«وتىرار كىتاپحاناسى 1000-1200 جىل شاماسىنداي دۇنيەجۇزىندەگى ەڭ ۇلكەن كىتاپحانا بولىپ كەلگەن ەكەن» دەگەن دەگەن دەرەكتەر تاريح قالتارىسىندا قالدى. ء بىز كورمەگەن وتىرار كىتاپحاناسىنىڭ جەردەن شىعىپ قالعان بەلگىلەرىن – تەرىگە جازىلعان, تەرىمەن ورالعان قول جازبالاردىڭ شاشىلىپ, ۇگىتىلىپ, كۇلگە اينالىپ كەتكەن كەتكەن قيىندىلارىن اتالارىمىز كورىپتى.
بالالىق شاعى وتىرار –تۇركىستاندا وتكەن, 1970 جىلدارى 100-گە جاقىنداپ قايتىس بولعان ناعاشى اتامىز 1920-1930 جىلدارى وتىرار دالاسىن يگەرۋ باستالعان ەكى مەتر تەرەڭدىكتەن تەرىمەن قاپتالعان قولجازبالار شىعاتىنىن بەرىگە دەيىن ايتىپ وتىراتىن.
ەلىمىزدە 1930 جىلدارى 290 بۇقارالىق كىتاپحانا بولسا, 1939 جىلى ولاردىڭ سانى 3304-كە جەتكەن. كىتاپحانالاردىڭ سانى نەگە بۇلاي كۇرت ارتقانىن ءوزىڭىز دە تۇسىنە بەرىڭىز. ياعني, رۋحاني ازىق بەرەتىن كىتاپتار ادامزاتتى تاربيەلەۋدىڭ باستى قۇرالى ەكەنىن بىلگەندىكتەن وسىنداي ارەكەتكە بارعان سىڭايلى. ونى كۇشپەن مويىن بۇرعىزا المايسىڭ. اقپاراتتىڭ قول جەتىمدىلىگى, عالامتور ەنتسيكلوپەديالىق جان ازىقتى عانا قاناعات تۇتاتىن ۇرپاقتى قالىپتاستىردى. قازىر كىتاپ پەن وقىرماندى تابىستىرۋدىڭ ميلليون ءتۇرلى مۇمكىندىگى بار. مارقۇم بولىپ كەتكەن جازۋشىلارىمىزدىڭ كوزدەرىنىڭ قاراشىعىنداي بولىپ ساقتالىپ كەلگەن كىتاپتار قورى كوپشىلىككە ارنالعان قىتاپحانالارعا ءوتتى.
الماتى, استانا, شىمكەنت سياقتى ءىرى مەگاپوليستەردەگى ويىن –ساۋىق ورتالىقتاردا كىتاپ كورمەلەرى ۇيىمداستىرىلا باستادى. سونداي ورىنداردىڭ ءبىرى رەسپۋبليكالىق بۋكروسسينگ شاراسى نەگىزىندە الماتى قالاسىنىڭ ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنىڭ بىرىندە ارنايى كىتاپ سورەسى بوي كوتەردى.
«Social Development Center» الەۋمەتتىك قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ءبىرجان قازتۇرعانوۆ جۋرناليستەرمەن كەزدەسكەن كەزدە بۇل الەمدىك وركەنيەتتە قالىپتاسقان ءداستۇر بولسا دا ەلىمىزدە دامىماي وىترعانىن ايتتى.
«بۋكروسسينگ» جوباسى وسى باعىتتا قولعا الىنىپ وتىر. دەمەك وقىرمان شكافتا تۇرعان كىتاپتاردى قايتارىمسىز الىپ كەتپەي, ونىڭ ورنىنا باسقا وقۋلىق الىپ كەلۋى قاجەت. بولماسا وقىپ بىتكەننەن كەيىن ورنىنا قويۋ كەرەك دەگەن ەرەجەلەردى ءار كىتاپتىڭ مۇقاباسىنا تۇسىنىكتى ەتىپ جازىپ قويامىز», دەيدى ءبىرجان قازتۇرعانوۆ.
سونىڭ ارقاسىندا كەز كەلگەن وقىرمان مۇنداعى ءوزىن قىزىقتىرعان ەڭبەكتى الىپ كەتە الادى.
بىراق ونىڭ ورنىنا نە باسقا كىتاپ قويۋى قاجەت, نە بولماسا وقىپ بىتىرگەننەن سوڭ قايتا ورنىنا اكەلۋى ءتيىس. شارانىڭ ماقساتى دا وسى. «وسىلايشا ەلىمىزدە كىتاپ الماسۋ مادەنيەتى ارتادى»,- دەيدى ۇيىمداستىرۋشىلار.
شارا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن, «ازاماتتىق باستامالار ورتالىعىنىڭ» گرانتتىق قارجىلاندىرىلۋى ەسەبىنەن جۇزەگە استى. قازىردىڭ وزىندە الماتىدا وسىنداي سورەنىڭ 9-ى ورناتىلسا, ەلوردا مەن شىمكەنتتە بەس بەستەن بار. ولار ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە, «جىبەك جولى» مەترو ستانساسىندا ورنالاستىرىلعان. الەۋمەتتىك جوبا اياسىندا بيىلعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن كىتاپ سورەلەرىن ەلدىڭ 17 قالاسىندا ورناتۋ جوسپاردا بار.
دەمەك ارەكەت بار. ەندى قولداۋ كەرەك.
گۇلبارشىن ايتجانبايقىزى,
«ەqemen Qazaqstan»
الماتى
