سەمەيدەگى ورتالىق ساياباقتىڭ جوندەلۋىنە 1 ملرد تەڭگە قارجى ءبولىنىپتى. ءسويتىپ, جوندەۋ باستالادى دەگەن جەلەۋمەن ساياباق ءساۋىر ايىندا سەمەي قالاسى تۇرعىندارى ءۇشىن جابىلىپ قالادى. ال تۇرعىندار مەن قوناقتار ء الى كۇنگە دەيىن ساياباق اشىلا ما ەكەن دەپ توسۋمەن كەلەدى. دەسەك تە, بۇل جوندەۋ قۇرىلىس جۇمىستارى قاراشا ايىنا دەيىن سوزىلماقشى. سەمەي قالاسى اكىمىنىڭ جانىنداعى قالالىق قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى, تۇكش ءبولىمى جانە تاعى باسقا دا ءتيىستى مەكەمە, ۇيىم باسشىلارى ساياباققا كەلىپ, باستالسا دا, اياقتالماي قالعان جوندكۋ جۇمىستارىنىڭ سەبەبىن تەكسەرىپ كوردى.
- سەمەي قالاسى تۇرعىندارىنىڭ سۇيىكتى دەمالىس ورنى,-دەدى قالالىق ءماسليحات حاتشىسى بەيسەنبەك اقجالوۆ,-شىركىن, ورتالىق ساياباق جوندەلسە دەگەن ارمان 30 جىلدان بەرى بارلىعىنىڭ كوكەيىندە ءجۇر. شىعىس قازاقستان وبلىسى بيۋدجەتىنەن قالانىڭ كورىكتەندىرىلۋىنە 1 ملرد تەڭگە ءبولىندى, بۇل قارجىنىڭ بارلىعى وسى ساياقباقتىڭ كۇردەلى جوندەۋىنە بەرىلدى. مىنە, ەكى اي بولدى, جۇمىستار توقتاپ تۇر. مەردىگەر كومپانيالار بۇنداي جونسىزدىككە نەگە جول بەرىپ وتىر؟
قالالىق ءماسليحات حاتشىسىنىڭ ساۋالىنا تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى جانە تۇكش ءبولىمىنىڭ باستىعى امانتاي وتەلباەۆ جۋاپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ورتالىق ساياباقتىڭ جۇمىسى تۇرالاپ قالۋىنىڭ سەبەبى, جوبا مەملەكەتتىك ەكسپەرتيزادان وتپەي قالعان. جوبانى سەمەي قالالىق قالا قۇرلىسى جانە ساۋلەت ءبولىمى ۇىنعان ەكەن. جوبادا تەحنيكالىق اقاۋلار بار, ياعني كوگالدار مەن توعايلاردى سۋعارۋ جۇيەسى جەتىلدىرىلمەگەندىكتەن قۇجات بولىگى رەتىندە كەرى قايتارىلعان. امانتاي وتەلباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەندى وسى ورتالىق ساياباقتى جوندەيمىز دەپ كونكۋرستى ۇتىپ العان مەردىگەرلەر ءوز جۇمىستارىن ەكى اۋىسىممەن ىستەپ, جوبالانعان التى ايدىڭ ەمەس, ءۇش ايدىڭ ىشىندە جۇمىستى بىتىرۋگە تىرىسقاندارى ءجون, سەبەبى قارجى ميلليارد اقاشا ءبولىندى, ال قىس قىر استىندا, كەم دەگەندە قاراشا ايىنا دەيىن جۇمىس اياقتالۋى ءتيىس.
-سەمەي قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ورتالىق ساياباقتىڭ جۇمىسى اياقتالعاندا ساپالى اياقتالۋىن تالاپ ەتىپ وتىر,-دەدى ءماسليحات حاتشىسى بەيسەنبەك اقجالوۆ,-سوندىقتان قالالىق قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى بۇكىل قۇرىلىس, جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىن قاداعالاپ قاراۋمەن اينالىساتىن بولادى. جانە بۇل ماسەلە قالا اكىمى ەرماك ءسالىموۆتىڭ دە نازارىندا. انىعىن ايتايىق, سوڭعى جىلدارى سەمەيدە جاقسى دۇنيە كوپ جاسالدى. ەرتىستىڭ وڭ جاق جاعالاۋى «نابەرەجكا» كورىكتەندىرىلدى. جولدار جوندەلىپ, اۋلالار قالىپنا كەلدى. جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر, بىراق, مىنا ساياباقتىڭ كۇردەلى جوندەۋى تۇرالاپ قالعانى قيىن بولدى. سوندىقتان دا, قالالىق قوعامدىق كەڭەستىڭ پىكىرى ءبىر جەردەن شىعادى. بارلىعىمىز قالا باسشىلىعىنا بۇل ماسەلەگە ەرەكشە كوڭىل ءبولۋىن سۇرايىق. شىلدەنىڭ سوڭىندا قورىتىندى ەكسپەرتيزا شىققانمەن, الدا ءالى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ ۇزاق جۇمىستارى بار ەكەندىگىن دە ۇمىتپاعان ءجون.
قوعامدىق كەڭەستىڭ ورتالىق ساياباققا الاڭداۋشىلىق تانىتىپ شىققانى قالا تۇرعىندارىنىڭ جاز ايىندا كەلىپ, ءبىر ءسات سەرگيتىن ساياباقتارىنىڭ ۋاقىتىندا اياقتالماي جاتقانى ەدى. ءيا, ساياباق «جوندەلەدى» دەپ جابىلىپ تۇرعانمەن, جوندەلىپ جاتقان ەشتەڭە جوق, سول كۇيى تۇرالاپ قالعان.
