قۇجات تۋرالى جوعارعى سوت ازاماتتىق ىستەر جونىندەگى سوت القاسىنىڭ توراعاسى مەيرامبەك تايمەردەنوۆ باياندادى. ازاماتتاردىڭ سوت جۇيەسىنە دەگەن سەنىم دەڭگەيىن ارتتىرۋ قازىرگى زاماننىڭ بولمىسىن ەسكەرە وتىرىپ, پروتسەستىك زاڭنامانى ۇدايى جەتىلدىرۋ مەن دامىتۋ قاجەتتىگىن تالاپ ەتەدى.
وسى ورايدا, زاڭ جوباسىنا تۇزەتۋلەردى دايىنداۋ كەزىندەگى نەگىزگى ءۇش باعىت نازارعا الىنعان:
1) سۋديانىڭ جانە سوت ءىسىن جۇرگىزۋگە باسقا دا قاتىسۋشىلاردىڭ پروتسەستىك رولىنە جاڭا تاسىلدەردى ەندىرۋ;
2) پروتسەستىك ارەكەتتەردى وڭتايلاندىرۋ;
3) سوت ءىسىن جۇرگىزۋدى ودان ءارى تسيفرلاندىرۋ بويىنشا تۇزەتۋلەردىڭ نەگىزگى ءۇش بلوگىن ۇسىنادى.
بۇگىنگى تاڭدا سۋديا تاراپتاردىڭ ۇستانىمدارىنا, ۇسىنىلعان دالەلدەمەلەرگە تاۋەلدى. بەيتاراپتىلىقتى جامىلا وتىرىپ, ءىس بويىنشا شىندىقتى انىقتاۋدان قاشادى. بۇل جەردە شىندىق زارداپ شەگەدى. وسىلاردىڭ سالدارىنان سوت جۇيەسىنە, سوت تورەلىگىنە, مەملەكەتكە دەگەن سەنىم جوعالادى.
ءىستى تولىق جانە ۋاقتىلى قاراۋ ءۇشىن سۋدياعا تاراپتار دالەلدەرىنىڭ نەگىزدىلىگىن جانە ولار ۇسىنعان دالەلدەمەلەردىڭ دۇرىستىعىن تەكسەرۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ, تاراپتارمەن (تاراپپەن) ءىستىڭ ءمان-جايىن تالقىلاۋ, تاراپتاردىڭ قۇقىقتىق ۇستانىمدارى مەن دالەلدەرىن ناقتىلاۋ, دالەلدەمەلەردى ۋاقتىلى جانە تولىق جيناۋعا, ولاردى زەرتتەۋگە ىقپال ەتۋ, سوتتىق تاپسىرمالار بەرۋ, زاڭ كومەگىنە اقى تولەۋدەن جانە وكىلدىك ەتۋمەن بايلانىستى شىعىستاردى وتەۋدەن بوساتۋ, ىستەردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارى بويىنشا رەسمي وكىل ادۆوكاتتى تاعايىنداۋ قۇقىعى بەرىلەدى.
سوتتار جۇمىسىنىڭ جاڭا فورماتى سونىمەن قاتار وڭايلاتىلعان ءىس جۇرگىزۋدى قولدانۋ سالاسىن كەڭەيتۋ (باعالىق شەكتەردى جەكە تۇلعالار ءۇشىن 200-دەن 1000 اەك-گە دەيىن, زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن 700-دەن 2000 اەك-گە دەيىن ۇلعايتۋ), جەكەلەگەن پروتسەستىك اكتىلەر مەن ارەكەتتەردى قىسقارتۋ; داۋلاردى شەشۋدىڭ بالامالى تاسىلدەرىنىڭ: تاتۋلاستىرۋ راسىمدەرىنىڭ, ماجبۇرلەپ ورىنداتۋ تۋرالى ارىزدى قاراۋ ءتارتىبىن وڭتايلاندىرۋ ارقىلى تورەلىك شەشىمنىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ; كەڭەسۋ قۇپياسى ينستيتۋتىن جەتىلدىرۋ; سۋدياعا جەكەلەگەن ماسەلەلەردى جەكە-دارا قاراۋ قۇقىعىن بەرۋ جانە باسقا دا شارالار ارقىلى سوت ءىسىن جۇرگىزۋدى وڭتايلاندىرۋعا بايلانىستى.
سوت ءىسىن جۇرگىزۋدى ودان ءارى تسيفرلاندىرۋ سوت تورەلىگىنىڭ جەدەلدىگىن جانە ترانسپارەنتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, پروتسەستىك شەشىمدەر قابىلداۋدى, سوت اكتىلەرى مەن قۇجاتتاردى رەسىمدەۋدى جەڭىلدەتەدى. بۇل ءۇشىن زاڭ دەڭگەيىندە ەلەكتروندىق سوت ءىسىن جۇرگىزۋدىڭ جەكەلەگەن ەرەكشەلىكتەرىن رەگلامەنتتەۋ تالاپ ەتىلەدى.
زاڭ جوباسى باسقا دا بىرقاتار ۇدەمەلى جاڭالىقتاردى قامتيدى:
- ەلەكتروندى حاتتاما;
- پروتسەسكە قاشىقتىقتان قاتىسۋ (2019 جىلدىڭ باسىنان ءموبيلدى بكب-نى قولدانا وتىرىپ 6 مىڭنان استام سوت وتىرىسى وتكىزىلدى);
- پروتسەسكە قاتىسۋشىلاردىڭ ەلەكتروندى گادجەتتەردى جانە باسقا دا تەحنيكالىق قۇرالداردى قولدانۋى جانە ت.ب.
تانىستىرىلىم بارىسىندا گەرمانيالىق ساراپشى گەنريح شنيتگەر, سونىمەن قاتار كازگيۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى شىڭعىس جەكەباەۆ ءسوز سويلەدى. تانىستىرىلىمعا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, جوعارعى سوت, باس پروكۋراتۋرانىڭ جانە ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ, پارلامەنتتىك ەمەس پارتيالاردىڭ, «Nur Otan» پارتياسى قۇقىقتىق كەڭەسىنىڭ, ۇەۇ جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
زاڭ جوباسى بويىنشا تالقىلاۋ ودان ءارى زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ حاتشىسى سۆەتلانا بىچكوۆا باسقاراتىن جۇمىس توبىندا جالعاسادى.
