قوعام • 10 قازان، 2019

«جاسىل» ەكونوميكا قالدىقسىز تەحنولوگيا دامۋ درايۆەرى

46 رەتكورسەتىلدى

ۋاقىت جۇيتكىگەن سايىن الەمدەگى جاڭاشىلدىقتارعا ىلەسۋ قيىنداپ بارادى. راس، سيفرلى تەحنولوگيا داۋىرىندە تىڭ جاڭالىقتار جىلداپ ەمەس، ايلاپ اشىلىپ جاتىر. ءبىراق بۇل سونىمەن بىرگە ادامزاتقا جاڭا سىن-قاتەرلەردى الىپ كەلىپ وتىر. اسىرەسە بارشا تىرشىلىك يەسىنىڭ ورتاق مەكەنى &ndash؛ جەر شارىنىڭ بۇگىنگى جاعدايى الاڭدا­؛تار­؛لىق كۇيگە جەتتى. جاھاندىق ەكولوگيانىڭ كونيۋنكتۋراسىن رەتتەۋ ءۇشىن «؛جاسىل ەكونوميكا»؛ تۇجىرىمداماسى نەگىزگى ۇردىسكە اينالدى. بۇل ترەندتى دامىتۋدى قازاقستان دا قولعا الىپ، الەمدىك كوشكە قوسىلۋعا بەت الدى. وسى ورايدا ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، «؛جاسىل ەكونوميكا جانە G-Global دامىتۋ كواليسياسى»؛ زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ باسقارما ءتورايىمى، پرەزيدەنت جانىنداعى «؛جاسىل»؛ ەكونوميكاعا ءوتۋ كەڭەسىنىڭ مۇشەسى سالتانات راحيمبەكوۆامەن ەلىمىزدىڭ ەكولوگيالىق ارحيتەكتۋراسى جونىندە اڭگىمەلەستىك.

اۋىلداردا دا ىسكە اسىرىلادى

&ndash؛ سالتانات تەمىرقۇلقىزى، اۋەلى ءوزىڭىز جەتەكشىلىك ەتەتىن قوعامدىق ۇيىم تۋرالى ايتا كەتسەڭىز...

&ndash؛ 2013 جىلدان بەرى بىرلەس­؛تى­؛گىمىز قازاقستاننىڭ «؛جاسىل ەكونوميكاعا»؛ كوشۋ جونىندەگى پروۆايدەرىنە اينالدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن جالپى 20-25 الەۋ­؛مەتتىك جوبانى ىسكە اسىرىپ كەلەمىز. كواليسيا جاسىل ەكونوميكانىڭ باستى ناسي­؛حاتتاۋشىسى ءارى جاسىل تەح­؛نو­؛­؛لوگيالاردىڭ تاراتۋشىسى مارتەبەسىن يەلەندى دەسەك قاتە­؛لەسپەسپىز. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­؛دار اراسىندا سەكتو­؛رارالىق سەرىك­؛تەستىكتىڭ تۇ­؛راق­؛تى دامۋ قاعي­؛داسىن تابىستى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر­؛مىز. مىسالى، كواليسيا 2015 جىلى «؛Expo&؛Women»؛ ايەل­؛­؛دەردىڭ جاسىل ەكونوميكانى قولداۋعا ارنالعان حا­؛لىق­؛­؛ارالىق قوزعالىسىن، سون­؛داي-اق «؛قازاقستان ۆولون­؛تەر­؛­؛­؛لەرى اليانسى»؛ زتب جاس­؛تار ۇيىمىن، 2019 جىلى «؛قا­؛زاق­؛ستان ايەلدەرىنىڭ اگرار­؛لىق وداعى»؛ زتب جانە «؛قازاق­؛ستان­؛نىڭ ەكولوگيالىق ۇيىم­؛دا­؛­؛رى قاۋىمداستىعى»؛ زتب قۇرۋعا اتسالىستى. سول سەكىلدى ەكسپو &ndash؛ 2017 ؛ كورمەسىن دايىن­؛­؛داۋعا جانە وتكىزۋگە ۇلەس قوستىق. ادەتتە، ءداستۇرلى ەمەس ينستي­؛تۋسيونالدىق جوبالاردى ازىر­؛لەيمىز. اتاپ ايتقاندا، Online-Expo-2017 جاسىل يننوۆا­؛سيالاردىڭ ۆيرتۋالدى رەسپۋب­؛ليكالىق كونكۋر­؛سىن، ەكولو­؛گيالىق دوستىق بيزنەس كون­؛­؛­؛كۋرسىن، جاسىل تەح­؛نو­؛لو­؛گيا­؛­؛لاردىڭ دەمونس­؛تراسيالىق ءبىلىم بەرۋ ورتالىق­؛تا­؛رىن ۇيىم­؛داس­؛تىردىق. بىرلەستىك &ndash؛ ەكو­؛لوگيالىق پروبلەمالاردى شە­؛شۋ­؛دىڭ جاڭا جولدارىن ىزدەي­؛تىن الەۋمەتتىك اۆانگاردقا اينالدى. بيىل اقپان ايىندا كواليسيا «؛اۋىل &ndash؛ ەل بەسىگى»؛ ارنايى جوباسىن قولداۋعا مەموراندۋم دايىنداپ، وعان ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار، ون شاقتى «؛جاسىل»؛ كومپانيا، اۋىلدى جەرلەردىڭ بەلسەندىلەرى جۇمىلدىرىلدى. ونىڭ مازمۇنىندا اۋىلدى جەرلەردە جاسىل ەكونومي­؛كانى ىسكە اسىرۋدىڭ 10 قاعيداسى مەن مىندەتى قاراستىرىلعان. ناقتى ايتساق، ورگانيكالىق ەگىنشىلىككە، كليماتى وڭتايلاندىرىلعان اۋىل شارۋاشىلىعىنا كوشۋ، ەكوجۇيەلىك قىزمەت كورسەتۋ ەكونوميكاسىن دامىتۋ، فەرمەر­؛لەر­؛دى، كاسىپكەرلەردى، جاستار مەن ايەلدەردى جاپپاي وقىتۋ قام­؛تيدى.

 ؛

جەتكىلىكتى قاراجات بولىنبەيدى

&ndash؛ ەلىمىزدە جاسىل ەكونوميكانى دامىتۋ ءۇشىن قانداي ءىس-شارالار قاجەت جəنە وسى سالاداعى نەگىزگى پروبلەمالاردى اتاساڭىز؟

&ndash؛ بۇل سالادا جۇمىس ىستەيتىن ۇيىمدارعا مەملەكەتتەن قاراجات بولىنبەيدى. ەلىمىزدە جاسىل قارجىلاندىرۋ ينستيتۋتى ءالى دامىماعان. سۇرانىس ناقتى جوبالارعا بايلانىستى تۋادى. قازاقستاندا جاسىل تەحنولوگيانى مەڭگەرگەن ماماندار وتە از. جاسىل تەحنولوگيالار ورتالىقتار جەلىسىن كەڭەيتىپ، قولداۋ ءۇشىن اكىمشىلىك كومەك قاجەت. وسى رەتتە وقىتۋ كۋرسىن ۇيىمداستىرۋدا حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىمەن، سول سەكىلدى تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا بەيىندى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتقان ارتىق بولمايدى. الايدا ءبىرىنشى كەزەكتە جاڭا جاسىل كاسىپتەردى سەرتيفيكاتتاۋ جانە الەمدىك نارىقتا باسەكەگە قابىلەتتى، سۇرانىسقا يە جاسىل تەحنولوگيالاردى يگەرۋ ءۇشىن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ، تەح­؛­؛نيكۋمداردىڭ، سونداي-اق كوللەدجدەردىڭ باعدارلامالارىن جا­؛ڭارتۋ كەرەك.

&ndash؛ قارجىلاندىرۋ ماسەلە­؛سى­؛نە توقتالساق، جوبالاردى جۇ­؛زە­؛گە اسىرۋ ءۇشىن قاراجاتتى قايدان الاسىزدار؟

&ndash؛ مەملەكەتتىك تاپسىرىس­؛تار­؛دىڭ، ۇكىمەت گرانتتارىنىڭ بولماۋى جۇمىسقا ءبىراز قيىندىق كەلتىرەدى. ۇيىم جۇمىسى دەمەۋ­؛شىلەر مەن دونورلاردىڭ تاپسىرىستارىنا تىكەلەي بايلانىستى جۇرگىزىلەدى.

 ؛

كراۋتفاندينگكە ەرەكشە نازار قاجەت

&ndash؛ بۇل سالادا ناقتى قانداي باعىت­؛تار درايۆەر بولا الادى؟

&ndash؛ ءبىرىنشى ورىنعا جاسىل بانكينگ پەن كراۋتفاندينگتى (ينتەرنەت ارقىلى جوبالارعا قاراجات جيناۋ)، ەلەكتروندى ۆيترينالار جانە «؛سيفرلى قازاقستان»؛ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە جاسىل تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ ۆيرتۋالدى كورمەسىن دامىتۋدى قويار ەدىم. قازاقستاندا كراۋتفاندينگتىڭ زاڭنامالىق بازاسى ءالى قۇرىلماعان. سونداي-اق بىزدە سۋپەرماركەتتەردەگى جاسىل تاۋارلار دۇكەندەرىنىڭ نەمەسە ءتيىستى بولىمدەردىڭ جەلىسى دامىماي وتىر. ءبىزدىڭ بولشەك ساۋ­؛دا تاۋارلارىنىڭ اسسورتيمەنتى وتە ناشار. دۇكەندەردە ەڭ بولماعاندا جاسىل تاۋارلاردىڭ ۇلگىلەرىن قويۋعا جانە ونى تۇتىنۋشىلاردىڭ تاپسىرىسىمەن اكەلۋگە بولادى. مىسالى، ەلەكتر ۆەلوسيپەد نەمەسە ەلەكتر روليكتەرى الەمدە كەڭىنەن تانىمال. بۇل قاتارعا ساپالى وسىمدىكتەردى، سۋپەرفۋدتاردىڭ تۇقىمدارىن، سپيرۋليننەن، سورادان جاسالعان ەمدىك تاماق ونىمدەرىن جانە كونسەرۆىلەنگەن تۇيە ءسۇتىن جاتقىزۋعا بولادى. تۇرمىستىق ماقساتتاعى جاسىل تاۋارلار مىڭداپ سانالادى. بۇل ءۇشىن جىل سايىن كورمە-ساتىلىمدار ۇيىمداستىرىپ، جوعارى وقۋ ورىندارىندا جاسىل تاۋار ماركەتولوگتارىن دايىنداۋ قاجەت.

ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ زياتكەرلىك مۇراسى ناشار ناسيحاتتالىپ، وندىرىسكە ەنگىزىلمەي قالدى. ەلباسى كورمەدەن كەيىن شەنەۋنىكتەردى «؛ۇيىقتاعانى»؛ ءۇشىن سىنعا الىپ، قاتىسقان مەملەكەتتەر ۇسىنعان تەحنولوگيالاردى زەرتتەپ، ەنگىزۋدى تاپسىرعان ەدى. قازاقستاندا جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى مەن ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا ەكسپورتقا شىعارۋعا تاتيتىن الەمدىك دەڭگەيدەگى جوبالار بار.

«؛استانا»؛ حالىقارالىق قار­؛جى ورتالىعى مەملەكەت-جەكە­؛مەن­؛شىك ارىپتەستىگى اياسىندا جاسىل ەكونوميكا جانە ەكوجۇيەلىك قىزمەتتەردى ارتتىرۋ ءۇشىن جاڭا قارجى قۇرالدارىن دامىتۋى ءتيىس.

يندۋستريالاندىرۋدىڭ ءۇشىن­؛­؛شى بەسجىلدىعىندا تابيعي رە­؛سۋرستاردى ۇتىمدى پايدالا­؛نۋ قاراستىرىلماق. وعان زاڭ­؛نا­؛مالىق قولداۋ قاجەت ەكەنى ءشۇباسىز. بۇعان قوسا جاسىل تەح­؛نولوگيالارعا ينۆەستيسيا تارتۋ ءۇشىن بيزنەستى ىنتالاندى­؛رۋ، ەكولوگيالىق كودەكستى جەتىل­؛دىرۋ مىندەتى قويىلدى. جاسىل ەكونوميكانىڭ دامۋىن با­؛عالاۋ ءۇشىن ينتەگرالدى يندي­؛كاتوردى &ndash؛ «؛جاسىل»؛ ىشكى جالپى ءونىمدى قولدانار ەدىم. ياعني، ەكونوميكالىق الەۋەتى جوعا­؛رى بارلىق «؛جاسىل»؛ سالا­؛لار­؛دىڭ جالپى اينالىمى قاجەت. ماسەلەن، قازاقستانداعى كىر­؛مە­؛لىك ءتۋريزمىنىڭ اينالىمىن 6-7 ملرد دوللارعا باعالاۋعا بولادى.