ايتا كەتۋ كەرەك, ساياباقتىڭ كۇردەلى جوندەۋدەن وتەدى دەگەن جوباسى 2019 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا باستالعان ەدى. بۇل جوبانىڭ تۇساۋى كەسىلگەن سوڭ, جۇمىسشىلار كەلىپ, بىردەن قىزۋ جۇمىس باستالۋى ءتيىس بولاتىن. راسىمەن دە, «سەمەي» كمك كەلىپ, بۇل جەردە ءبىرشاما العى جۇمىستار اتقارادى. ەسكى اعاشتاردى قيىپ, ەسكى دارەتحانانى الىپ تاستايدى. تروتۋار پليتانى قوپارعان. ءسويتىپ, وسىمەن جۇمىس توقتاپ قالعان. ساياباق قالانىڭ ورتاسىندا ورنالاسقان, ءارى-بەرى تۇرعىندار ورتاسىنان ءوتىپ, قالانىڭ ەكىنشى جاعىنا شىعا الاتىن. ءسويتىپ تۋرا جول دا جابىلىپ, ەل اۋرە-سارساڭعا تۇسەدى.
- مەن وسى وكرۋگتىڭ دەپۋتاتى رەتىندە ايتارىم, 2017-2018 جىلدارى وسى ساياباقتى قالاي كوركەيتەمىز دەگەن ماسەلەنى قاراستىردىق,-دەدى قوعامدىق كەڭەس مۇشەسى زۋلفيا جامالتدينوۆا,-ءبىز سەمەيدە زاماناۋي تاماشا ساياباق بولسا دەگەندى العا قويدىق. قارجى ءبولىندى, دەسەك تە, جۇمىس جۇرمەي جاتقانى وكىنىشتى. بۇنى قالاي تۇسىنەمىز؟
-بىزگە قارجى ءبولىندى, سودان كەيىن بىردەن جوبا-سمەتالىق قۇجات دايىندالدى,-دەپ جاۋاپ بەردى تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى جانە تۇكش ءبولىمىنىڭ باستىعى امانتاي وتەلباەۆ,-جانە مەردىگەر ۇيىم دا انىقتالىپ, ول جوبا-سمەتالىق قۇجاتتى ەكسپەرتيزاعا جىبەردى. ەكسپەرتيزا كوپتەگەن تالاپتارعا وراي ۇزاققا سوزىلىپ كەتتى. ءبىز مەردىگەر ۇيىممەن بارلىق ايتقان ەسكەرتۋلەرىن جوندەدىك.
دەسە دە, بۇعان دەيىن ساياباقتىڭ دامۋ كونتسەپتسياسى جاسالماعان ەكەن. جوبا بويىنشا ساياباقتا قۇرعاق سۋبۇرقاقتار جۇمىس ىستەۋى ءتيىس. جوبا بويىنشا, ورتالىق ساياباقتى جوندەۋمەن قاتار, ماڭگىلىك ەل كوشەسىندەگى جاياۋ جۇرگىنشىلەر الاڭى دا جوندەلۋى قاجەت دەيدى دەپۋتاتتار. بالالار الاڭقايى, سپورتتىق الاڭدار بارلىعى جاسالۋى ءتيىس. ەسكى ورىندىقتار الىنىپ تاستالادى. بۇرىندارى ورتالىق ساياباقتىڭ جارىقتاندىرۋى اقساپ جاتاتىن. ەندى جارىق ديودتى شامدار ورناتىلاتىن بولماق.
جوبالاۋشى مەكەمە وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, ساياباق 4 ايماققا بولىنبەك. بالالار جانە سپورت الاڭدارى, امفيتەاتر پايدا بولماق. ساياباقتىڭ اۋماعىندا زاماناۋي سۋبۇرقاقتار مەن ورىندىقتار قويىلماق.ساياباقتا فۋتبول, باسكەتبول, ۆولەيبول الاڭدارى مەن سكەيت الاڭدار ورناتىلادى. بالالار وينايتىن الاڭداعى الپەنشەكتەر اتاۋلى تابيعي ماتەريالدان جاسالادى. ەرەسەكتەۋ بالالار ءۇشىن بي الاڭى مەن شاحمات تاقتايلارىن ورناتىلۋى ءتيىس ەكەن.
جوسپار بويىنشا, بۇرىندارى كورىنگەن جەردە بەي-بەرەكەت ساتىلىپ تۇراتىن تاتتىلەر مەن بالمۇزداق دۇڭگىرشەكتەرى ءجوندى قالىپقا كەلتىرىلەتىن بولماق. دەسە دە, كافە, مەيرامحانا سياقتى بارلىق كوڭىل كوتەرۋ ورىندارى ءوز ورىندارىندا قالاتىن بولدى. بىراق, ولار ساياباققا قاتىسسىز تۇردە, جەكە قورشاۋمەن قورشالىپ, ەسىگى جەكە باسقا جاقتان شىعارىلاتىن بولدى. ورتالىق ساياباقتاعى جينالىس بارىسىندا قالالىق ءماسليحات حاتشىسى بەيسەنبەك اقجالوۆ جۇمىستىڭ مەرزىمىندە اياقتالۋىن جانە ەڭ باستىسى ساپاسى دۇرىس بولىپ شىعۋىن تاپسىردى.
سەمەي