رۋحانيات • 15 تامىز، 2019

ەل ءۇشىن تەر توككەن ەرەن تۇلعا

88 رەتكورسەتىلدى

بار سانالى عۇمىرىن جامبىل ءوڭىرىنىڭ دامۋىنا ارناپ، ەل ىشىندە «؛دالا اكادەميگى»؛ اتانعان قاراتاي ادامباەۆتىڭ ءومىر جولى ونەگەگە تولى. ول تار جول، تايعاق كەشۋلەرمەن ارپالىسا ءجۇرىپ ءوڭىردىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوسقان ازامات.

وتكەن عاسىردىڭ باسىنداعى ءتۇرلى ناۋبەت ادامباەۆتار اۋلەتى­؛نە دە ءوزىنىڭ سالقىنىن تيگىزدى. ءبىراق اتا جولىنان اينىما­؛عان ءابدىراحمان ادامبايۇلىنىڭ بالتاباي، سپاتاي، جۇماتاي، قاراتاي سىندى ۇرپاقتارى بالا كۇنىنەن ۇلتتىڭ ۇلاعاتىن بويى­؛نا ءسىڭىرىپ ءوستى. ال اياۋلى اناسى ءبيبىش جيەنبايقىزىنىڭ قايسارلىعى مەن قايراتكەرلىگى دە بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ەل اۋزىندا اڭىز بولىپ ايتىلادى.

قاراتاي ادامباەۆتىڭ اتا قانى­؛نان، انا سۇتىنەن كەلگەن قاي­؛سار­؛لىعى ونىڭ تۇعىردان تۇس­؛پەۋىنە، تەكتىلىگىن جوعالتپاۋىنا ءوز ۇلەسىن قوستى. ول ەڭبەك جولىن 1943 جىلى سارىسۋ اۋدانى، بايقادام اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتە ديرەكتوردىڭ حاتشىسى بولىپ باستايدى. ال 1944 جى­؛لى سارىسۋ اۋداندىق كومسومول كوميتەتىنىڭ ءبولىم باسشىسى، حات­؛شى­؛سى، 1945 جىلى جامبىل وبلىس­؛تىق كومسومول كوميتەتىندە نۇس­؛قاۋ­؛شى بولادى. 1946 جىلى جام­؛بىل قالاسىنداعى اباي اتىن­؛­؛داعى مۇعالىمدەر دايىنداي­؛تىن ۋچيليششەنى سىرتتاي وقىپ بىتى­؛رە­؛دى دە، وبلىستىق «؛ستاليندىك جول»؛ (قازىرگى «؛اق جول»؛) گازەتىندە كوررەكتور، مەنشىكتى ءتىلشى بولىپ ىستەيدى. اعاسى بالتابايدىڭ اقى­؛لى­؛مەن ول اۋىلشارۋاشىلىعى سالا­؛سى­؛نا كەلىپ، بۇل سالادا دا ەلەۋلى ەڭبەك ەتتى.

1952-1957 جىلدارى الماتى قا­؛لاسىنداعى مال دارىگەرلىك ينس­؛تي­؛تۋتىن ويداعىداي ءبىتىرىپ، 1957-1959 جىلدارى تالاس اۋدا­؛نى­؛­؛نىڭ شارۋاشىلىقتارىندا باس زووتەحنيك، ديرەكتوردىڭ ورىن­؛باسارى، 1959-1980 جىلدارى مو­؛يىن­؛قۇم اۋدانىندا اۋىل شا­؛رۋا­؛شىلىعىنىڭ ءار سالاسىندا باس­؛شىلىق قىزمەتتەر اتقارادى. سول كەزدەگى اۋداندىق پارتيا كو­؛مي­؛تەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ايت­؛باي نازاربەكوۆپەن بىرگە اۋداندى دامىتۋعا كۇش سالدى. بىرلىك &ndash؛ مويىنقۇم &ndash؛ ۇلانبەل اسفالت جولىن، ءار اۋىلعا اپاراتىن تاس جولدار تارتۋعا ۇلەس قوستى. سونىمەن قاتار مادەنيەت ۇيلەرىن، مەكتەپ، بالاباقشا، اۋىلشارۋاشىلىق كەشەندەرىن سالۋ، ەلەكتر جارىعىن تارتۋ جولىندا دا ايانباي ەڭبەك ەتتى. سول كەزدەرى شىققان ەڭبەك ەرلەرى جازىلبەك قۋانىشباەۆ، ءدىلداش يتباسوۆ، قۇدايبەرگەن بىرتاەۆ، شومان شارىپباەۆ سىندى مايتالمان شوپانداردىڭ رەس­؛پۋبليكا، وداق دەڭگەيىندە تانى­؛لۋىنا جول اشتى. «؛مال سانىن كوبەيتۋ ءۇشىن قاراتاي ادامباەۆ سول كەزدەگى وبلىس باسشىسى اسانباي اسقاروۆپەن كەڭەسە وتىرىپ، دىنمۇحامەد قوناەۆ­؛تىڭ قابىلداۋىندا دا بول­؛عانى بار. سونىڭ ارقاسىندا «؛زاگوتسكوتتان»؛ «؛مويىنقۇم»؛ سوۆ­؛حوزىنا 16000 قوي بەرىلىپ، گەولو­؛گيا­؛لىق بارلاۋ پارتياسى 150 مەتر تەرەڭدىكتەن اۋىز سۋ تارتىپ، شۋ ارقىلى كوپىر دە سالىندى»؛ دەپ ەسكە الادى مويىنقۇم اۋدا­؛نى­؛نىڭ قۇرمەتتى ازاماتتارى ن.ەسىلباەۆ، ج.قاجامۇراتوۆ، ا.توقسانباەۆتار.

ال 1980 جىلى جامبىل وب­؛لىس­؛تىق اۋىلشارۋاشىلىق تاجى­؛ريبە ستانسياسىنىڭ ديرەكتورى بولىپ تاعايىندالىپ، 1984 جىلدان باستاپ مەركى اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى، اۋداندىق اۋىل شارۋاشىلىق &ndash؛ وندىرىستىك بىرلەستىگى باسشىسى قىزمەتىندە بولادى. قاراتاي ادامباەۆ ءار جىلدارى «؛ەڭبەك قىزىل تۋ»؛، «؛قۇرمەت بەلگىسى»؛ وردەندەرى مەن 12 مەدالدىڭ يەگەرى اتاندى. باس­؛شىلىق قىزمەتتەر اتقارىپ جۇر­؛گەنىمەن، ونىڭ باسىلىم بەتىن­؛دە جازعان ەستەلىكتەرى، كۇندە­؛لىگىن­؛دەگى ايشىقتى جازبالارى قوعام ومىرىنە بەلسەنە ارالاسقان ازا­؛ماتتىڭ بولمىسىن كورسەتەدى. تالاي جىل بويى بۇيىعىپ جاتقان سارىارقا، بەتپاقدالانىڭ توسىن­؛دە ءتورت تۇلىكتى ورگىزگەن قاراتاي ادامباەۆتى حالىق بەلگىلى عالىم كارىم مىڭباەۆ، سوسياليستىك ەڭبەك ەرى، اكادەميك ۋفا احمەد­؛سافيننەن كەيىن وزىندىك جول سالعان عالىم رەتىندە مويىندادى. ول مەركىدە قىزمەت اتقارىپ جۇرگەندە دە اۋىلشارۋاشىلىق كەشەندەرىن سالۋعا، مالشىلار مەن ديقانداردىڭ الەۋمەتتىك-تۇر­؛مىستىق جاعدايلارىنىڭ جاق­؛سارا تۇسۋىنە ىقپال ەتتى. ءتىپتى شالعاي اۋىلدارعا مونشا، مەدپۋنكت، ءقوناقۇي، بالالار وقي­؛تىن ينتەرنات، پوشتا سالدى. سورعوبىعا، تاۋدا ويراندى ارقى­؛لى ساندىققا دەيىن، ودان ءارى قا­؛را­؛قىستاققا جولدار سالدىرىپ، قۇدىق­؛تار قازدىردى. ءالى كۇنگە دە­؛يىن مەركىلىك شارۋالاردىڭ ارا­؛سىندا «؛ادامباەۆ كەلىپ ادام بول­؛دىق»؛ دەگەن ءسوز بار. الايدا 1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعاسى قاراتاي ادامباەۆتىڭ تاعدىرىن شارپىپ ءوتتى. ول وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشى­؛سى اسانباي اسقاروۆ پەن مەركى اۋداندىق پارتيا كومي­؛تەتى­؛نىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى ەرمەك ساۋران­؛باەۆتىڭ جاقتاسى دەگەن جەلەۋمەن ءبىراز ۋاقىت جازىقسىز جاپا شەكتى. ءبىراق ول تۋعان حالقىنىڭ ادال پەرزەنتى ەكەنىن تانىتا ءبىلدى. اقيقاتتىڭ اق تاڭىنىڭ اتا­؛تى­؛نىنا سەندى. جارى اپۋزا ءمۇ­؛تاي­؛قىزى وتكەن عاسىردىڭ ەلۋىن­؛شى جىلدارىنىڭ ورتاسىندا جو­؛عارى ءبىلىمى بار ساناۋلى قازاق قىز­؛دارىنىڭ ءبىرى رەتىندە ۇرپاق تار­؛بيەسىنە ەلەۋلى ەڭبەك ءسىڭىردى. بيىل قاراتاي ادامباەۆ 90 جاسقا تو­؛لىپ وتىر. ەل ءۇشىن، جەر ءۇشىن ەڭبەك ەتكەن ەرەن تۇلعالاردىڭ تۇ­؛عى­؛رى قاشاندا بيىك، مارتەبەسى اسقاق بولا بەرمەك.

 ؛

جامبىل وبلىسى

باننەر
سوڭعى جاڭالىقتار

سەكتوردى ساقاداي ساي قىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 11:31

سانى مەن ساپاسى ساي

ايماقتار • بۇگىن، 09:33

اجەنىڭ ارقاسى

قوعام • بۇگىن، 08:39

ۇلاعاتتى ءومىر يەسى

ايماقتار • بۇگىن، 08:37

بىرىنشى راۋندتا-اق سۇلاتىپ سالدى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 08:36

ساڭلاقتار اتوي سالادى

قازاقستان • بۇگىن، 08:33

ادىلىم-اي، ادەكەم-اۋ!..

رۋحانيات • بۇگىن، 08:12

ادىلدىكتىڭ ءادىلى ەدى...

رۋحانيات • بۇگىن، 08:10

سوڭىندا جاقسى ءىزى سايراپ جاتىر

رۋحانيات • بۇگىن، 08:08

باقۇل بول، باۋىرىم!

رۋحانيات • بۇگىن، 08:07

سۇيەگى اسىل ادام ەدى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:05

ۇقساس جاڭالىقتار