– ادەمى, ايەل بالاسىنا تاڭسىق كاسىپپەن اينالىسۋىڭىزعا نە تۇرتكى بولدى؟
– كۇيەۋىم ەكەۋىمىز بالا-شاعانى اسىراۋ ءۇشىن كەز كەلگەن كاسىپتەن ارلانبادىق. سوڭعى قولعا العان كاسىبىمىز جاڭا جىل الدىندا شىرشا ساتۋ بولدى. تاۋارىمىز جەردە جاتپاسىن دەپ دانەكەرلەۋشىگە تاپسىرىس بەرىپ, ۇزىن قىلىپ تەمىردەن ۇستەل جاساتتىق. سول كەزدە شەبەردىڭ جۇمىسىن سىرتتان قىزىقتاپ تۇردىم. قولىنداعى قۇرالىنا قىستىرىلعان ەلەكترودتى تەمىرگە تيگىزىپ قالعاندا, جان-جاققا شاشىراعان مىڭ-سان ۇشقىن كادىمگى تۇندە اتىلاتىن وتشاشۋدى كوز الدىما ەلەستەتتى. كۇيەۋىمنىڭ «قاراما, كوزىڭ اۋىرادى», دەگەنىنە قاراماستان, قولىممەن كوزىمدى كولەگەيلەپ تۇرىپ الگى كورىنىستى تاماشالاي بەردىم. نەگە ەكەنىن ءوزىم دە بىلمەيمىن, اياق استىنان قىزىعۋشىلىعىم وياندى. سودان دانەكەرلەۋشىدەن قۇرالدارىن سۇراپ الدىم دا, تەمىردىڭ ەكى كەسىندىسىن بالقىتىپ وتىرىپ جالعاپ كوردىم. بايقاپ قاراسام, قولىمنىڭ ەبى بار سياقتى. دانەكەرلەۋشىنىڭ بەتپەردەسىن قايتا كيىپ الىپ, ءارى قاراي ىسكە كىرىسە بەردىم. مىنە, سودان بەرى وسى كاسىپتىڭ قىر-سىرىن ۇيرەنۋگە تاۋەكەل ەتتىم.
– دانەكەرلەۋشى ادەمىنىڭ وتباسىمەن تانىسا وتىرساق...
– ەكى بالانىڭ اناسىمىن. كۇيەۋىمىز ەكەۋمىز ءبىر-ءبىرىمىزدى قاس-قاباقتان تۇسىنەمىز. سودان دا بولار, قانداي ءىستى بولسىن ەكەۋلەپ الىپ كەتىپ, ايتەۋىر ءبىر ناتيجە شىعارىپ جاتامىز. شىنى كەرەك, مىنا ومىردە جانىڭداعى جۇبايىڭنىڭ قولداۋى وتە كەرەك جانە ماڭىزدى دۇنيە. ال انام – اقىلشىم, سىرلاس قۇربىمداي بولىپ كەتكەن ەڭ جاقىن, ەڭ اسىل ادامىم.
نەگىزى, ءوزىمنىڭ ماماندىعىم – بۋحگالتەر. بىراق كەڭسەدە قاعاز ءمۇجىپ وتىرۋ مەن ءۇشىن ازاپپەن تەڭ. ودان دا تەمىردەن ويىڭداعىنى جاساپ, دەنە ەڭبەگىمەن اينالىسقان مىڭ ەسە ارتىق.
– ءسىزدىڭ بۇل كاسىبىڭىزگە تۋعان-تۋىس, كۇيەۋىڭىز قالاي قارادى؟
– انام باسىندا «ەلدەن ۇيات-تاعى», دەپ بىرازعا دەيىن قارسى بولىپ, نامىستانىپ ءجۇردى. كەيىن ىستەگەن شارۋامدى كورىپ, بۇل ءىستىڭ دە ءوز نەسىبەسى بارلىعىنا كوز جەتكىزگەننەن كەيىن بارىپ كونگەن ىڭعاي تانىتتى. ال كۇيەۋىم بولسا, اۋەل باستان مەنى قولداپ شىقتى. ونىڭ «قولىڭنان كەلسە, ىستەي بەر» دەگەن جالعىز اۋىز ءسوزى ماعان كادىمگىدەي كۇش بەرىپ, وزىمە دەگەن سەنىمىمدى ارتتىردى.
جالپى, مەنىڭ بالا كەزىمنەن جۇرتتىڭ سىپسىڭ ءسوزىن ەلەڭ قىلماي, وزىمە ۇناعان كەز كەلگەن شارۋانى ىستەي بەرەتىن ادەتىم بار. مىنەزىم سونداي. سوزدەن گورى ءىستى ۇناتامىن.
– ەندى, بۇل كاسىپتىڭ ءوتىمدى, قايتارىمدى ەكەنىن تۇسىنگەننەن كەيىنگى ءىس-ارەكەتىڭىز قانداي بولدى؟
– ەڭ الدىمەن بيزنەس-جوسپار جاساپ, قۇجاتتارىمدى ازىرلەپ, «بيزنەس باستاۋ» ارنايى جوباسىنا قاتىستىم. جولداسىم ەكەۋىمىز جەرگىلىكتى اكىمدىكتەن جالعا جەر الىپ, شاعىن شەبەرحانا اشتىق. باستاعان ءىسىمىز قايىرلى بولدى. كۇننەن كۇنگە تاپسىرىس كوبەيىپ, بۇل ءىستىڭ قىزىعىنا ءباسىبۇتىن كىرىپ كەتتىم. مىنە, ەكى جىلداي بولدى, قالاداعى ساياباقتار مەن بالالار الاڭدارىنا قاجەتتى ساكىلەردىڭ, اتكەنشەكتەردىڭ تەمىر قۇرساۋلارىن جاسايمىز. باسقا دا ىستەيتىن شارۋالار كوپ. كوبىنە بەرىلگەن تاپسىرىستار بويىنشا جۇمىس ىستەيمىن. ال كۇيەۋىم مەنىڭ قولىمنان شىققان دايىن ونىمدەردى تاپسىرۋشىعا جەتكىزىپ بەرىپ وتىرادى.
– ءومىر بويى دانەكەرلەۋشى بولىپ جۇرمەسىڭىز بەلگىلى. دەگەنمەن, بولاشاقتا اينالىسار كاسىبىڭىزدىڭ وسى ىسكە قانداي دا ءبىر قاتىسى بولاتىن شىعار؟ الداعى جوسپارلارىڭىز تۋرالى ايتساڭىز...
– مەنىڭ ويىمشا, ادام بالاسى ماحابباتپەن ىستەسە, كەز كەلگەن كاسىپ ءوزىنىڭ جەمىسىن بەرەدى. ارينە اينالىسقان شارۋانىڭ وزىندىك قيىندىقتارى دا بولادى. ماسەلەن, ۇزاق جۇمىس ىستەگەندە كوز ەتتەرىمنىڭ تارتىپ اۋىراتىنىن بايقايمىن. سونان سوڭ قاۋىپسىزدىك شارالارىن دا قاتاڭ ساقتاۋعا تۋرا كەلەدى. اسىرەسە گازبەن دانەكەرلەگەندە اسا ساق بولۋ كەرەك. ۋلتراكۇلگىن ساۋلەلەردىڭ دە زيانى از ەمەس. جوعارى تەمپەراتۋرادا جۇمىس ىستەيتىندىكتەن, وت ۇشقىنى مول بولاتىندىقتان دەنەدە ءبىر دە ءبىر جەر اشىق بولماۋى كەرەك. دەگەنمەن, جاساعان ءونىمىڭ ويداعىداي شىققاندا, كوزدىڭ اۋىرعانىن دا, شارشاعانىڭدى, ءبارى-ءبارىن ۇمىتىپ كەتەدى ەكەنسىڭ. جالپى, دانەكەرلەۋشىنىڭ جۇمىسى ادامنان قول شەبەرلىگى ءوز الدىنا, وتە جوعارى دالدىكتى, تاباندىلىق پەن توزىمدىلىكتى تالاپ ەتەدى. بۇل ناعىز «جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەس» دەيتىن قاعيداتقا باعىناتىن ماماندىق. بولاشاقتا بۇل كاسىپتىڭ اياسىن كەڭىتىپ, اۋقىمدى جوبالارمەن اينالىسسام با دەپ ارماندايمىن. ول ەندى ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندەگى شارۋا.
اڭگىمەلەسكەن
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى وبلىسى
