قوعام • 24 شىلدە، 2019

تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى كوپ بالالى وتباسىلارعا 2% مولشەرلەمەمەن نەسيە بەرەدى

705 رەت كورسەتىلدى

بۇگىندە تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى وتانداستارىمىزدى تولعاندىرىپ وتىرعان وزەكتى ءارى كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. وسى ورايدا، قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى تالاي وتباسىن ەرەن قۋانىشقا بولەپ، ءوز باسپانالارىنا قول جەتكىزۋلەرى جولىندا كوپتەگەن شارالاردى جۇزەگە اسىرۋدا. بانك جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان 16 جىلدىڭ ىشىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسىنىڭ كومەگىمەن 170 مىڭنان استام قازاقستاندىق ازامات باسپانا جاعدايىن جاقسارتۋ مۇمكىندىگىن الدى. اسىرەسە، كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ جانە ولاردىڭ باسپانا ماسەلەسىن شەشۋ بۇگىندە بانكتىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ وتىر.

بانك ستاتيستيكاسىنا سۇيەنسەك، وسى جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ ماۋسىم ايىنا دەيىنگى ارالىقتا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىندە دەپوزيت اشقانداردىڭ 62%-ى ايەلدەر بولسا، ال 38%-ى ەر ادامدارعا تيەسىلى. بۇل كورسەتكىش بانكتەن دەپوزيت اشىپ، اقشا جيناي باستاۋ تۋرالى باستاما كوپ رەتتە ايەلدەرگە تيەسىلى ەكەنىن ايقىن دالەلدەيدى. ويتكەنى ءوز ءۇيى جوق ادامنىڭ ەشقاشان كۇيى بولمايتىنى بارشامىزعا ايان. وكىنىشكە قاراي، قازىرگى كەزدە تابىستىڭ ازدىعى مەن الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ تومەندىگى تالاي وتباسىنى پاتەر جاعالاتىپ، بىرەۋدىڭ باسپاناسىن جالداۋعا ماجبۇرلەپ وتىرعانى بەلگىلى. وسى ماسەلەنى ەسكەرە وتىرىپ، بيىلدان باستاپ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى باسپاناعا مۇقتاج، جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندا تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەكتە تۇرعان كوپ بالالى، تولىق ەمەس وتباسىلار مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارى بار وتباسىلارعا 2% مولشەرلەمەمەن نەسيە بەرۋدى جوس­پارلاپ وتىر.

ەڭ باستىسى، بۇل باعدارلاما ەلىمىزدىڭ وتباسىلىق-دەمو­گرا­فيا­لىق ساياساتتى باسقارۋ جونىندە­گى ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگياسىنا دەم بەرەدى.

وسى ارادا ەسكە سالا كەتكەن ءجون، كوپ بالالى وتباسىلار­دى قولجەتىمدى باسپانامەن قامتا­ما­سىز ەتۋ كەرەكتىگى جايىندا مەملەكەت باسشىسى Nur Otan پار­تياسىنىڭ XVIII سەزىندە ايتقان بولاتىن. اتالعان تاپسىرمانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باع­دار­لاماسىنىڭ اياسىندا جاعدايى تومەن وتباسىلاردى باسپانامەن قامتۋعا باعىتتالعان جاڭا باعدار­لا­مانى ازىرلەپ شىعاردى.

ەندى كەزەكتە تۇرعان كوپ با­لا­لى جانداردى قۋانىشقا ءبو­لەي­تىن باعدارلامانىڭ شارتتارىنا سايكەس، وتباسى مۇشەلەرىنىڭ مەنشىك قۇقىعىندا تۇرعىن ءۇي تىركەلمەگەن ءتورت نەمەسە ودان دا كوپ بالاسى بار، سونداي-اق تولىق ەمەس جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلار وسى باعدارلاما اياسىندا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الىپ، بولاشاق باسپانالارىنا قول جەتكىزە الادى.

ءوز كەزەگىندە ۇكىمەت تاراپىنان جىل سايىن تۇرعىن ءۇي قۇ­رى­لىس جيناق بانكىنە اتالعان باع­­دارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ماق­­سا­تىندا 50 ميلليارد تەڭگە كولە­مىن­دە قاراجات بولىنبەك. جاڭا باع­دارلاما شارتتارى بويىنشا، نۇر-سۇلتان، الماتى، اتى­راۋ، اقتاۋ جانە شىمكەنت قالا­لا­رىن­دا بەرىلەتىن نەسيەنىڭ ماكسيمالدى سوماسى 15 ميلليون تەڭگەگە دەيىن بولسا، ال قالعان وڭىرلەردە بۇل كورسەتكىش 10 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى.

تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ باسقارما ءتورايىمى، جانە وتباسى مۇددەلەرىن قور­عاۋ، ايەلدەردىڭ ەلدەگى ساياسي، الەۋ­مەت­تىك، ەكونوميكالىق جانە مادەني ومىرىنە قاتىسۋى ءۇشىن قاجەتتى جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتۋ ماقسا­تىندا قۇرىلعان قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرەزيدەنتى جا­نىن­­دا­عى ايەلدەر ىستەرى جانە وتبا­سىلىق دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى ءلاززات ەركەنقىزىنىڭ ايتۋىنشا، تەك بيىلدىڭ وزىندە بانك 6 مىڭعا جۋىق وتباسىن باس­پا­نامەن قامتاماسىز ەتۋدى باس­تى ماقساتتاردىڭ قاتارىنا قويىپ وتىر. ۇكىمەت جوسپارىنا، سونداي-اق ەلباسى بەرگەن تاپ­سىر­ماعا وراي، 7-8 جىل ىشىندە اتالعان باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا جىل سايىن وسى كولەمدە قاراجات ءبولۋ قاراستىرىلعان.

ال ەندى نەسىبەلى نەسيەگە قول جەتكىزۋدىڭ تارتىپتەرى تومەن­دە­گىدەي. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جي­ناق بانكىندە بۇرىن-سوڭدى بول­ما­عان كەزەكتە تۇرعان ەڭ ارزان نەسيە الا الاتىندار ساناتىنا جاتاتىندارعا جىلدىق 2% مولشەرلەمەمەن 19 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە بەرىلەدى. باس­پانانىڭ باستاپقى جارناسى – 10 %.

جالپى، وسى باعدارلاما ار­قى­لى كەزەكتە تۇرعان كوپ بالالى، تولىق ەمەس وتباسىلار مەن مۇگەدەك بالا­لارى بار وتباسىلاردىڭ ۋا­قىتشا تۇراعىنان نە جالعا العان پاتەرىنەن ءوز باسپانالارىنا كوشۋىنە داڭعىل جول اشىلماق. ونىڭ ۇستىنە، ولار ەندى پاتەردى تەك جاڭا سالىنعان ۇيلەردەن عانا ەمەس، سونداي-اق قايتالاما نا­رىق­تان دا تاڭداپ، ساتىپ الۋلارىنا بولادى. باعدارلاما تالابىنا ساي، كەزەكتە تۇرعان كوپ بالالى، تولىق ەمەس وتباسىلار مەن مۇگەدەك بالالارى بار وتباسىلار وزدەرىنىڭ تۇرعىلىقتى تىركەلگەن جەردە ورنالاسقان تۇرعىن ءۇيدى عانا ساتىپ الۋى مۇمكىن.

مۇددەلى وقىرماندارعا ءتۇسى­نىك­تى بولۋ ءۇشىن مىسال كەلتىرە كەتسەك، ەگەر وتباسى 8 ميلليون تەڭگەلىك پاتەر تاپسا، وندا باستاپقى 8 جىل ىشىندە ول اي سايىن 42 مىڭ تەڭگەدەن تولەيتىن بو­لادى. ال قالعان 11 جىل ىشىندە تۇر­عىن ءۇي زاەمى بويىنشا 27 400 تەڭ­گەدەن تولەپ تۇرادى.

تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن ماڭىزدى جايت، جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرۋ باع­دارلاماسى بويىنشا وتباسى مۇشەلەرىنىڭ ادام باسىنا شاققانداعى كىرىسى 42 500 تەڭ­گە­دەن اسپاۋى ءتيىس. ماسەلەن، ەگەر وتباسى 4 ادامنان تۇرسا، وندا ولاردىڭ جالپى كىرىسى 212 500 تەڭگەدەن ارتىق بولماۋى كەرەك. ال ەگەر وتباسىنىڭ ايلىق تابىسى جوعارىدا كورسەتىلگەن ءمول­شەر­دەن اسىپ كەتسە، وندا ول وسى باعدارلاماعا قاتىسا المايدى.

جوعارىدا اتاپ وتكەندەي، وقىرماننان ءسۇيىنشى سۇراتقان مۇنداي ساۋاپتى باعدارلاما ەلى­مىزدەگى وتباسىلىق-دەمو­گرا­فيالىق ساياساتتى باسقارۋ ءجو­نىن­دە­گى ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگيانى جاساۋعا جول اشىپ بەرەرى ءسوزسىز.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

شىرقاۋ شىڭى شوقاننىڭ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار