ايماقتار • 26 شىلدە، 2019

الماتىداعى «الاتاۋ» لاگەرىندە «رۋحاني جاڭعىرۋ» كۇنى ءوتتى

247 رەت كورسەتىلدى

«الاتاۋ» دەمالىس لاگەرىنە رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان بالالار الماتىداعى زيالى اعا-اپالارىمەن بىرگە «رۋحاني جاڭعىرۋ» كۇنىن وتكىزدى.

لاگەر دەمالۋشىلارى بۇل كۇندى «مەن رۋحاني جاڭعىرۋدى قالاي تۇسىنەمىن» تاقىرىبىنداعى شىعارما جازۋدان باستاپ، وسى ارقىلى «رۋحاني جاڭعىرۋ» دەگەندى ءار بالا ءوز وي ەلەگىنەن وتكىزىپ، ءمان-ماڭىزىن ءتۇسىندى. ءارى قاراي  « ۇلى دالا تاريحى – ۇرپاققا امانات» اتتى كەزدەسۋ كەشىندە، ەتنوگراف-زەرتتەۋشى باياحمەت جۇماباي ۇلى، سالت-ءداستۇر اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى، ەتنوگراف، جازۋشى بولات بوپاي ۇلى، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى، حالىقارالىق «يلحام» سىيلىعىنىڭ يەگەرى، اقىن داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى، الماتى قالاسى قوعامدىق كەڭەسى پرەزيديۋمىنىڭ مۇشەسى مايرا ساعىمبەكوۆا، حالىقارالىق «جاناشىر» قورىنىڭ پرەزيدەنتى جاڭىل اپەتوۆا، قر پرەزيدەنتى جانىنداعى «قوعامدىق كەلىسىم» رمم-ءنىڭ دوستىق ءۇيى مەدياتسيا كابينەتىنىڭ جەتەكشىسى نۇرساۋلە التەكوۆا، «ورتا ازيا جانە قازاقستان وتباسى ينستيتۋتى» جەكەمەنشىك مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى اكبوتا بازارباەۆا سىندى باسقا دا ۇەۇ باسشىلارى مەن قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ «قازاقتانۋ»،  «وزگەرىستى وزىڭنەن باستا» تاقىرىبىندا مادەني-اعارتۋشىلىق، ءتالىم-تاربيەگە تولى اڭگىمەلەرىن  تىڭدادى.

ەتنوگراف، جازۋشى بولات بوپاي ۇلى لاگەر دەمالۋشىلارىنا ء«بىز سىزدەرگە بالا دەپ ەمەس، دانا دەپ قارايمىز. سوندىقتان، ايتىپ جاتقان اڭگىمەلەرىمىزدەن كوپ دۇنيەنى سانالارىڭىزعا سىڭىرەرسىزدەر دەپ ۇمىتتەنەمىز» دەپ بالالاردى اڭگىمەگە تارتسا، ەتنوگراف-زەرتتەۋشى، جازۋشى باياحمەت جۇماباي ۇلى بالالارمەن بىرگە ۇمىت بولا باستاعان ۇلتتىق ويىنداردى ويناپ كورسەتتى. قوعام قايراتكەرى مايرا ساعىمبەكوۆا «رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ» ءمان-ماڭىزىنداعى بۇگىنگى ۇرپاق،  ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى – بالالاردىڭ رولىنە توقتالدى. نۇرساۋلە التەكوۆا اڭگىمەسىن تاتۋلىق، دوستىق تاقىرىبىندا وربىتسە، اكبوتا بازارباەۆا، اقىن ءلاززات يگىسىن لەكتسياسىن وتباسى تاربيەسىمەن ۇشتاستىردى. ال، اقىن داۋلەتبەك بايتۇرسىننىڭ قازاق تاريحىمەن بايلانىستىرا وقىعان لەكتسياسى بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ، قويعان سۇراقتارىمەن شىنىندا «دانا» ەكەندىكتەرىن تانىتتى.

تىڭداعان لەكتسيالاردى ۆيكتورينالىق ويىندار ارقىلى پىسىقتاپ، بالالاردىڭ كىتاپ وقۋعا دەگەن ىنتالارىن ارتتىرۋ ماقساتىنداوتكەن «كىتاپ – ءبىزدىڭ دوسىمىز» تاقىرىبىنداعى «بۋكدايتينگ» شاراسىنا ۇلاستى. شاراعا قاتىسقان جازۋشى-ەتنوگراف باياحمەت جۇماباي ۇلى ءوزىنىڭ ەتنوگرافيالىق-تانىمدىق جانە بالالارعا ارنالعان كىتاپتارىن تانىستىردى. مۇنان كەيىن لاگەر كىتاپحانا قورىنا كىتاپ سىيلاعان «بۋككروسسينگ» شارالارى بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردىرىپ، شارالارعا بەلەسەنە ارالاسۋعا جەتەلەدى.

«تالانتتاردى تانىتۋ» شاراسىندا ونەر كورسەتكەن قادىرمولداەۆتار وتباسىنىڭ كورسەتكەن ونەرى، قاتارلاستارىنىڭ قۇرمەتى مەن قوشامەتىنە لايىق بولدى. «اۋىلدىڭ التى اۋزى» دەمەكشى، لاگەردە دەمالۋشى بالالار دا ءوز ونەرلەرىن ورتاعا سالدى.

شارالار كەشەنى «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى الماتى قالاسى فيليالى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن «تسيفرلان! ترەندتە بول!» اكتسياسىمەن جالعاستى. بالالار «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسى جايلى ماعلۇمات الىپ، سمارتفون ارقىلى تەلەگرام-بوت قوسىمشاسىمەن جۇمىس ىستەۋدى ۇيرەندى. «تەلەفون ارقىلى دا 25 مەملەكەتتىك قىزمەتتەر مەن انىقتامالار الۋعا بولاتىنىن ءبىلدىم، ەندى  ۇيرەنگەندەرىمدى اتا-اناما، دوستارىما ۇيرەتەمىن. تاراتىلعان پاراقشالار مەن بۋكلەتتەردە دە ونلاين قىزمەتتەردى الۋ جولدارى تۋرالى كوپ ماعلۇمات بار ەكەن»، دەيدى لاگەردە دەمالۋشى اينۇر اسانوۆا.

لاگەردە وتكەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» كۇنى جايلى مەكەمە ديرەكتورى قانشايىم مۇساەۆا ريزاشىلىقپەن وڭ پىكىرىن ءبىلدىردى. «بۇگىن ارامىزعا كەلىپ، مول مۇرالارىمەن ءبولىسىپ جاتقان اقپاراتتىق توپ وكىلدەرىنە العىسىم شەكسىز. بالالارشىن مانىندە رۋحاني بايىپ، بولاشاققا باعدار بولار باي بىلىممەن قارۋلاندى. سانالارىندا سىلكىنىس بولدى دەپ ايتۋعا بولادى. جاس ۇرپاققا تاربيەلىك ءمانى زور مۇنداي شارالار كەرەك-اق. سىزدەردى الداعى اۋىسىمداردا دا كۇتەمىز»، دەدى.

بۇل شارا قر اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن «ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋ ورتالىعى» كەاق مەملەكەتتىك گرانتى نەگىزىندە «حالىقارالىق «جاناشىر» قوعامدىق قورىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى عىلىمي-اعارتۋشىلىق جوباسىن ازىرلەۋگە جانە ىسكە اسىرۋعا ۇەۇ، ساراپتامالىق قاۋىمداستىقتى تارتۋ» تاقىرىبىنداعى جوبا اياسىندا ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

اقجايناق استانا

ەلوردا • كەشە

ديماش پەن دجەكسون

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار