كەز كەلگەن دامۋشى مەملەكەتتىڭ قوزعاۋشى كۇشى – سىرتتان كەلەتىن تىكەلەي ينۆەستيتسيا. ەلدەر ينفراقۇرىلىمدى, ادام كاپيتالىن دامىتۋعا, تۇرعىندار ءۇشىن جايلى ءومىر قالىپتاستىراتىنداي ەكونوميكانى وسىرۋگە سىرتقى كاپيتال تارتىلماق. بۇل ۇدەرىس كەي جاعدايدا مەملەكەتتىڭ باسقارۋىنان, زاڭنىڭ السىزدىگىنەن, جەمقورلىقتان تۋىندايتىن قيىندىققا بايلانىستى باياۋ جۇرەدى.
ورتالىق ازيا الەمدەگى ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ ورتالىعى سانالادى. ويتكەنى قىتاي جاڭا جىبەك جولىن دامىتۋ ارقىلى كوپ مۇمكىنشىلىككە جول اشىپ وتىر. ايتسە دە, ايماقتاعى باسقارۋ ينستيتۋتسيالارى, كاپيتالدار نارىعى, سوت شىعارۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ قۇرىلىمدارى جاقسارۋى ءتيىس.
ايماقتاعى نەگىزگى مەملەكەت رەتىندە قازاقستان سىرتقى تىكەلەي ينۆەستيتسيا تارتۋعا كوپ كۇش سالىپ جاتىر. استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىن (AIFC) ىسكە قوسۋ, يننوۆاتسيالىق بيزنەس-حابتى كىرىستى ۇلعايتۋ جانە جاقسارتۋ ءۇشىن شەتەلدىك كاپيتالدى تارتۋعا كۇش-جىگەردى ۇيلەستىرۋ ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتىپ, قازاق حالقىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن جاقسارتادى.
بيىل جانە كەلەر جىلى «ەير استانا», مۇناي-گاز الىبى «قازمۇنايگاز» جانە ۇلتتىق تەمىرجول كومپانيالارى اكتسيالارىنىڭ ءبىر بولىگى وسى كاپيتال نارىعىنا سالىنباق. سونداي-اق قازاقستان مەن ايماقتىڭ كوپتەگەن كومپانيالارى IPO-عا ەنۋدى كوزدەپ وتىر.
احقو سونىمەن قاتار ازياداعى العاشقى اعىلشىندىق سوت جانە اربيتراجدىق ورتالىققا يە. قارجى ورتالىعى داۋ-دامايدى شەشۋ ءۇشىن اعىلشىننىڭ جالپى زاڭىن قولدانادى جانە بۇل پروتسەستى باسقارۋعا بريتانيانىڭ ۇزدىك ماماندارىن, سونىڭ ىشىندە انگليا مەن ۋەلستىڭ بۇرىنعى جوعارعى سوتى لورد گارري ۆۋلفتى جالدادى.
«قازاقستان ءوزىنىڭ كوممەرتسيالىق قۇقىقتىق جۇيەسىن جوعارى قويۋعا شەشىم قابىلدادى. 2015 جىلى كوممەرتسيالىق ماسەلەلەردى شەشۋگە ارنالعان انگليانىڭ بۇكىل قۇقىقتىق جۇيەسىن, اعىلشىننىڭ جالپى زاڭىن ەنگىزدى. سونداي-اق كەيبىر اعىلشىن سۋديالارى دا كەلدى», دەپ جازدى Norway News.
اعىلشىننىڭ جالپىعا بىردەي زاڭىنا نەگىزدەلگەن تورەلىك سوت شەتەلدىك ينۆەستورلارعا قازاقستانداعى ورتاعا ءسىڭىسىپ كەتۋىنە جاعداي جاسايدى.
احقو زاڭدىلىقتى, قارجى سەكتورىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن, زاڭنامالىق بازانى جەتىلدىرۋ جانە شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى قولداۋ ارقىلى قازاقستاندىق جوبالارعا ينۆەستيتسيانى ارتتىرۋعا باعىتتالعان بىرەگەي مىندەتتەمە جۇكتەيدى.
