ايماقتار • 12 تامىز, 2019

كوكجوتادا ات سپورتى مەكتەبى بار

860 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

...كوكپەكتى اۋدانىندا شاعىن عانا كوكجوتا دەگەن اۋىلدا نەبارى جۇزگە تارتا ءتۇتىن بار. اۋىلدىڭ كوكپارشىلارى بىرنەشە جىلدان بەرى اۋداندى بىلاي قويىپ, جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە وتەتىن وبلىس اكىمىنىڭ جۇلدەسى ءۇشىن وتكىزىلەتىن حالىق ويىندارىندا جۇلدەلى ورىنداردى ەشكىمگە بەرمەي كەلەدى. بىلتىر باس جۇلدەنى يەلەنسە, ونىڭ الدىنداعى جىلداردا ەكىنشى, ءۇشىنشى ورىندارعا تابان تىرەدى. ءتىپتى اۋدان كومانداسىنىڭ بىرنەشە جىگىتى وبلىس قۇراماسىنا مۇشە, ولار دا جىل سايىن رەسپۋبليكالىق جارىستاردا الدىڭعى ورىنداردى يەلەنۋدە.

كوكجوتادا ات سپورتى مەكتەبى بار

جاقىندا ءبىز كوكجوتا اۋىلىندا بولىپ, اۋىلدا تۇرسا دا اۋداننىڭ نامىسىن ابىرويمەن قورعاپ جۇرگەن اتان جىلىكتى, ءاپاي­توس كوكپارشىلارمەن جو­لىق­قان ەدىك. كوكجوتالىق كوك­پار­شى­لاردى ءوز ءىسىنىڭ مايتالمان شەبەرى, كوكپار دەسە ىشەر اسىن جەرگە قوياتىن دارحان راپەكوۆ جاستايىنان باپتاعان ەكەن. امال بار ما, اۋداننىڭ كوكپارىن ورگە سۇيرەگەن, ءوزىنىڭ مول تاجىريبەسىن جەرلەستەرىنە ۇيرەتىپ كەتكەن دارحان راپەكوۆ ابايسىزدا قايتىس بولدى. ونىڭ ۇلى, اۋىلدا مال دارىگەرى بولىپ قىزمەت ەتەتىن دارىن احماديەۆ اكە ۇلاعاتىن بويىنا سىڭىرە ءبىلدى. دارىننىڭ باۋىرى ەلامان دا – اۋدان قۇراما كومانداسىنىڭ بەلدى مۇشەسى. قازىر كوماندانى تاجىريبەلى قانات بيقاتوۆ باپتاپ ءجۇر.

كوكجوتا اۋىلىنداعى ەسكى مەك­­تەپ ات سپورتى مەكتەبىنىڭ يە­لى­گىن­دە ەكەن. وسى جەردە كوكپار اتتارى كۇتىمدە. قانات قاليبەك ۇلى اقجارقىن, اڭگىمەگە شەبەر ازامات ەكەن, كوكەيىمىزدەگى ساۋالدى ايتپاي-اق ءتۇسىنىپ, اتقارىپ جاتقان ىستەرىمەن تانىستىرا جو­نەل­دى.

– العاشقىدا, ياعني 2007 جى­لى كوكجوتادا ات سپورتى كلۋبى قۇرىلدى. ەكى جىلدان كەيىن مەنى كلۋب ديرەكتورى قىزمەتىنە تاعايىن­دادى. باستاپقىدا ءبارى جاقسى بولدى. ات سپورتى كلۋبىندا كوك­پارشىلار دايىندادىق, قاجەتتى اتتاردى باپتادىق. كوكپارعا قازاقي اتتار جارامسىز. تازا قاندى اعىلشىن تۇلپارى بولماسا, كوكپارعا شابا المايسىز. قارجى تاپشىلىعى سالدارىنان وسىدان ءۇش جىل بۇرىن كلۋب جابىلىپ قالدى. وتكەن جىلى اۋدانعا جاڭا اكىم كەلدى. ۇلتتىق سپورت دەسە ىشەر اسىن جەرگە قوياتىن اسحات سمايلوۆ اۋدانداعى ات سپورتى كلۋبىنىڭ نەگە جابىلىپ قالعانىن زەرتتەپ, ات سپورتىن قايتا جانداندىردى. قاجەتتى قارجىنى تاۋىپ بەردى. ءسويتىپ ات سپورتى مەكتەبى جۇمىسىن قايتا باستادى, – دەيدى قانات بيقاتوۆ.

قاناتتىڭ ايتۋىنشا, كوك­پار­عا شاباتىن اتتار جىلدام, اتتىڭ تىزگىنىن تارتقان كەزدە يەسىنىڭ نە ويى بار ەكەنىن تۇسى­نەتىن, اقىلدى, شەڭبەرگە جا­قىنداعان كەزدە كىلت وڭعا, سولعا بۇرىلاتىن تازا قاندى اعىلشىن تۇقىمدى تۇلپار بولعانى ءجون. جەرگىلىكتى بيەمەن بۋدانداستىرىلعان اعىلشىن تۇ­قىم­دى كوكپار اتتارىنىڭ با­عا­سى ارزان ەمەس. ەڭ ارزانى 800 مىڭ, ال قىمباتتارى ءبىر جارىم ميلليون تەڭگەگە جەتەدى. ما­سەلەن, كاۆكازدان كەلگەن «شىراق» اتتى تۇلپار كەسەك بولسا دا شالت قيمىلدايتىن, ىمدى تۇسىنەتىن جانۋار. ۇلكەن نارىننان جەت­كى­زىل­گەن «نارىن», رەسەيدەن كەلگەن «دومبىرا» اتتارى دا – كوكپارعا جارامدى سايگ ۇلىكتەر.

– تۇركىستان مەن جامبىل وبلىس­تارىنىڭ كوكپارشىلارى 8 اي بويى كوكپار تارتادى. ول جاق­تا كۇن قاتتى ىستىق, دەمەك ولار قازىر دەمالىستا. ال ءبىز بول­ساق دايىندىقتى ءبىر ساتكە دە باسەڭ­دەتكەن جوقپىز. كوكپارعا شاباتىن اتتار بابىندا بولعانى دۇرىس. اپتاسىنا ءبىر رەت, كەيدە ەكى رەت مۋلياجبەن كوكپار تارتامىز. ونىڭ سالماعى 25 كيلو. وڭتۇستىكتە كوكپار سپورتىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. قارجى دا مول. شىعىستا كوكپار سپورتىمەن تارباعاتاي, ۇلان, كوكپەكتى اۋداندارى مىقتاپ شۇ­عىل­­دانا باستادى. اۋدان اكىمى اسحات سمايلوۆتىڭ قولداۋىمەن بىر­نە­شە جىگىتىمىز جالاقى الا باستادى. قازىر بيۋدجەتىمىز ەكى ەسە ارتىپ, 10 ميلليون تەڭگەگە جەتتى. مۇنىڭ ىشىندە اتتى باپتاۋعا, جەم-شوپكە دەگەن قارجى بار, – دەيدى قانات.

شاعىن عانا كوكجوتا اۋى­لى­نىڭ اۋدان نامىسىن قورعاپ جۇرگەن كوكپار تارتقان ارمانشىل ازاماتتارىنىڭ ۇلتتىق سپورتقا قوسىپ جۇرگەن ۇلەستەرى وسىنداي قوماقتى...

 

وڭداسىن ەلۋباي,

جۋرناليست

 

شىعىس قازاقستان وبلىسى,

كوكپەكتى اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار