ءبىرىنشى سۇراقتى قاراۋ بارىسىندا جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى ب. اتامقۇلوۆ, ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى م. دوسمۇحامبەتوۆ باياندادى.
پرەمەر-مينيسترگە وڭىرلەردە 10 606 دەربەس قازاندىق نەمەسە 99,8%, 45 908 تۇرعىن ءۇي (98,1%) دايىندالعانى مالىمدەلدى. 4 943,4 كم جىلۋ جەلىلەرى (99,1 %), 14 917,1 كم (98,7%) سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرى جوندەلدى. كومىر ءوندىرۋشى كومپانيالار 75,1 ملن توننا كومىر ءوندىردى.
الەۋمەتتىك نىساندار تۇرعىسىنان جوو-لاردىڭ 100%, بالاباقشالاردىڭ 95%, مەكتەپتەردىڭ 99%-ى جىلىتۋ ماۋسىمىنا ازىرلىك اكتىلەرىن الدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ جىلىتۋ ماۋسىمىنا ورتاشا دايىندىعى 99% قۇرايدى.
جالپى دايىندىققا قاراماستان, بىرقاتار وڭىردە بەكىتىلگەن جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ كەستەسىنەن ارتتا قالۋشىلىق بار. وسىعان بايلانىستى وتىرىس بارىسىندا باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ع. ەسقاليەۆ, اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى و. ورازالين جانە نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ اكىمى ا. كولگىنوۆتىڭ بايانداماسى تىڭدالدى.
جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇمىسى ۇكىمەتتىڭ تۇراقتى باقىلاۋىنا الىنعان. بۇل تۋرالى, سونداي-اق, قر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان سكليار حابارلادى.
وتىرىستىڭ ءبىرىنشى سۇراعىن قاراۋ قورىتىندىسىن شىعارا وتىرىپ, پرەمەر-مينيستر اسقار مامين اكىمدەرگە جوندەۋ جۇمىستارىن ۋاقىتىلى اياقتاپ, وتىندى قاجەتتى كولەمدە الدىن الا جەتكىزۋدى تاپسىردى.
«وڭىرلەردىڭ اكىمدەرى ەكى اپتا ىشىندە بەلگىلەنگەن تارتىپتە كومىردى دايارلاۋ جانە وتكىزۋ پۋنكتتەرىنىڭ ينفراقۇرىلىمىنىڭ قازىرگى جاعدايىن, جەتكىزىلىم كەستەسىن, ساتىلاتىن كومىردىڭ باعاسىن جانە ساپاسىن تەكسەرۋى قاجەت, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق-مەن بىرلەسىپ, كومىر جەتكىزۋگە ارنالعان ۆاگونداردىڭ قاجەتتى كولەمىن قامتاماسىز ەتسىن», — دەدى ا. مامين.
ايتا كەتۋ كەرەك, ۇكىمەت وتىرىسىنىڭ ەكىنشى بولىگىندە ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ كەشەندى ماسەلەسى قارالدى.
«ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋعا باعىتتالعان «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بەلسەندى تۇردە ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە ازاماتتار بيزنەستى جۇرگىزۋ بويىنشا ءبىلىم الا وتىرىپ, ءوز ىستەرىن اشادى. سونداي-اق, جەكە قاراجاتتارى بولماعان جاعدايدا, اتالعان ازاماتتارعا نەسيەلەر بەرىلەدى.
باستى وپەراتور — «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى. «باستاۋ بيزنەس» جوباسىن ىسكە اسىرۋدىڭ باستى ناتيجەسى – ءۇش جىلدا 20 مىڭنان استام جاڭا بيزنەس جوبالار ىسكە قوسىلدى. وسى كەزەڭدە 50 ملرد تەڭگەگە ءونىم مەن قىزمەت شىعارىلدى.
سونداي-اق ماسەلەنى قاراۋ بارىسىندا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ب. نۇرىمبەتوۆ, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى س. وماروۆ ءسوز سويلەدى.
باستى ارالىق قورىتىندىلاردىڭ قاتارىندا مىنا كورسەتكىشتەر بار:
2017-2019 جىلدارى 31 مىڭعا جۋىق ازاماتقا نەسيە بەرىلدى;
ءوز جوبالارىن قورعاعان 27 مىڭ ازاماتتىڭ 8,1 مىڭى گرانتتار مەن نەسيەلەر الدى;
1 تەڭگە قولداۋ شارالارىنا 1,8 تەڭگەگە تاۋارلار شىعارىلىپ, قىزمەتتەر كورسەتىلەدى;
نەسيە الۋشىلار 8 384 جاڭا جۇمىس ورنىن اشتى.
باعدارلامانىڭ ءساتتى بولعانىن ەسكەرە وتىرىپ, اعىمداعى جىلى نەسيەلەندىرۋدى قارجىلاندىرۋ كولەمى 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە ۇلعايتىلىپ, شامامەن 83 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بيىل 19 مىڭ ادامعا نەسيە بەرۋ جوسپارلانۋدا, ونىڭ ىشىندە 16,7 مىڭ اۋىلدا, 2,3 مىڭى – قالادا.
وسى ماسەلەنىڭ ەكىنشى ءبولىمى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋداعى جەرگىلىكتى قامتۋ ۇلەسىن ارتتىرۋ ارقىلى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ وتاندىق وندىرۋشىلەرىن قولداۋ شارالارىنا ارنالدى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ 2020 جىلدان باستاپ پيلوتتىق رەجيمدە بارلىق مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردى بىرىڭعاي ۇيىمداستىرۋشىلارعا ءتيىستى دەڭگەيدە بەرۋدى كوزدەيتىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى ورتالىقتاندىرۋ ەنگىزىلەتىنىن ايتتى. اكىمشىلەندىرۋدى جەڭىلدەتۋ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋداعى جەرگىلىكتى قامتۋدى ءتيىمدى رەتتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
قر مينيسترلەر كابينەتىنىڭ وتىرىسىن قورىتىندىلاي كەلە, ۇكىمەت باسشىسى «باستاۋ-بيزنەس», «جاس كاسىپكەر», شاعىن كرەديت بەرۋ جوبالارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ ماسەلەلەرى حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن, بۇل – ەلباسى مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ العا قويعان باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
اسقار مامين «باستاۋ-بيزنەس» جوباسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ سانىن ۇلعايتىپ, بيزنەسىن اشقاندار نەمەسە كەڭەيتكەندەر سانىن 20-دان 30%-عا دەيىن جەتكىزۋ ماسەلەسىن پىسىقتاپ, شاعىن نەسيە جانە گرانت بەرۋ بويىنشا كوزدەلگەن بارلىق جوسپارلاردىڭ ورىندالۋىن جەدەلدەتۋدى, جەرگىلىكتى قامتۋ بويىنشا بەكىتىلگەن ينديكاتورلاردى ورىنداۋدى, زاڭنامانىڭ جانە ندۋستريالىق سەرتيفيكات پەن «ست-كZ» سەرتيفيكاتىنىڭ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋدى, سونداي-اق, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ ساتىپ الۋدى جۇزەگە اسىرۋى قاعيدالارىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ تەتىكتەرىن قاراستىرىپ, ولاردىڭ ءبىر اي مەرزىمدە قابىلدانۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
«مينيسترلەر مەن اكىمدەرگە قازاقستاندىق قامتۋ بويىنشا كورسەتكىشتەردىڭ جانە ءتيىستى زاڭنامانىڭ ورىندالۋى بويىنشا دەربەس جاۋاپكەرشىلىك ارتىلادى», — دەدى پرەمەر-مينيستر.
ءداستۇرلى تۇردە وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا باق وكىلدەرى كۋلۋاردا ۇكىمەت مۇشەلەرىنە قىزىعۋشىلىق تانىتقان سۇراقتارىن قويادى.
قازىر قالاعا, تۇرعىندارعا, قالا ماڭىنا ەشقانداي قاۋىپ ءتونىپ تۇرعان جوق — ن. ەرمەكباەۆ ارىس قالاسىنداعى جاعداي تۋرالى باياندادى.
ۇكىمەت كۋلۋارلارىندا قورعانىس ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆ ارىس قالاسىنان 60 شاقىرىم قاشىقتىقتا ارنايى جابدىقتالعان پوليگون ايماعىندا جوسپارلى جارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جانە توتەنشە جاعدايلار سالدارىن جويۋ بارىسىندا وق-ءدارى فراگمەنتىنىڭ وزدىگىنەن جارىلۋىنا بايلانىستى وقيعاعا تۇسىنىك بەردى.
«قازىر ارىس قالاسىندا بولعان وقيعانىڭ سالدارىن جويۋ بويىنشا جۇمىستاردى جۇرگىزۋدىڭ ەڭ كۇردەلى, جاۋاپتى ءارى قاتەرلى كەزەڭى باستالعانىن ءتۇسىنۋ كەرەك. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن اسكەري قىزمەتكەرلەر اسكەري ءبولىم ماڭىنداعى اۋماقتى تولىق دەرلىك تازارتىپ, زالالاسىزداندىردى. قازىر قالاعا, تۇرعىندارعا, قالا ماڭىنا ەشقانداي قاۋىپ ءتونىپ تۇرعان جوق. ءبارىن تازارتتىق, جۇمىستاردى جالعاستىرىپ جاتىرمىز. بۇگىندە فراگمەنتتەر, جارىقشاقتار مەن باسقا دا جارىلماعان زاتتار كوپتەپ جينالعان قويمالار ىشىندە, اسكەري ءبولىم ىشىندە نەگىزگى جۇمىستار باستالدى... تيىسىنشە, ساپەرلەردىڭ جۇمىسى قاۋىپتى», — دەپ ءتۇسىندىردى ن. ەرمەكباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اسكەري ءبولىم اۋماعىنىڭ ىشىندە جەكە قۇرامدى قاۋىپسىزدەندىرۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارالار قابىلدانۋدا.
«21-ءى كۇنى زارداپ شەككەن اسكەري قىزمەتكەرلەر دەرەۋ گوسپيتالگە جەتكىزىلدى, ولارعا بارلىق قاجەتتى مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلۋدە... ءبىز ولاردىڭ بارلىعى جۋىردا قاتارعا قوسىلادى دەپ ۇمىتتەنەمىز», — دەدى مينيستر.
ن. ەرمەكباەۆ اتاپ وتكەندەي, زاڭدا قىزمەتتىك جۇمىستارىن اتقارۋ كەزىندە جارالانعاندارعا ماتەريالدىق وتەماقى قاراستىرىلعان.
«تۇرعىنداردىڭ الاڭداۋىنا ەش نەگىز جوق. اسكەري ءبولىمنىڭ سىرتىنان فراگمەنتتەر تابىلۋى مۇمكىن, بىراق ولاردىڭ 99%-نىڭ جارىلىس قاۋىپى جوق. سوعان قاراماستان, ءبىز تۇرعىندارعا اباي بولىپ, قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاۋعا شاقىرامىز. اسكەري ءبولىم ىشىندە قاتەر ءالى بار. ول جەردە جۇمىس ءالى كوپ», — دەدى قورعانىس ءمينيسترى.
