سپورت • 15 تامىز، 2019

سارىارقا بوكسى توقىراپ تۇر – كسرو-نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن شەبەرى سەرىك نۇرقازوۆ

543 رەتكورسەتىلدى

«؛شارشى الاڭنىڭ پروفەسسورى»؛ بولعان سەرىك نۇرقازوۆ بۇگىندە قايدا ءجۇر؟ وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارى نۇرقازوۆ­؛تىڭ ءار قادامىن باقىلاپ وتىرعان جانكۇيەرگە دارىندى ۇلدىڭ قايدا ەكەندىگى شىنىمەن دە قىزىق. كسرو چەمپيوناتىندا ەڭ كوپ مەدال (7 &ndash؛ 3 التىن، 2 كۇمىس پەن 2 قولا) يەلەنگەن سەرىك سۇيىكتى سالاسىنان الىستاعان جوق. ءبىراق تالاي مىقتىنىڭ ەڭبەگىن ەسكەرۋسىز قالدىرعان بۇگىنگى قوعام نۇرقازوۆ سەكىلدى ءوز ءىسىنىڭ شەبەرىن دە اسا كەرەك قىلا بەرمەيتىن سەكىلدى...

&ndash؛ ؛ 80 جىلدارى بوكستىڭ جۇل­؛­؛دىزى بولعان سەرىك نۇر­؛قازوۆ بۇگىندە قايدا ءجۇر؟

&ndash؛ وتكەن جىلدىڭ جەلتوق­؛سانىنا دەيىن ءاىۆا-نىڭ الماتى وبلىسى تالعار قالاسىندا سالعان بۇكىلالەمدىك بوكس اكادەمياسىندا قىزمەت ەتتىم. اكادەميا جانىندا بوكس مەكتەبى قۇرىلعان. سوندا ءتورت جىل قىزمەت ەتىپ، ماي­؛­؛قۇ­؛دىقتا گەنناديي گولوۆكين اتىن­؛­؛داعى دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىق­؛تىرۋ ورتالىعىنا شاقىر­؛دى. بۇرىن ول جەكە جۇمىس ىستەسە، بۇگىندە «؛شاحتەر»؛ ستاديونىنىڭ بالانسىنا بەرىلدى. قازىرگى سپورت­؛تىق قۇرىلىمدار بويىنشا كۋراتورمىن.

سوڭعى ۋاقىتتا سەرىك نۇرقازوۆ اتىنداعى بوكس مەكتەبىن اشۋ بو­؛يىنشا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. بۇل الەۋمەتتىك جوبا وڭىر­؛لىك-امبەباپ بولادى، ال باس كەڭسەمىز بالقاشتا ورنالاسادى. «؛قازاقمىس»؛ كومپانياسى قولداۋ ءبىلدىرىپ وتىر. ەلباسىنىڭ سالاماتتى ءومىر سالتىن جاقسارتۋ تۋرالى تاپسىرماسىن قولداۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان باس­؛تامامىزدا بالالاردان باستاپ زەينەتكەرلەرگە دەيىن قامتيمىز. تەك بوكس ەمەس، سپورتتىڭ وزگە تۇر­؛لەرىنەن دە ۇيىرمەلەر اشىلادى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار مەن دارىندى سپورتشىلار تەگىن ش­؛ۇ­؛عىل­؛داناتىن بولادى.

&ndash؛ كەزىندە ەل نامىسىن اس­؛قاق­؛تاتقان بوكسشىلاردىڭ كوپ­؛شىلىگى ء«؛بىزدىڭ ۋاقىتتا بۇگىن­؛­؛گىدەي باسشىلىق بول­؛عان­؛دا، وليمپيادانىڭ بىر­؛نەشە دۇركىن چەمپيونى اتانار ەدىك»؛ دەپ جاتادى. ال ءسىز ەۋروپا چەمپيونى اتانا تۇ­؛رىپ الەم بىرىنشىلىگىندە توپ جارۋ، وليم­؛پياداعا قاتىسۋ بۇيىر­؛ماعان زاماندا ءومىر سۇرگە­؛نى­؛ڭىزگە وكىنبەيسىز بە؟

