رۋحانيات • 07 قازان، 2019

الماتى شەرحان مۇرتازانى ەسكە الدى

160 رەت كورسەتىلدى

الماتىدا حالىق جازۋشىسى، بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، «قۇرمەت» جانە «وتان» وردەنىنىڭ يەگەرى شەرحان مۇرتازانىڭ دۇنيەدەن وتكەنىنە جىل تولۋىنا بايلانىستى بىرقاتار شارالار شەرۋى ۇيىمداستىرىلدى.

يگىلىكتى ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن الماتى قالاسى اكىم­دىگىنىڭ قولداۋىمەن الاش­­تىڭ ار­داقتى جازۋشىسىن قۇرمەتتەۋ ونىڭ كەڭسايداعى قابىرىنىڭ با­سىنا قۇلپىتاس قويۋدان باس­تالدى. وسى ورايدا شەراعانىڭ قۇلپىتاسىن ازىرلەپ، جاساۋعا تىكەلەي ات­سالىسقان، ۇيىتقى بول­عان تۇر­كىستان وبلىسى، تۇل­كىباس اۋدانىنىڭ ازاماتتارى ەكەنىن  ريزاشىلىقپەن اتاپ وتكەنىمىز ءجون.

ءىس-شاراعا جازۋشىنىڭ ۇل-قىزى، ەل جاقتاعى اعايىن-تۋىس­تارى، تۋعان جەرى جام­بىل، قىزىل­ور­دا، تۇركىستان، الماتى وب­لىس­­­تا­رىنىڭ دەلەگاتسيالارى، قا­زاقستان جا­زۋشىلار ودا­عى­نىڭ ايماق­تارداعى بو­لىم­شەلەرىنىڭ باس­شىلارى  ارنايى كەلىپ، تا­ۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الا­ڭىندا باسىن باي­گەگە تىگىپ، حال­قىنىڭ جانىنا جالاۋ بولعان قازاق جۋر­ناليستيكاسىنىڭ سار­دارىن ەسكە الىپ، ارىستانداي ايباتىن، ناركەسكەندەي نامىسى مەن قايراتىن تانىتاتىن وقيعالاردى ەسكە الىپ، اسەرلى ەستەلىكتەردىڭ تيەگىن اعىت­تى. قابىر باسىندا قۇران با­عىشتاپ، رۋحىنا تاعزىم جاسادى. قىتىمىرلىعىن تانىتا كەلەتىن قازان ايىنىڭ ساسكەگە تاياپ قالعان تاڭى بولسا دا كۇن­دەگى سالقىن سىزى ءوز-وزىنەن سە­يىلىپ، جانعا جايلى ماي توڭ­عىسىز كۇن شەر-اعاڭ تۋرالى تاعىلىمدى ەستەلىكتەرمەن ءتىپتى جىلىنا ءتۇستى. ءفاني مەن باقي اراسىندا جاقسى اتى قالىپ، ەكى دۇنيەنى ۇلى رۋحىمەن جالعاپ جاتقان جازۋشىنى ەلى ەسىنە الىپ تۇرعاندا، اۋەلەي ۇشقان ءبىر توپ اق كەپتەر تىنىپ تۇرعان كۇزگى اسپاندى ەرسىلى-قارسىلى ەكى رەت كەسىپ ءوتتى. اياق استى پاي­­­­دا بولعان اق كەپتەرلەر ار­داق­تاپ جاتقان الماتىسىنا، ۇمى­تا الماي جۇر­گەندەردىڭ ۇلاعات- ۇلىقتاۋىنا الداس­پان جازۋشىنىڭ الىستان جول­داعان العىسى سەكىلدى كورىنىپ، ساعىنىش تولعان شەرلى كوكى­رەكتەر شەر-اعاڭنىڭ سالەمىن ءۇنسىز تۇسىنگەندەي، كوككە كوزىن قاداپ تۇردى...

بۇدان كەيىن قازاق كوسەم­سو­زىنىڭ قولباسشىسىن ەسكە الۋ م.تولەباەۆ كوشەسىندەگى، №98 ءۇيدىڭ جانىندا جالعاستى. مۇندا دا وقىرماننىڭ كوڭىلىنە قانات ءبىتىرىپ، جانىنا رۋح بە­رەتىن عا­جايىپ شىعارمالار قالدىرعان سۋرەتكەرىن ساعىنعان قاۋىمنىڭ قاراسى قالىڭ بول­دى. قازاق ءتىلىنىڭ مۇڭىن مۇڭ­داپ، جوعىن جوقتاعان، شىن­دىقتىڭ شىراقشىسىنداي بول­عان شەر-اعانى ماڭگى ەستە قال­دىرۋ ماقساتىندا بەس قابات­تى تاس ءۇيدىڭ قابىرعاسىنا مە­موريالدى تاقتا ورناتىلدى. تۇرعان ۇيىنە ەسكەرتكىش تاق­تا ورناتۋ راسىمىندە الماتى قالا­سىنىڭ اكىمى باقىتجان ساعىن­تاەۆتىڭ تەبىرەنە سويلەگەن ءسوزى كوپشىلىكتىڭ بويىن شىمىرلاتىپ جىبەردى. «بىزدە كوپ دۇنيە قاعازعا بايلانىستى شەشىلەدى. قاعازعا الدەنەنى جازامىز دا، سول سيانىڭ ارتىنداعى ازا­مات­­تىڭ كىم ەكەنىن ۇمىتىپ كەتەمىز. ءبىز ءبارىن تارازىعا سالىپ قويامىز. وكىنىشتى-اق. وسىنى جاساپ جۇرگەن ءوزىمىز. ال شەراعامىزدىڭ دۇنيەدەن وتكەنىنە جىل تولىپ جاتقان كەزدە، قاعازعا قاراپ قالامىز با؟ جوق، ەل  ەكەنىمىزدى، قازاق ەكەنىمىزدى كورسەتەمىز بە؟ وسى­لاي قاعازدىڭ ءبارىن ىسىرىپ تاستاپ شەشىم قابىلدادىق. مۇنداي شەشىم ءبىر جىلدان كەيىن ەمەس، بەس جىلدان كەيىن ەمەس، مارقۇم بولعان كۇننىڭ ەرتەڭىندە قابىلدانۋى كەرەك. ويتكەنى بۇل ازامات – ەلدىڭ ازاماتى. تەك «ەلىم» دەپ قانا ءوتتى. سول سەبەپتى وسىنداي ىزگى شارۋانىڭ باسى-قاسىندا جۇر­گەنىمە قۋانىشتىمىن»، دەدى قالا اكىمى ءار ادامنىڭ كوڭىلىن تولقىتىپ تۇرىپ. راسىندا دا باقىتجان ءابدىر ۇلى ايت­قان­داي، بۇل ەسكەرتكىش تاقتا شەر-اعاڭ­نىڭ وزىنە كەرەگى جوق. تاقتا ادام­دارعا، حالىققا كەرەك. موينىن بۇرىپ قاراپ، «شەر-اعاڭ تۇرعان ءۇي ەكەن عوي» دەپ سۇيىكتى جازۋ­شىسىن تاعى ءبىر ەسكە الادى. شىعارماسى ويعا ورالادى. ۇيىنە كەلىپ ۇل-قى­زىنا ونەگەلى ءسوزىن اي­تادى. سوندىقتان مۇنداي تاق­تاي­شالاردىڭ تاربيەلىك ءمانى زور.

شەرحان مۇرتازاعا ارنالعان شارا قابىلداۋ ۇيىندە بەرىلگەن جىلدىق اسىمەن جال­عاسىن تاپتى. اسقا شەرحان مۇرتازانىڭ كوزىن كورگەندەر، بىرگە قىزمەت ىستەگەن ارىپتەستەرى، شاكىرتتەرى قاتىسىپ، ەستەلىكتەرىمەن ءبو­لىستى.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

شىرقاۋ شىڭى شوقاننىڭ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار