سونىمەن قاتار عيبادات ءۇيىنىڭ ورتالىق زالى ۇلكەن كۇمبەزدى, قالعان بولمەلەر مەن جانىنداعى ءۇش ايۆان شاعىنداۋ ون بەس كۇمبەزدى بولىپ كەلگەن. ءبىر كەرەمەتى, ايۆاننىڭ سىرتقى قاپتالدارىنىڭ اركالى كۇمبەزدەر تۇرىندە اسقان شەبەرلىكپەن ورىلگەنىن كورۋگە بولادى. ال نەگىزگى ورتالىق بولمەنىڭ وڭتۇستىك-باتىس قابىرعاسىندا ميحراب قۋىسى مەن ەپيگرافيالىق مانەردە جازىلعان جازۋدىڭ ىزدەرى بولعان. وكىنىشكە قاراي ول جازۋدىڭ قانداي جازۋ ەكەنى بىزگە بەلگىسىز.
كونە تاريحي ورىنداردىڭ وزىندىك تىلسىمى بار. ابدوللا يشان مەشىتى تۋرالى دەرەكتەر كوپ بولماعانىمەن, جازبا دەرەكتەردە عيبادات ءۇيىن 1945 جىلى ارحەولوگ گ.پاتسيەۆيچتىڭ زەرتتەگەنى ايتىلادى. بۇگىندە مەشىتتىڭ ۇلكەن كۇمبەزدەرى شەتىنەن ءمۇجىلىپ, ايۆاننىڭ سولتۇستىك جانە باتىس جاقتارى قيراعان. ەسكەرتكىشتە 1947-2004 جىلدار ارالىعىندا بىرنەشە رەت مەشىتتى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنىڭ جۇرگىزىلگەنى جازىلعان. ال كەيىنگى جىلدارى مەشىت قابىرعاسىنىڭ جەكەلەگەن بولىكتەرى قايتا تۇرعىزىلىپتى.
ال ابدوللا يشان كىم دەسەك, جەرگىلىكتى كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ تۇرعىندار ابدوللا يشان سايدي 1836 جانە 1914 جىلدار ارالىعىندا ءومىر سۇرگەن تاقۋا بولعانىن ايتادى. ول جەرگىلىكتى وڭىردە ءدىندار سايتباتتالا حازىرەت وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن ەكەن. الايدا 9 جاسقا كەلگەن ابدوللا يشان تاعدىر تاۋقىمەتىنە ۇشىراپ, جەتىم قالادى. ناعاشى اتاسىنىڭ تاربيەسىندە بولىپ, مەدرەسەدە ءبىلىم الادى. ءتىپتى ول 1853 جىلى گەنەرال ۆ.پەروۆسكيدىڭ اسكەرىندە بورىشىن وتەپ, سىرداريا جورىعىنا قاتىسقان دەلىنەدى. كەيىننەن ءدىني ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا بۇحارا, حورەزم, ىستانبۇل قالالارىندا بولادى. سونىمەن قاتار ول بۇحارادا جۇرگەن كەزىندە شاكىرتتەردى وقىتۋ ماقساتىندا مەدرەسە اشىپ, جىبەك وڭدەۋمەن اينالىسقان دەيدى. مىنە, كونەنىڭ كوزى سانالعان بۇل مەشىت وسى ابدوللا يشاننىڭ قۇرمەتىنە سالىنعان ەكەن. ارادا تالاي جىل وتسە دە, جۇرتتىڭ جاراتقانعا جالبارىناتىن قاسيەتتى ورىنى رەتىندە ءوز مىندەتىن اتقارىپ كەلەدى.
جاقسى دۇنيە جاس ۇرپاقتىڭ جاقسىلىققا ناسيحاتشىسى بولادى. ابدوللا يشان مەشىتى بۇگىندە جامبىل وبلىسىنىڭ رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى مەملەكەتتىك تاريح جانە مادەنيەت ەسكەرتكىشتەرىنىڭ تىزىمىنە جانە 2017 جىلى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسى بويىنشا وڭىرلىك قاسيەتتى نىساندار تىزىمىنە ەندى. ەندى بولاشاقتا تاريحي مەشىتتىڭ ءاربىر قۇندىلىعىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, ۇرپاققا اماناتتاۋ مىندەتى تۇر.
جامبىل وبلىسى