– 1943 جىلى كۋرسك يىنىندەگى كەسكىلەسكەن شايقاستارعا قاتىسىپ جۇرگەن مەن جاقىن جارىلعان بومبادان ساۋ-تامتىعىم قالماي جارالانىپپىن. جارالىلاردى تاسيتىن سالدىرلاق اربامەن دالالىق گوسپيتالعا جەتكىزگەندە ەسىم كىرەسىلى-شىعاسىلى بولدى. قان دا كوپ اققان, تەك ايتەۋىر كومىپ تاستاعان توپىراقتىڭ جابۋىمەن ۇيىپ, توقتاعان ءتارىزدى. ايتپەسە قانسىراپ ءولىپ قالادى ەكەنمىن.
اۋىر جارالانعان مەنى الدىمەن اللانىڭ بەرگەن مىقتى دەنساۋلىعى, سودان سوڭ دارىگەرلەردىڭ كومەگى عانا قۇتقاردى. ەكى ايداي دالالىق گوسپيتالدە ەمدەلىپ, دارىگەرلەردىڭ كومەگىمەن عانا قوزعالاتىن باسىم ەپتەپ, جان-جاعىما كوز سالىپ, تالتىرەكتەپ اياعىمدى باسۋعا جارادىم. وسى كەزدەن مەنى كيسلوۆودسكىنىڭ اسكەري گوسپيتالىنە جەتكىزدى. كۋرورتتى قالانىڭ ساف اۋاسى, جانعا جايلى كۇتىمى مەن ەمى جارتى جىلداي جاتقان سوڭ ەمىن-ەركىن قوزعالۋعا مۇمكىندىك بەردى.
1944 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا دەنساۋلىقتى انىقتاۋ جونىندەگى مەديتسينالىق كوميسسيا ساپتان بوساتتى. ەلگە كەلگەن سوڭ اۋىر جۇمىسقا جاراماي, اۋدان ورتالىعى پرەسنوۆ سەلوسىنان وزىمە لايىق جۇمىس ىزدەدىم. ءسويتىپ اۋداندىق سوتتىڭ حاتشىسى بولىپ ورنالاستىم. بۇل مەنىڭ سوت-قۇقىق سالاسىندا قىزمەت ەتكەن 43 جىل ءومىرىمنىڭ باسى ەدى. الدىمەن ون جىلدىق مەكتەپتى ءبىتىرۋ ءۇشىن ەكستەرنمەن ەمتيحان تاپسىرۋعا رۇقسات الىپ, اتتەستات الدىم. ول كەزدە وسىنداي جەڭىلدىكتەر بولاتىن. 1952 جىلى الماتىداعى 2 جىلدىق زاڭگەرلەر مەكتەبىن, ودان قازاق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن سىرتتاي وقىپ, ءبىتىردىم.
1952 جىلدان مەنىڭ سوت-قۇقىقتىق سالاداعى كاسىبي ەڭبەگىم جالعاستى. الدىمەن اقمولا وبلىسىنداعى ادۆوكاتتار القاسىنا جۇمىسقا تۇرىپ, ءبىر جىل قورعاۋشى بولدىم. مىنە, وسى كەزدەن باستاپ مەنىڭ قولىمنان «سوتسياليستىك قازاقستان» تۇسكەن ەمەس. ويتكەنى, وندا ارنايى قۇقىق قورعاۋ ايدارى بولىپ, ءبىزدىڭ سالاعا قاتىستى كوپتەگەن ماقالالار جاريالانىپ تۇراتىن. ول كەزدەگى ەڭ نەگىزگى اقپارات قۇرالى دا «سق». وعان جاڭا قابىلدانعان زاڭدار دا جاريالانىپ تۇردى. ەگەر «سق»-نىڭ ءبىر ءنومىرىن وقي الماي, وتكىزىپ الساڭ, كوپ نارسەدەن قۇر قالاسىڭ. سوندىقتان ونى مىندەتتى تۇردە ۇيگە جازدىرىپ الىپ, وقيتىن ەدىك. ءسويتىپ «سق» مەنىڭ كاسىبي قىزمەتىمنىڭ ۇشتالا تۇسۋىنە, بىلىكتىلىگىمنىڭ ارتۋىنا ۇلكەن ەڭبەك ءسىڭىردى دەپ ايتا الامىن. ارينە كەيىن ۆەدومستۆولىق گازەت, جۋرنالدار دا شىعا باستادى. بىراق ولاردىڭ ماتەريالدى بەرۋى «سق» سياقتى جاتىق ەمەس, ءتىلى دە قاساڭ, ويى دا جۇتاڭ بولدى. ال «سق»-نىڭ شەبەرلەرى ەركىن كوسىلىپ, زاڭدىلىقتار مەن زاڭ بۇزۋشىلىقتار تۋرالى وقىماسىڭا قويمايتىنداي ەتىپ, شەبەر جازاتىن ەدى.
سول كەزدەردەن بەرى جانازىق بولعان «ەگەمەندى» مەن ءالى كۇنگە قولىمنان تۇسىرمەي وقىپ كەلەمىن. ويتكەنى قازىر وندا حالىق مۇددەسىن كوزدەگەن, ەل تاعدىرىنا اراشا سۇراعان وتكىر ماقالالار ءجيى جاريالانادى. كەيبىرىنە ريزا بولاتىنىم سونداي, ءتىپتى ەكى-ءۇش رەت وقىپ شىعامىن. قۇدايعا شۇكىر, ازىرگە كوزىم دە ءبىرشاما جاقسى كورەدى, كوزىلدىرىكسىز وقي بەرەمىن.
ءجۇز جىلدىق مەرەيتوي قارساڭىندا سۇيىكتى گازەتىمنىڭ بۇگىنگى ۇجىمىنا شىعارماشىلىق تابىستار تىلەيمىن. حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن وتكىر جازىپ, ەل مۇددەسىن الداعى ۋاقىتتا دا تۋ ەتىپ جۇرە بەرىڭدەر, شىراقتارىم, – دەپ اقساقال اڭگىمەسىن اياقتادى.
پەتروپاۆل