ء«بىز شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ ەكونوميكانى دامىتىپ, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جانە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ناقتى ءتۇسىنۋىمىز كەرەك», دەدى پرەمەر-مينيستر اسقار مامين 22 ساۋىردەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا. FDI Intelligence-ءتىڭ حابارلاۋىنشا, ەل ۇكىمەتى ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىن قۇرىپ, مامين مىرزانى ينۆەستيتسيالىق ومبۋدسمەن ەتىپ تاعايىندادى.
احقو-نىڭ كۇن ءتارتىبىن تالقىلاي وتىرىپ, قارجى ءمينيسترى ءاليحان سمايىلوۆ: «ۇسىنىلعان شارالار ينۆەستورلارعا ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاردى شوعىرلاندىرۋعا جانە تەز قالىپتاستىرۋعا, تىكەلەي ينۆەستيتسيالاردىڭ كولەمىن ۇلعايتۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىستاردى باستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ۇكىمەتتىڭ كەلەسى وتىرىستارىنىڭ بىرىندە جاڭا تاسىلدەر مەن ءتيىستى جول كارتالارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارالاردىڭ تولىق ءتىزىمى ۇسىنىلادى», دەدى.
ۇكىمەت سونىمەن قاتار ىشكى جانە حالىقارالىق بيزنەس قوعامداستىق كوتەرگەن كەيبىر زاڭنىڭ ۇستەمدىگى, جەرگىلىكتى ۆاليۋتانىڭ قۇبىلمالىلىعى, ينفراقۇرىلىم جانە جەر ءبولۋ, سالىقتىق قىلمىستار مەن كوشى-قوندى رەتتەۋگە ۋادە بەردى, دەپ حابارلادى FDI Intelligence.
ء«بىز كەلەشەكتە وزگەشە تاسىلدەرمەن, جاڭا قۇرىلىمدا بەلسەندى جۇمىس ىستەۋگە دايىنبىز. بۇل ينۆەستيتسيالار عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەكونوميكاداعى جۇيەلىك قيىندىقتاردى جاقسى تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى قازاقستانداعى شەتەلدىك ينۆەستورلار قاۋىمداستىعى توراعاسى جانە ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ ەلدەگى وكىلى اگريس پرەيمانيس.
سونداي-اق قازاقستان ۇكىمەتى ادام كاپيتالىن قولداۋ ماقساتىندا ءبىلىم سالاسىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىر. كەز كەلگەن مەملەكەت جاستارىن زاماناۋي ەكونوميكانى تۇسىنۋگە تاربيەلەۋ ارقىلى داميدى.
استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعى ينۆەستيتسيالىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ ماقساتىندا قازاقستاننىڭ ءىرى ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە ورتالىقتار اشىپ جاتىر. بۇل باستاما قارجى, ينۆەستيتسيالىق جانە باسقا سالالارداعى ساراپشىلاردىڭ ءبىلىمى مەن پراكتيكالىق داعدىلارىن دامىتۋعا كومەكتەسەدى, دەپ حابارلايدى The Astana Times.
اقحو شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن نەلىكتەن تارتىمدى؟ وندا حالىقارالىق ستاندارتتارعا نەگىزدەلگەن تاۋەلسىز قارجىلىق رەتتەۋدى ەنگىزگەن, بۇكىل ايماقتاعى بۇرىن-سوڭدى بولماعان جەڭىلدىك شارتتارى بار ورتالىق, دەپ جازدى In-Depth News.
بۇل وقيعالار قازاق ءالىپبيىن كيريلليتسادان لاتىن قارپىنە كوشىرۋ ارقىلى جاھاندىق بايلانىستى جاقسارتۋعا كۇش سالۋمەن جانە احقو-نىڭ ەرەكشە گەوگرافيالىق جاعدايىمەن بىرىكتىرىلگەن كەزدە قازاقستانعا شەتەلدەن كاپيتال تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
الەمدىك كۇش باتىستان شىعىسقا اۋىسقان كەلەسى عاسىردا قازاقستان جاھاندىق قارجى ورتالىعى رەتىندە تيىمدىلىگىن كورۋى ءتيىس.
اۋدارعان
اباي اسانكەلدى ۇلى,