جاسىل ەكونوميكانىڭ بار­؛­؛لىق سالالارىنىڭ ىشىنەن ءبى­؛رىن­؛شى ورىنعا ەنەرگيا، بيوگاز جانە قايتا وڭدەلگەن ءونىم الۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قال­؛دىق­؛تاردى وڭدەۋ سەكتورىن تاڭداۋعا بولادى. قاتتى تۇر­؛مىس­؛­؛تىق قالدىقتاردى ءبولىپ جي­؛ناۋ­؛عا، قالا شەگىندە كومىرتەگى قالدىقتارىن ءپيروليزدى جانە جوعارى تەمپەراتۋرالى گاز گەنەراتورلى پەشتەرمەن جويۋعا، قوقىس گازىن الا وتىرىپ پوليگونداردى رەكۋلتيۆاسيالاۋعا كوشۋ قاجەت. قازاقستاندا وسى­؛عان ۇقساس بىرنەشە پەش بار. وندا كومىرتەگى قالدىقتارى (پوليمەر، رەزەڭكە، پلاستيكالىق ىدىس، ماتالار جانە ت.ب.) قۇبىر­؛لار­؛دا شوگىندىلەرى تۇزىلمەي، ديوكسينسىز ىدىرايدى. اسىرەسە 1800 گرادۋستان جوعارى تەمپەراتۋرادا.

 ؛

اڭگىمەلەسكەن

جاقسىلىق مۇراتقالي،

«؛Egemen Qazaqstan»؛

سوڭعى جاڭالىقتار

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ءجاۋدىر نارتاي

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 13:03

ەڭ قىسقا اڭگىمە. الىبەك بايبول

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:58

ەڭ قىسقا اڭگىمە. بولات شاراحىمباي

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:55

ەڭ قىسقا اڭگىمە. اسحات ومىرباەۆ

ەڭ قىسقا اڭگىمە • بۇگىن، 12:54

كۇلكى كەرۋەنى № 5

رۋحانيات • بۇگىن، 12:35

اقجايىقتا ايماقتىق فورۋم ءوتتى

ايماقتار • بۇگىن، 12:28

ەلىمىزدەگى ەڭ ءوتىمدى كولىكتەر

ەكونوميكا • بۇگىن، 12:17

توپاستىق جامان بولادى

100 • بۇگىن، 11:04

جاقسىنىڭ كوزىمەن جۇزدەسۋ

رۋحانيات • بۇگىن، 09:45

جامبىلدىڭ جومارت جاندارى

ايماقتار • بۇگىن، 09:41

مەسەناتتىڭ مىرزالىعى

ايماقتار • بۇگىن، 09:38

ساكەن جانە «ەڭبەكشى قازاق»

رۋحانيات • بۇگىن، 09:33

جازۋدىڭ ماشاقاتى

قوعام • بۇگىن، 09:31

الەمنىڭ ءابدىجامىلى

قازاقستان • بۇگىن، 09:28

كيبەرقىلمىس كۇشەيىپ بارادى

قوعام • بۇگىن، 09:25

جاڭا عارىش جۇيەسى – قازاقستاندا

قازاقستان • بۇگىن، 09:20

«ادامنىڭ كۇنى – اداممەن»

ايماقتار • بۇگىن، 09:16

التىن كۇز، ارايلى سالتانات

ايماقتار • بۇگىن، 09:15

قاۋىپسىز جولعا قاشان جەتەمىز؟

ايماقتار • بۇگىن، 09:12

بالداققا سۇيەنگەن تاعدىر

قوعام • بۇگىن، 09:10

كومىر باعاسى كوڭىلگە قونىمدى ما؟

ايماقتار • بۇگىن، 09:07

نان بولسا، ءان بولادى

قازاقستان • بۇگىن، 08:49

بەلسەنە قاتىسۋ قاجەت

قازاقستان • بۇگىن، 08:45

بيزنەستىڭ دامۋىنا باستاعان فورۋم

قازاقستان • بۇگىن، 08:39

سەرىكتەستىك سەنىمدى نىعايتادى

قازاقستان • بۇگىن، 08:37

قازاق مۋزىكاسىنىڭ قاراشاڭىراعى

ايماقتار • بۇگىن، 08:33

دارالاپ ۇلى دالا ۇلاعاتىن

رۋحانيات • بۇگىن، 08:23

قىزىلشا اۋرۋىنا قىراعىلىق قاجەت

مەديسينا • بۇگىن، 08:20

پرەزيدەنت ارحيۆىنە – 25 جىل

پرەزيدەنت • بۇگىن، 08:18

امەريكامەن ساۋدا-ساتتىق ۇلعايادى

قازاقستان • بۇگىن، 08:13

ۇقساس جاڭالىقتار