قوعام • 23 تامىز, 2019

اسپانتاۋلار ءھام ادام رۋحى

463 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋدان ارقاسى باردىڭ, تاستان جۇرەگى بار. «اسۋ بەرمەس اسقار جوق» دەپ اسپانمەن استاسا اسقاقتاعان الكەۋدە شىڭدارعا ورمەلەيتىن الپينيزم سپورتى ەكىنىڭ بىرىنە ەرمەك ەمەس. ەردىڭ ەرى – ەگەۋدىڭ سى­نىعى عانا تاكاپپار تاۋ قابىرعاسىندا قوس تىگۋگە جۇرەگى داۋالايدى. باتىلدىق پەن باتىرلىقتىڭ, قايتپاس قايسارلىق پەن قاجىماس قايراتتىڭ, مۇقالماس كۇش-جىگەر­دىڭ, ەڭ باستىسى ءورشىل رۋحتىڭ سىنالاتىن سپورتى وسى الپينيادا بولسا كەرەك. يمانىڭ قاسىم بولاتىن يەن تاۋداعى قۇلاما قۇزدار مەن قالىڭ قار استىندا جاتقان مۇز جىرالار, تەرەڭ ۇڭگىرلەر مەن ۇرى ۇرالار «تاۋەكەل ءتۇبى – جەل قايىق» دەپ سالدىرتىپ وتە شىعاتىن اشىق ايدىن ەمەس, تاس جۇتار تاۋەكەلدەن دە قۇدىرەتتى كۇش – زاڭعار بيىكتىككە, ادام اياعى باسا بەرمەس ايرىقشا سۇلۋلىققا, بىراق قوينى-قونىشى سۋىق تا قاھارلى سۇلۋلىققا دەگەن قۇش­تارلىق شىعار, بالكىم. ونى تاۋدىڭ اققالپاق توبەسىنە تابانى تيگەندەر بىلەدى.

اسپانتاۋلار ءھام ادام رۋحى

مىنە, بىرنەشە كۇن بولدى, قىرعىز ەلىنىڭ ىستىقكول وبلىسىنداعى جەڭىس شىڭىنا شىعىپ, توسىننان بۇزىلعان تابيعات رايىنىڭ قۇرساۋىندا قالعان قازاقستاندىق الپينيستەر جان-جاقتى ىزدەستىرىلىپ جاتىر. ايىر قالپاقتى اعايىن جەنيش شوقىسى اتاي­تىن بۇل شىڭ – تيان-شان تاۋلارى جۇلگەسىندەگى ەڭ بيىك نۇكتە. ءتىپتى ەلىمىزدىڭ ەڭ جوعارى نۇكتەسى سانالاتىن حان تاڭىرىنەن دە جارتى شاقىرىمداي جوعارى ورنالاسقان. قۇدايدىڭ ۋىسىندا, ءتاڭىرتاۋدىڭ قۋىسىندا – قازاقستاندىق الپينيستەردىڭ قانداي قيىن جاعدايدا قالعانىن وسىدان-اق باعامداۋعا بولار. ولار, ناقتى ايتقاندا الماتىلىق مۇرات وتەپباەۆ پەن اندرەي كورنەەۆ سوڭعى رەت شىڭ باسىنان ءتۇسىپ كەلە جاتقاندا, 6600 مەتر بيىكتىكتەن راديوبايلانىس ار­قىلى حابارلاسىپ, ارىپتەستەرى الەكساندر چە­چۋليننىڭ وكپەسىنە تيگەن سۋىقتان قازا بولعانىن, وزدەرىنىڭ شاتىرلارىن تاۋدىڭ دولى جەلى ۇشىرىپ كەتكەندىكتەن, قاردى ارشىپ پانالاعاندارىن جەتكىزگەن. ولار وقىس جاعدايعا 15 تامىزدا تاپ بولعان ەدى. ودان بەرى ءبىر اپتا ءوتتى. قۇتقارۋشىلار تاۋداعى قاتاڭ كليماتتىڭ قايتا-قايتا بۇزىلۋىنان ىزدەستىرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارىن ءالسىن-ءالسىن توقتاتۋلارىنا تۋرا كەلدى, دەگەنمەن تىكۇشاقتار ارقىلى تاۋدىڭ ءتوسىن الدەنەشە مارتە اينالا ۇشىپ شىقتى. ال الماتى الپينيزم فەدەراتسياسى ارىپتەستەرىن ەندىگى قۇتقارۋ مۇمكىندىگى دە قالماعانىن مالىمدەدى. ولار ءتىپتى 21 تامىزدا تىكۇشاقپەن سوڭعى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ كورگەننەن سوڭ ىزدەۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارى توقتاتىلاتىنىن جەتكىزىپ, الپينيستەردىڭ ەت جاقىندارىنا كوڭىل دە ايتتى.