&ndash؛ 1984 جىلى كسرو-نىڭ وليم­؛پيادالىق قۇرامىنا ءتورت قازاق­؛ستاندىق ەندى. سولاردىڭ ىشىندە مەن دە بولدىم. لوس-اند­؛جەلەسكە ناعىز بابىمدا بارۋشى ەدىم. تاجىريبەمە دە، الەۋەتىمە دە سەنىپ تۇرعان شاعىم. تەك اقش پەن كسرو اراسىنداعى ساياسي شيەلەنىسكە بايلانىستى كەڭەس وكىمەتى ءتورتجىلدىقتىڭ باس­؛تى دوداسىنا سپورتشىلارىن قاتىستىرۋدان باس تارتتى. ەسەسى­؛نە وليمپياداعا بالاما رەتىن­؛دە كۋبادا وتكىزىلگەن «؛دوس­؛تاس­؛تىق»؛ حالىقارالىق جارىسىندا باق سىنادىق. فينالعا دەيىنگى قارسىلاستارىمنان باسىم ءتۇسىپ، اقتىق سىندا شارشى الاڭ يەسىمەن جۇدىرىق ءتۇيىستىردىم. كىم دە بولسا جەڭىستى ءوز جەرىندە الىپ قال­؛عىسى كەلەدى عوي. سول سەكىلدى كۋبا­؛لىقتار دا بارىن سالىپ جەر­؛لەس­؛تەرىنىڭ قولىن كوتەردى.

كوپشىلىك بىلە بەرمەيتىن بولار، مەن ۇلتتىق قۇراما ساپىندا 10 جىل (1978-1988) بولدىم. ءۇشىنشى وليمپيادالىق سيكل كەلىپ قالعان. باپكەرلەر سەۋلگە بارا­؛تىن بوكسشىلاردى انىقتاۋى قاجەت ەدى. شەشۋشى سىننىڭ دا ۋاقىتى جەتتى. ءوز سالماعىمنىڭ كوشباسشىسىمىن دەگەنىممەن، جاس ەمەسپىن. جارتىلاي فينالدا كوستيا سزيۋمەن كەزدەستىك. ال­؛عاش­؛قى ەكى راۋند قورىتىندىسى بو­؛يىنشا مەن ۇتىپ جاتقانمىن. باپكەرلەرىم لەونيد تلەۋباەۆ پەن يۋريي سحاي ەكەۋى باقىلاپ وتىرىپ، ماعان اسىقپاۋعا كەڭەس بەردى. سەبەبى بوكستا تورەشى سە­؛نىڭ قولىڭدى كوتەرمەگەنشە، «؛مەن جەڭدىم»؛ دەپ ايتا المايسىڭ. قازى­؛­؛لار القاسىنىڭ شەشىمىمەن كەز­؛دەسۋ سوڭىندا كوستيا جەڭىمپاز دەپ تانىلىپ، وليمپيادانىڭ جول­؛داماسىن قانجىعاسىنا بايلادى. ول كەزدە سزيۋ جاستار قۇراما­؛سىنان ەندى اۋىسىپ، بولاشاعىنا زور ۇمىتپەن قاراۋعا بولاتىن بوكسشى رەتىندە تانىلىپ جۇرگەن. سوندىقتان مەن دە ونىڭ جولىن بايلامايىن دەپ شەشىپ، ساتتىلىك تىلەپ، ەستافەتانى سەنىمدى قولعا تاپسىرعانىما قۋاندىم.

&ndash؛ قاراعاندى ءوڭىرى قاي كەزدە دە مىقتى بوكسشىلارىمەن ەرەكشەلەنەتىن. سوڭعى كەزدەرى بۇل وبلىستان قۇراماعا شاقىرتىلعاندار سانۋلى. ونىڭ سەبەبى نەدە دەپ ويلايسىز؟

&ndash؛ قاراعاندىنىڭ بوكسى قۇل­؛دىراۋ كەزەڭىن باستان وتكەرىپ جاتىر. مۇنى جاسىرعاننان پايدا جوق، قايتا اشىپ ايتۋ كەرەك. ءقازىر قۇرامادا ءبىرىنشى نومىرمەن ونەر كورسەتىپ جۇرگەن ابىلايحان ءجۇسىپوۆتى عانا ماقتانىپ ايتامىز. ۆاسيليي جيروۆ، گەنناديي گولوۆكين، سەرىك ساپيەۆ سەكىلدى مىقتىلاردى تاربيەلەگەن وڭىردە ءقازىر دارىندار جوق دەپ ايتۋعا كەلمەيدى. ءبىراق ولارعا كوڭىل ءبولىنىپ جاتقان جوق. ونىڭ ءوز سەبەپتەرى بار.

