قارۋ, ادام بەرەدى, ەسىرتكى ساتىپ پايدا تابادى. تابىستىڭ تۇراقتى ءتۇسىپ تۇرۋى ولارعا كريمينالدىق سينديكاتتارمەن بايلانىس ۇستاپ وتىرۋعا جول اشادى. ەسىرتكى– تاليبتەر ءۇشىن تابىس كوزى», دەدى شەتەلدىك ساراپشى.
ايماقتاعى ماسەلەلەردەن بولەك, قازاقستاننىڭ اۋعانستانعا گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋى دە تالقىلاندى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەكىجاقتى كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە ەلىمىز گۋمانيتارلىق جانە تەحنيكالىق جاردەمدى جالعاستىرماق. «ناقتى ايتار بولساق, ەلىمىز وسى كۇنگە دەيىن 80 ملن اقش دوللارى كولەمىندە قارجىلاي كومەك كورسەتتى. ونىڭ 3,5 ميلليونى اۋعانستاننىڭ الىس-جاقىن اۋداندارىنداعى مەديتسينا, ءبىلىم وشاقتارىنىڭ قۇرىلىسىنا, جولدار مەن كوپىرلەردىڭ رەكونسترۋكتسياسىنا جۇمسالدى. وعان قوسا, 3 جىل بۇرىن اۋعانستان ۇلتتىق قورعانىس كۇشتەرىنە 2 ملن اقش دوللارى كولەمىندە قارجى ءبولىندى. مەملەكەتتىڭ ءبىلىمدى جاستارسىز تۇراقتىلىققا قول جەتكىزبەيتىنى انىق, سوندىقتان تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن اۋعانستاندىق جاستاردى وقىتۋ باعدارلاماسى قولعا الىندى. وسىلايشا, 1000 ستۋدەنت ەلىمىزدىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك الدى. اتالعان شارالاردىڭ بارلىعى ەۋروپا وداعى, ەقىۇ سياقتى حالىقارالىق ۇيىمداردان قولداۋ كورىپ, جوعارى باعالاندى», دەدى مۇحتار تىلەۋبەردى.
وسى ورايدا اۋعانستاننىڭ وكىلى موحامماد حاسسان فايزي قازاقستاندا ءبىلىم العان جاستاردىڭ ءبىرازى وقۋىن ءتامامداپ, ەلىنە ورالعانىن مالىمدەدى. ء«بىلىمدى جاستارىمىز بۇگىندە ءبىلىم بەرۋ, مەديتسينا سالالارىندا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. سۋ رەسۋرستارىنا قاتىستى ماماندارىمىز دا قازاقستاندا وقىعانىن ايتقىم كەلەدى. بولاشاق – جاستاردىڭ قولىندا, سوندىقتان جارقىن بولاشاققا داڭعىل جول سالعان قازاقستان مەملەكەتىنە العىسىمىزدى بىلدىرەمىز», دەدى م.فايزي.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۆەنا قالاسىنداعى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ تۇراقتى وكىلى, قازاقستاننىڭ اۋستريا مەن سلوۆەنياداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى قايرات سارىباي اۋعانستانداعى تۇراقسىزدىق تەك قازاقستان ەمەس بارلىق ورتالىق ازيا ەلدەرىن تولعاندىرىپ وتىرعان ماسەلە ەكەنىن ايتتى. «بۇگىنگى شارا وسىنداي جاھاندىق ماسەلەگە نازار اۋدارۋعا جاعداي جاساپ وتىر. اۋعانستانداعى تۇراقتىلىق ءۇشىن بارلىق حالىقارالىق قاۋىمداستىقتار كۇش بىرىكتىرۋى كەرەك. بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندەگى توراعالىعىمىز دا اۋعانستان ماسەلەسىن كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەردى. بۇعان بەيجاي قاراۋ باسقا دا «قارا نيەتتى» توپتاردىڭ سول ەلگە شوعىرلانۋىنا الىپ كەلمەك. سوندىقتان اۋعانستاندىقتاردىڭ بەيبىت ءومىرى ءۇشىن ەڭ الدىمەن تۇراقتىلىق ورناتۋ كەرەك. بارلىعىمىز بىرىگىپ جۇمىس ىستەسەك, ماسەلە شەشىم تاباتىنىنا سەنىمدىمىن», دەدى ق.سارىباي. سونىمەن قاتار ەلشى اۋعانستان جاستارىن وقىتۋ باسقا ەلدەرگە جاقسى ونەگە بولعانىن, ونىڭ بۇگىندە حالىقارالىق جوباعا اينالعانىن حابارلادى.
ودان بولەك, جيىن بارىسىندا «جۋسان» وپەراتسياسى جالعاسىن تاباتىنى ءمالىم بولدى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترى م.تىلەۋبەردى الداعى ۋاقىتتا يراك ەلىنەن 14 بالانىڭ ەلگە ورالاتىنىن حابارلادى. مينيسترلىك وكىلدەرى بالالاردىڭ ەڭ ۇلكەنى 10 جاستا ەكەنىن, ال ولاردىڭ انالارى اباقتىدا جازاسىن وتەپ جاتقانىن مالىمدەدى. بۇگىندە ديپلوماتتار بالالاردىڭ اتا-انالارىن دا يراكتان قايتارۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىر.
