رۋحانيات • 26 تامىز, 2019

قۋىرشاق تەاترى جاڭا ماۋسىمىن اشادى

624 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

رەسپۋبليكا تاريحىنداعى تۇڭعىش قۋىرشاق تەاترى – الماتى قالاسىنىڭ مەملەكەتتىك قۋىرشاق تەاترى قازان ايىندا مەرەيلى 85-ماۋسىمىن اشۋعا بۇگىندە قىزۋ دايىندىق ۇستىندە.

قۋىرشاق تەاترى جاڭا ماۋسىمىن اشادى

ساحنا ونەرىنە جۇكتەلەر قو­عامدىق سالماقتى تەڭ تۇر­عى­دا كوتەرىپ كەلە جاتقان, جاڭا­شىل­دىققا جانى قۇمار ونەر ور­دا­سى قوعامداعى ماڭىزىن ال­دە­قاشان دالەلدەگەن. 1935 جى­لى اشىلعان تەاتر ورداسى 84 جىل­دىڭ ىشىندە تاياق قۋىرشاقتان باس­تاپ بۇگىنگى زامان اعىمىنا ساي كۇردەلى ماريونەتكالارمەن, سوڭعى ۇلگىدەگى تەxنيكالىق-لا­زەرلى كوركەمدەۋلەرمەن جاب­دىقتالعان. بۇگىندە ۇلتتىڭ رۋxا­ني قاجەتتىلىگىن وتەپ وتىرعان ونەر ۇجىمىنىڭ العا قويعان با­­عىتى مەن باعدارى دا ايقىن. ول – قازاقتىڭ قۋىرشاق تەاترى ونەرىن وركەندەتۋ, كەشەگى مەن بۇ­گىنگى ءومىر اراسىن ونەردىڭ بيىك شىڭى ارقىلى شىنايى كورسەتە ءبىلۋ.

سوڭعى جىلدارى تەاتر بال­دىرعاندارعا ارنالعان قويىلىم­داردان تىس جاسوسپىرىمدەر مەن ەرەسەكتەرگە ارنالعان تۋىندى­لاردى قۋىرشاق بەينەسىندە ساح­نالاپ, تەاتر سىنشىلارى مەن قوعام زيالىلارىنىڭ, كورەر­مەننىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بو­لە­نۋدە. بۇگىندە پاتشا كوڭىلدى كو­رەرمەن الەمدىك كلاسسيكالىق شىعارمالارداعى مەدەيا, رومەو مەن دجۋلەتتا, تولعاناي («انا-جەر انا»), اقيقىق اقى­نى­مىز مۇقاعالي بەينەسىن كو­رۋ ءۇشىن قۋىرشاق تەاترىنا اسى­عادى. وسىعان وراي ەلىمىز­دە جانە شە­تەلدەردە وتكەن رەسپۋب­ليكا­لىق, حالىقارالىق تەاتر فەس­تي­ۆال­دەرىندە توپ جارىپ جۇرگەن ونەر وشاعىنىڭ رەپەرتۋارلىق سايا­ساتىنىڭ اۋقىمى كەڭ. سو­نىڭ جالعاسى رەتىندە ۇجىم قو­­يى­لىم­دارىنىڭ قاتارىنا ال­عاش رەت قۋىرشاق بەينەسىندە قا­زاقتىڭ ۇلى اقىنى اباي قۇ­نانباەۆ تۋ­رالى سىر شەرتەتىن «اباي» سپەك­تاكلىن قوسپاق.

اتالعان قويىلىم اباي قۇ­نان­باي ۇلىنىڭ 175 جىلدىق مە­رەي­تويىن اتاپ ءوتۋ اياسىندا ءھام «رۋ­حاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى بويىنشا ساحنالانباق. قويىلىم رەجيسسەرى – انتون زايتسەۆ. 

اباي ۇلىلىعى مەن دۇنيە­تا­نىمى ءبىر عانا حالىقتىڭ شەڭ­بەرىنە سىيمايدى, دانىشپان اقىننىڭ دانا وي-تۇجىرىمدارى مەن شىعارمالارى بۇكىلالەمدىك مادەنيەتكە قوسىلعان التىن قور ەكەنىن نازارعا الساق, مەم­لە­كەت­تىك قۋىرشاق تەاترى ۇجى­مى­نىڭ كورەرمەن نازارىنا ۇسىن­عالى وتىرعان «اباي» قويى­لىمى­نىڭ نەگىزگى ماقسات-مىندەتى – اباي الەمىنىڭ بار قۇدىرەتىن, بول­مىس-قۇپياسىن تورتكۇل دۇ­نيە­گە ساحنا ونەرى ارقىلى بارىن­شا جان-جاقتى تانىتىپ, سول ار­­قى­لى حالقىمىزدىڭ مادەني دا­مۋ ايشىقتارىن, ۇلتتىق ەرەك­شە­لىكتەرى مەن رۋحاني جەتىس­تىك­تەرىن الەمگە ايگىلەۋ.

سپەكتاكل اقىننىڭ قارا­­­سوز­­دەرىنە نەگىزدەلەدى. اباي قا­را­­سوزىندە ءومىر شىندىعىن قوز­عاعان رەاليست جازۋشى, حا­لىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن كوك­سەگەن دەموك­رات, قوعام قاي­رات­كەرى, ءىرى تالانت يەسى, اعار­تۋ­شى, تەرەڭ وي­دىڭ يەسى بولىپ كو­رىنەدى. ول ءوزى­نىڭ قا­را­سوز­دەرى ارقىلى قازاق ارا­سىن­دا­عى وزبىرلىققا, قاناۋعا, قارا كۇش­كە نەگىزدەلگەن ەل بيلەۋ تارتىبىنە, ز ۇلىمدىققا, نادان­دىققا, ەڭبەكسىز ازعان ومىرگە, بۇزىلعان مىنەز-ق ۇلىققا, ادام­گەرشىلىككە, جۇگەنسىز ءتالىم-تار­بيەگە, كەرتارتپا ادەت-عۇرىپقا, ەل­دىڭ ساناسىنداعى زياندى ۇعىم, تەرىس تۇسىنىككە قارسى شىق­­­قان زامانىنىڭ مەيىرىمسىز سىن­شىسى بولدى.

سونداي-اق قاراسوزدەر اقىن­­نىڭ تەرەڭ ويى مەن ۇلى ارما­نىن ايقىن كورسەتتى. عىلىمي, فيلو­سوفيالىق, مورالدىق ءدى­ني ماسە­لەلەر ولەڭدەرىنەن گورى قارا­سوز­دەرىندە ايقىنىراق كورىنىس تاپ­قاندىقتان, تەاتردىڭ شىعار­ماشىلىق قۇرامى ويشىلدى جاڭا بەينەدە ساحنالاپ, كورەرمەنىمەن قاۋىشتىرۋعا اسىق.

مەملەكەتتىك قۋىرشاق تەات­رىنىڭ ۇجىمى الماتى قالا­سىنىڭ تۇرعىندارى مەن قالا قو­­ناقتارىن عاجايىپقا تولى قۋىر­شاقتار الەمىنە بىرگە ساياحات جا­ساپ, ونەر سۇيەر جانداردىڭ جانىنا رۋحاني ازىق سىيلاپ, كوڭىل پەردەسىن اسەم كۇيگە بولەۋ ءۇشىن اتالمىش سپەكتاكلدى بىرگە تاماشالاۋعا شاقىرادى.

 

گ ۇلىم كوپبايقىزى,

تەاترتانۋشى

 

سوڭعى جاڭالىقتار