قاراعاندى وبلىستىق بوكس فەدەراسياسىنىڭ پرەزيدەنتى جەڭىل اتلەتيكا، كۇرەس تۇرلەرى سەكىل­؛­؛دى ءۇش ءىرى فەدەراسيانىڭ تىز­؛­؛گى­؛نىن قولىندا ۇستاپ وتىر. ءوزىم ءبىراز ۋاقىت جەتىسۋ وڭىرىن­؛دە جۇر­؛­؛گەندىكتەن، كەي ماسەلە­؛لەر­؛­؛دەن بەيحابار ەكەنمىن. تۋعان جەر­؛­؛گە ورالعاندا ارداگەرلەر ما­؛سە­؛لە­؛لەر­؛دى فەدەراسيامەن بىرى­؛گىپ شەشۋ كەرەك دەپ ۇسىنىس ايت­؛­؛تى. جەڭىل اتلەت دميتريي كارپوۆ سپورت باسقارماسىندا ءجۇ­؛رىپ ءبىراز تۇيتكىلدى شەشۋگە كو­؛مەك­؛تەس­؛كەنىن بىلەمىن. ءالى شەشى­؛ل­؛مەگەنى قان­؛شاما. اسىلبەك دۇي­؛سە­؛­؛باەۆتىڭ وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىن­؛شى ورىنباسارى ەكەنىن ەسكەرسەك، ونىڭ سپورتتان بولەك تە جۇمى­؛سى­؛نىڭ تولىپ جاتقانى تۇسىنىكتى.

قاراعاندى بوكس مەكتەبىن جوعالتىپ الماۋىمىز كەرەك. عا­؛لىم جارىلعاپوۆ، قازبەك اشلياەۆ سەكىلدى مىقتىلارى­؛مىزدىڭ ەسىمىن تۇراقتى ۇلىقتاپ وتىرساق، ءالى تالاي دارىنعا قانات بىتىرەمىز. يۋنۋسوۆ، سترەلنيكوۆ، ارىنباەۆ دەپ بۇل ءتىزىمدى جال­؛عاستىرا بەرۋگە بولادى. ەن­؛دى جا­؛قىن ارادا فەدەراسيامەن ەكىن­؛­؛شى رەت كەزدەسىپ، وسى ماسە­؛لە­؛لەر­؛دىڭ شەشىمىن تابۋىنا بىرلەسىپ ات­؛سالىسساق دەيمىز.

&ndash؛ سپورت جانە دەنە شىنىق­؛تىرۋ ىستەرى كوميتەتىنىڭ ءتور­؛اعا­؛سى بولىپ سەرىك ساپيەۆ تاعا­؛يىندالدى. ساپيەۆتىڭ بۇل قىزمەتكە كەلۋى ەل سپورتىنىڭ وركەندەۋىنە قانشالىقتى وڭ ىقپال ەتەدى دەپ ويلايسىز؟

&ndash؛ سەرىكتى جۇرتشىلىق وليم­؛پيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى رەتىندە بىلەدى. جاي ادام وليمپ شىڭىن باعىندىرا المايدى. ودان قالدى ءماجىلىس دەپۋتاتى بولدى. انگليادا ءبىلىم الىپ كەلدى. ياعني، سپورتشى رەتىندە دە، مامان رەتىندە دە تاجىريبەسى بار. دەگەن­؛مەن سەرىككە جاڭا قىز­؛مەتتىڭ دە وڭاي بولماسى انىق.

&ndash؛ ءبىر سۇحباتىڭىزدا سپورتشى ءۇشىن ومىردە ءوزىن تابۋ ما­؛ڭىز­؛­؛دى دەپسىز. ال ءسىز ۇلكەن سپورت­؛­؛­؛پەن قوش ايتىسقالى ءوزى­؛ڭى­؛ز­؛­؛دى تابا الدىڭىز با؟

&ndash؛ ءومىر بولعان سوڭ قاجەتتىلىك­؛تەر دە، قيىندىقتار دا، سىناقتار دا كەزدەسەدى. ورتا جولدا سىنىپ قال­؛ماي، ءارى قاراي ءومىر ءسۇرۋ، كۇرە­؛سۋ­؛گە كۇش تابۋ &ndash؛ ەڭ باستىسى سول عوي.

&ndash؛ اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 ؛

مادينا اسىلبەك،

جۋرناليست

سوڭعى جاڭالىقتار

شولوحوۆقا اق بوتا سىيلاعان

ايماقتار • بۇگىن، 07:30

ۇركىمباەۆ ۇيلەسىمى

ايماقتار • بۇگىن، 07:27

جوشىعا اپارار جول

قوعام • بۇگىن، 07:23

تۇرلەنىپ، تۇلەگەن تۇركىستان

ايماقتار • بۇگىن، 07:21

كاسىبي كادرلار جۇمىس ىستەۋى ءتيىس

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:12

وڭالتۋ ورتالىقتارى سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن، 07:03

تەلەفون ارقىلى سويلەستى

پرەزيدەنت • بۇگىن، 06:50

ەلوردا نەگە جارىقسىز قالدى؟

قوعام • بۇگىن، 06:42

مىرقىمباي

ادەبيەت • كەشە

قالامگەرمەن كەزدەستى

ادەبيەت • كەشە

قاراشاداعى قوڭىر ولەڭ

ايماقتار • كەشە

اقشا اۋدارىمىن تەكسەرەدى

ەكونوميكا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار