قر پرەمەر-ءمينيسترى اسقار ءماميننىڭ اقتوبە وبلىسىنا ساپارىنىڭ باستى ماقساتى وڭىردەگى ونەركاسىپتىك كلاستەردىڭ ءجاي-كۇيىمەن تانىسۋ ەكەندىگى دە ونەركاسىپتىك نىسانداردى ارالاۋ بارىسىندا بەلگىلى بولدى.ساپار كەزىندە ۇكىمەت باسشىسىنا ەڭ الدىمەن قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا. نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تانىستىرىلدى.
بۇدان كەيىنگى كەزەكتە ا.مامين مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىنا ەل وڭىرلەرى ەكونوميكاسىن ودان ءارى دامىتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنا بايلانىستى وڭىردەگى ءىرى ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتىمەن تانىستى.
بۇل باعىتتا پرەمەر-مينيستر وبلىس ورتالىعىنداعى «كازحروم» ترانسۇلتتىق كومپانياسى اق اقتوبە فەرروقورىتپا زاۋىتىندا بولدى. الەمگە تانىمال ءىرى كاسىپورىننىڭ برەندكە بەرگىسىز باستى ونىمدەرى №4 تسەحتا وندىرىلەدى. مۇندا مەتالدى بالقىتۋ مەن شىعارۋدىڭ مول تاجىريبەسى بار. سونىڭ ىشىندە كومپانيادا توت باسپايتىن بولات شىعارۋعا سەپتىگى مول ساپالى حروم رۋداسى وندىرىلەدى. مۇندا قازىرگى كەزدە 335 مىڭ توننا ءونىم شىعارىلسا, الداعى جىلدارى ونىڭ كولەمى 440 مىڭ تونناعا جەتكىزىلمەك. بۇل مولشەر كاسىپورىننىڭ تولىق قۋاتىندا جۇمىس ىستەۋىنە كوشۋىنىڭ باستى
كورىنىسى بولماق.
تسەح ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتتىق اۋقىمى وتە جوعارى. اسىرەسە, وعان جاپونيا مەن اقش سەكىلدى جوعارى دامىعان ەلدەردەن سۇرانىستاردىڭ مول ءتۇسۋى وتاندىق ءونىمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى ەكەنىن ايقىن كورسەتەدى.
سونداي-اق «كازحروم» ءوندىرىسىنىڭ ءجۇز پايىز قازاقستاندىق ۇلەسپەن قامتىلۋى دا ەكىنىڭ ءبىرى جەتە الماي جۇرگەن جەتىستىك.
ۇكىمەت باسشىسى ترانسۇلتتىق كومپانيادا ەلىمىزدەگى ونەركاسىپتىك كاسىپورىندار اراسىندا قاناتقاقتى جوبا رەتىندە بەلگىلەنگەن «حالىقتىق باقىلاۋ» جۇيەسىنە وڭ باعا بەردى. ونىڭ ەرەكشەلىگى-مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ۇيلەرىندە وتىرىپ-اق بۇگىنگى اقپاراتتىق تەحنولوگيانىڭ كومەگىمەن كومپانياداعى وندىرىستىك ۇدەرىستەردى باقىلاۋ ىسىنە قاتىسا الاتىندىعى. №4 تسەحتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ جۇيەلى جۇرگىزىلەتىنى, بۇعان قاتىستى ارنايى تۇراقتى باعدارلاما قابىلدانعانى پرەمەر-ءمينيستردىڭ
قاناعاتتانعاندىق سەزىمىن تۋعىزدى.
وندىرىستەگى وسىنداي ورەلى وزگەرىستەر حرومتاۋ اۋدانىنداعى «ۆوسحود» كەن ورىنىنداعى كەن بايىتۋ كەشەنىندە دە ايقىن كورىندى. مۇندا جىلىنا ءبىر ميلليون توننا رۋدا وندىرىلەدى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ نازارىنا كەلەسى كەزەكتە 2019 جىلدىڭ باسىنان بەرى وبلىستا وندىرىلگەن ونەركاسىپتىك ونىمدەردىڭ كولەمى 4,9 پايىزعا ۇلعايعانى جونىندە
اقپارات بەرىلدى, سونىڭ ىشىندە حروم رۋداسىنىڭ كولەمى 5,7 پايىزعا وسكەن.
سوماعا شاققاندا ونىمدەر كولەمى ءبىر تريلليون تەڭگەگە اسىرىلعان.
وبلىستىڭ شالعايداعى بايعانين جانە مۇعالجار اۋداندارىندا بولعان
كەزىندە ۇكىمەت باسشىسى گاز وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ قىزمەتىمەن تانىستى.
«گاز پروتسەسسينگ كومپاني» جانە «سنپس-اقتوبە مۇنايگاز» اق-نا قاراستى
جاڭاجول گاز ءوندىرۋ زاۋىتىنا اياق باسقان كەزىندە اسقار ۇزاقباي ۇلى مۇنداعى
تەحنيكالىق جاراقتاندىرىلۋ مەن مودەرنيزاتسيالىق جۇمىستاردىڭ بارىسىنا
باسا نازار اۋداردى. سونىمەن بىرگە زاماناۋي تسيفرلىق جۇيەلەر مەن
شەشىمدەردى ەنگىزۋ جونىندە ناقتى ۇسىنىستار ءبىلدىردى.
جاڭاجول گاز وڭدەۋ زاۋىتى ايماعىندا اسقار مامين مۇناي-گاز سالاسى
قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەسىپ, ولاردىڭ وي پىكىرلەرى مەن ۇسىنىس-تىلەكتەرىنە
قۇلاق ءتۇردى. كادىمگى جۇمىس بابىنداعى باس قوسۋ تۇرىندە وتكىزىلگەن كەزدەسۋدە
وڭىردە جانە تۇتاستاي ەلىمىزدە مۇناي-گاز سالاسىندا تولعاعى جەتكەن
ماسەلەلەر ورتاق اڭگىمەنىڭ باستى ارقاۋىنا اينالدى. مەملەكەتتىك
ورگانداردىڭ باسشىلارى مەن كاسىپوداقتار جەتەكشىلەرى دە قاتىسقان جۇمىس
بابىنداعى ماجىلىستە ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ ماسەلەلەرىنە باسا نازار
اۋدارىلدى. بۇعان قوسا تابىس دەڭگەيىن كوتەرۋ جونىندەگى باستامالاردى سول
كۇيىندە قالدىرماي ونى ناقتى تۇردە جۇزەگە اسىرۋ تۇتقالارى تالقىلاندى.
بۇگىندە شەتەلدىكتەردىڭ باسقارۋىنا بەرىلگەن ونەركاسىپتىك
كومپانيالاردا قازاقستاندىق مامانداردىڭ ۇلەسىن كوبەيتۋ قاجەتتىگى ءجيى
ايتىلادى. ايتسە دە ءالى كۇنگە دەيىن ونىڭ ناقتى تەتىكتەرى بەلگىلەنبەي كەلەدى.
ۇكىمەت باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە بىلىكتى كادرلەردى ازىرلەۋ ىسىنە مۇلدەم
تىڭ جاڭاشا كوزقاراستار جۇيەسى قاجەت. اسىرەسە, مۇناي-گاز ءوندىرىسى سالاسىندا
بۇل ءىستىڭ بۇگىنگى ىڭعايى مەن ورايىن ىزدەستىرەتىن كەز كەلدى. اتالعان سالا قازىرگى كەزدە وڭىرلىك ەكونوميكانىڭ ون بەس پايىزىن قۇراپ وتىر. ءارى ونىڭ شەڭبەرىنە وتىز مىڭنان استام قىزمەتكەرلەر تارتىلعان. سوندىقتان دا ولاردىڭ ەڭبەك جونىندەگى قۇقىقتارىن قورعاۋ, جۇمىس بەرۋشىلەر مەن جۇمىسشىلار اراسىنداعى ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ ۇكىمەتتىڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى,- دەپ اتاپ كورسەتتى اسقار مامين.
ۇكىمەت باسشىسى اقتوبە وبلىسىنا ساپارى كەزىندە ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ جونىندە بۇعان دەيىن قالىپتاسقان جۇيەگە ءتيىستى تۇزەتۋلەر ەڭگىزۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. ەڭ باستىسى, بۇل قابىرعالى قۇجات قازىرگى زامانعى ءوندىرىس تىنىسى مەن ەرەكشەلىگىن ءدوپ باسۋعا ءتيىس. وسى ورايدا بۇل باعىتتاعى زاڭدىق اكتىلەرگە دە وزگەرىستەر مەن ءوندىرىس قاجەتتىلىگىنەن تۋىنداعان تالداۋلار ەنگىزۋدىڭ قاجەتتىلىگى دە ايقىن كورىنۋدە. ەڭ باستىسى, قىزمەتكەردىڭ جالاقىنى ۋاقىتىندا الۋ ءارى ونىڭ قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارىمەن قامتاماسىز ەتىلۋ قۇقىعى بۇزىلۋىنا جول بەرىلمەۋى كەرەك, - دەدى بۇدان ءارى ۇكىمەت باسشىسى.
پرەمەر-مينيستر مۇناي-گاز سالاسىن بۇدان ءارى وركەندەتۋ ءۇشىن 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى باعدارلاماسىن, وسى شەڭبەردەگى تەرەڭ زەرتتەلە قويماعان تۇندىرما باسسەيندەردى قاجەتكە جاراتۋ جۇمىستارىن شۇعىل شيراتۋ قاجەتتىگىنە ەكپىن ءتۇسىردى. سونىمەن بىرگە, ۇكىمەت باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, كەن ورىندارىنداعى ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە تابيعي تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ, اتالعان سالانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەندەردىڭ ۇدايى نازارىندا بولۋعا ءتيىس.
سونىمەن بىرگە اسقار مامين وڭىرگە ساپارى كەزىندە «اقتوبە-اتىراۋ-رەسەي فەدەراتسياسى» شەكاراسى رەسپۋبليكالىق اۆتوموبيل جولى قۇرىلىسىنىڭ ءجۇرۋ بارىسىمەن تانىستى. ونىڭ ۇزىندىعى - 319 شاقىرىم.
اقتوبە قالاسىنىڭ اۋماعى جىلدان جىلعا كەڭەيىپ كەلەدى. بۇل جايت, ءوز كەزەگىندە, اۆتوكولىكتەردىڭ جاڭا تاسقىنى مەن لەگى پايدا بولۋىنا اكەلىپ سوقتىرۋدا. ونىڭ بارلىعى وبلىس ورتالىعىنىڭ ىشكى جولدارىمەن جۇرەتىن بولسا, كەپتەلىستىڭ كوپتىگىن سوندا كورەرسىز.
سوندىقتان دا وڭىردە بولۋى مۇمكىن وسىنداي تىعىرىقتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن اقتوبە قالاسىنىڭ باتىس, سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك باعىتتارىندا اينالما جولدار سالىنۋدا. بۇل جۇمىستار 2011 جىلى باستالىپ الدىڭعى اتالعان باعىتتارداعى اينالما جولدار ىسكە قوسىلعان. قازىرگى كەزدە «وڭتۇستىك اينالما» اۆتوموبيل جولىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. ونىڭ جالپى قۇنى 11,6 ميلليارد تەڭگە. ۇزىندىعى 35,3 شاقىرىم جول قالپىنا كەلتىرىلگەن.
بولىنگەن قارجىنىڭ يگەرىلۋ قارقىنى جوعارى. ايتسە دە اتالعان جولدى تولىق اياقتاۋ ءۇشىن 2,8 ميلليارد تەڭگە قوسىمشا قاراجات قاجەت ەكەندىگى پرەمەر-مينيسترگە باياندالدى.
ۇكىمەت باسشىسى وڭىرگە ساپارى كەزىندە مۇنداعى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ جاي-كۇيىمەن دە تانىستى. وبلىس ورتالىعىنداعى «نۇراقتوبە» شاعىن اۋدانىندا جىل اياعىنا دەيىن تۇرۋعا وتە ىڭعايلى ءتورت قاباتتان تۇراتىن ەكى مىڭ پاتەر پايدالانۋعا بەرىلمەك. سونىمەن بىرگە ا. مامين «كوكتاس-اقتوبە» اق قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعاراتىن زاۋىتتىڭ قىزمەتىمەن تانىستى. ءارى «گلوبال سپەتسودەجدا» جشس-سىندا بولىپ وسى فابريكانىڭ نەگىزىندە وڭىردەگى «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلاماسىمەن تانىسىپ ونىڭ الەۋەتىن ودان ءارى كوتەرۋ مەن تولىققاندى پايدالانۋ جونىندە جەرگىلىكتى وندىرىسشىلەرگە جاڭا مىندەتتەر جۇكتەدى.
قر پرەمەر-مينيسترىنە ساپار سوڭىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالار تانىستىرىلدى. ونىڭ جارقىن ۇلگىلەرى «اقتوبە ەت كلاستەرى» جشس ەت وڭدەۋ كومبيناتى مەن «ايس» جشس تاۋارلارى ءسۇت فەرمالارى بولىپ وتىر.
ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين اقتوبە وبلىسىنداعى جۇمىس ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وڭىردەگى وكىلەتتى ورىندارعا ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ شارالارىن كۇشەيتۋدى تاپسىردى.
اقتوبە
