جول بويىنداعى «وازيس» دۇكەن-كافە جەلىسىنەن شىققان جەڭىل اۆتوكولىك اۋىر جۇك كولىگىن باسىپ وزىپ ۇلكەن تراسساعا شىقپاق بولادى. اياق استىنان باقاستىعى ۇستاعان اۋىر اۆتوكولىك يەسى جول بەرۋگە ىقىلاس تانىتپاعان. سونىڭ ناتيجەسىندە جەڭىل كولىك جانشىلىپ قالدى. ىشىندەگى سالون تولى ادامدار قىرعىزستان ازاماتتارى ەكەن. ءتورت ادام ءتىل تارتپاي كەتتى. ستاتيستيكا ءۇشىن سولاي ايتىلعانىمەن كورشى رەسپۋبليكاداعى قانشاما جاقىندارى قارا جامىلىپ, اڭىراپ قالدى. بۇل جارا ولاردىڭ جۇرەگىندە ەشقاشان جازىلماسى انىق.
وسى حالىقارالىق ماگيسترال ارال اۋدانىنىڭ 60 مىڭداي تۇرعىنى بار توعىز ەلدى مەكەنى تۇسىنان وتەدى ەكەن. بيىلدىڭ وزىندە 16 كولىك اپاتى تىركەلگەن. مۇنداعى جول-كولىك وقيعالارىنىڭ باستى سەبەبى – جول تار, ەكى-اق جولاقتى. كۇندىز-ءتۇنى قايشىلاسقان كولىكتەر ءبىر-بىرىنە جول بەرمەي اپاتقا ۇرىنىپ جاتادى. ونىڭ ۇستىنە جول ساپاسىز بولىپ, سىر بەرە باستاعان.
«قازاۆتوجول» ۇق اق وبلىستىق فيليال ديرەكتورى ورىنباسارىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى عالىمجان وسپانوۆ جول تابانىنىڭ جانە اسفالت شوگۋىنە بايلانىستى ارال اۋدانىنداعى 1240 جانە 1330 شاقىرىمىندا «ساليني» مەكەمەسى كەپىلدىك مەرزىمى اياقتالماۋىنا بايلانىستى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتقانىن ايتادى.
حالىقارالىق ءاۆتودالىزدىڭ جاعدايى وسىنداي بولعاندا اۋىل, اۋداندارداعى جولداردىڭ «شىقپا جانىم شىقپامەن» وتىرعانى بەلگىلى جايت قوي. ماسەلەن, جالاعاش اۋدانىنداعى 112,7 شاقىرىم اۆتوموبيل جولىنىڭ 22,4 شاقىرىمى عانا قاناعاتتانارلىقسىز جاعدايدا ەكەن. بىلتىر اۋداندىق ماڭىزى بار «ەڭبەك» اۋىلى باعىتىنداعى اۆتوموبيل جولىنىڭ 8 شاقىرىمىنىڭ ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىنا جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتار ازىرلەنگەن بولاتىن. جوبا قۇنى – 172,7 ملن تەڭگە. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 90,8 ملن تەڭگە ءبولىنىپ 4 شاقىرىم جولعا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بيىل اتالعان ەلدى مەكەندەگى جولدىڭ قالعان شاقىرىمىن اياقتاۋ ماقساتىندا وبلىس بيۋدجەتىنەن 81 ملن 878 مىڭ تەڭگە قارجى ءبولىندى.
سونداي-اق اۋداندىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجىعا «سامارا – شىمكەنت – مادەنيەت – جۇرگەنوۆ – جاڭاتالاپ – اققىر» اۆتوموبيل جولىنىڭ 9,4 شاقىرىمىنىڭ ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىنا جانە «سامارا-شىمكەنت – ەڭبەك – ەسەت باتىر – جاڭاداريا» اۆتوموبيل جولىنىڭ 8-20,3 شاقىرىمىنىڭ ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىنا جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتار ازىرلەندى. قازىرگى تاڭدا اتالعان قۇجات ۆەدومستۆودان تىس كەشەندى ساراپتامادان ءوتتى. بۇل جوبالاردى مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاندىرۋ ماقساتىندا ءوتىنىم دە بەرىلگەن. اپاتتىق جاعدايداعى اۋداندىق ماڭىزى بار «سامارا – شىمكەنت – مادەنيەت – ماقپالكول – جاڭاتالاپ – اققىر» اۆتوموبيل جولىنىڭ بويىنداعى «وڭتۇستىك كوللەكتور» كوپىرىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا جالپى قۇنى 281,6 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتار ازىرلەنگەن. قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە بيىل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 138,7 ملن تەڭگە, وبلىستىق بيۋدجەتتەن 14,3 ملن تەڭگە قارالدى.
قالاىشىلىك جولداردى جوندەۋ قولعا الىنىپ جاتىر. اتاپ ايتساق, اۋدان بويىنشا ۇزىندىعى 206,5 شاقىرىمدى قۇرايتىن 202 كوشەنىڭ 66,8 شاقىرىمى قاناعاتتانارلىقسىز جاعدايدا ەكەن. سوندىقتان ءبىرىنشى كەزەكتە اۋدان ورتالىعىنداعى كوشەلەردى جوندەۋ قولعا الىنادى. وسىعان بايلانىستى كەنتتەگى 14 كوشەگە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە جالپى قۇنى 1,3 ملرد تەڭگە بولاتىن جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتار ازىرلەندى.
قازاقستان – الەمدە جول ساپاسى جونىنەن ازىرگە ماقتاناتىن جاعدايدا ەمەس. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىندا دۇنيە ءجۇزى اۆتوكولىك جول ساپاسى رەيتينگىندە ەلىمىز 140 مەملەكەتتىڭ ىشىندە 106-ورىنعا تابان تىرەگەن ەكەن. مەملەكەت رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولداردان بولەك, وبلىس, قالا, اۋدان, اۋىلدارداعى جولداردى سالۋعا, بۇرىنعىسىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋگە قىرۋار قارجى ءبولىپ جاتىر. بىراق ەسىل اقشا ۇستاعاننىڭ قولىندا, تىستەگەننىڭ اۋىزىندا كەتىپ, بىلتىر جوندەگەن جول كەلەسى جىلى شۇقاناققا تولىپ, ساپاسى سىن كوتەرمەي كەلەدى. ادامداردىڭ تاعدىرى ورىلگەن جول – سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ جەمساۋىنا اينالىپ بارا جاتقانداي كورىنەدى. سوندىقتان دا مەملەكەت تاراپىنان قاتاڭ باقىلاۋ كەرەك-اق.
قىزىلوردا وبلىسى