الماتىلىق الپينيستەر 18 تامىزدا با­زالىق لاگەرگە ورالماعان سوڭ قازاقستاندىق اسكەري الپينيستەر ماقسۇت جۇماەۆ, امانجول راحمەتوۆ جانە ۆاسيلي پيۆتسوۆ 19 تامىزدا قىرعىزستانعا باعىت الىپ, 2,2 مىڭ مەترلىك بيىكتىكتەگى بازالىق لاگەرگە جەتكەن بولاتىن. كومەككە قىرعىزستاندىق جانە رەسەيلىك الپينيستەر دە قوسىلدى. 20 تامىزدا ەلىمىزدىڭ ءىىم توتەنشە جاعدايلار كوميتەتىنىڭ تىكۇشاعى قۇتقارۋشىلار توبىن 4,5 مىڭ مەتر بيىكتىكتەگى بازالىق لاگەرگە جەتكىزدى. ولار ءارى قاراي جاياۋ ورلەدى. الايدا, الپينيستەر توبى مەن جوعالعان سپورتشىلاردىڭ تۋىسقاندارى مىنگەن تىكۇشاقپەن تەپلوۆيزور قۇرالىن قولدانا وتىرىپ, 5200-6400 مەتر بيىكتىكتە جۇرگىزىلگەن ىزدەۋ جۇمىستارى ناتيجەسىز اياق­تالدى. الپينيستەردى قۇتقارۋ وپەراتسيا­سى كەشە قايتا جالعاستى. توتەنشە جاعدايلار كوميتەتىنىڭ وكىلدەرى بىر­نەشە كۇنگى تولاسسىز جاۋىن-شاشىننان سوڭ تاۋداعى تابيعات رايى دا سىڭعىرلاپ, ەرەك­شە اشىق بولىپ تۇرعانىن حابارلادى. جوعال­عان الپينيستەردىڭ تۋعان-تۋىستارى دا ءۇمىت ۇزبەي, ىزدەۋ جۇمىستارىن توقتاتپاۋدى جانۇشىرا سۇراپ وتىر.

شىركىن, ءۇمىت! ادامنىڭ ءۇمىتى سونبەسىن! ءۇمىت – ۇلكەن كۇش. ءۇمىت – داتكە قۋات. ءۇمىت ال­عا جەتەلەيدى.

ادامزاتتىڭ اياعى تيمەگەن جەر بار ما؟ پلانەتانىڭ بيىك نۇكتەلەرىن وسى جەتى­مىڭ­­دىق, سەگىزمىڭدىق كوككە شانشىلعان شى­ڭىلتىر شىڭدار قۇراسا, سونىڭ تۇگەلىنە دەر­لىك ادام بالاسىنىڭ تابانى تيگەن. ءتىپتى شەت-شەگى جوق عارىش ساپارلارىنان دا, مۇحيت تۇبىندەگى الدەنەشە ميللياردتاعان توننا سۋدىڭ قىسىمى بار تەرەڭ ويپاتتارعا دا بارىپ, ءدىن امان ورالىپ ءجۇر. بىراق ونىڭ بارىندە ادام اقىل-ويىنىڭ تاماشا جەتىس­تىكتەرىنەن تۋعان تەحنولوگيا پايدالانىلادى. ال جالاما جارتاستاردا جانىڭدى جال­داپ, جانكەشتىلىكپەن قىران قانات قاعا ال­ماس قياعا شىعۋ, اتموسفەرانى اتتاپ ءوتىپ, وتتەگىدەن ادا, تىنىس الۋ مۇمكىن ەمەس كەڭىس­تىككە كوتەرىلۋ, باس اينالار قۇلاما قۇز­داردان قۇلاپ كەتپەي, شورلانعان كوك مۇز­دى, قاسات قاردى قاق جارا تىكە ورلەۋ, اقىرعان ايازبەن ارپالىسا, دولدانعان داۋىلمەن دوداعا تۇسە اسپانتاۋلاردىڭ القىمىندا العا جىلجۋ ءۇشىن سارقىلعان كۇشكە دارمەن بەرەتىن, سانسىراعان ساناعا قۋات بەرەتىن نە قۇدىرەت؟ بۇل – رۋح! ادامعا عانا ءتان جاسامپاز رۋح! قانشا فيزيكالىق تۇرعىدان مۇمكىن بولماسا دا, عايىپتان تايىپ ءبىر بولاتىن عالامات ادام رۋحىنىڭ ومىرشەڭدىگىنەن ۇمىتتەنگىڭ كەلەدى... ءبىزدىڭ الپينيستەرىمىزدى دە ساقتاسا, وسى ءبىر ايالى ءۇمىت, توزباس رۋح ساقتايدى!

سوڭعى جاڭالىقتار