جاسىراتىنى جوق, اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتى زور ەكەنىن بىلە تۇرا, ىشكى-سىرتقى مۇمكىندىك كوزدەرى ۇتىمدى قاراستىرىلماي كەلەدى. شەتكە جونەلتىلەتىن ونىمدەردىڭ 60 پايىزى شيكىزات ەكەنى وسى ءسوزىمىزدىڭ دالەلى بولسا كەرەك. تەرەڭدەي بەرسەك, ونىڭ ءبىر ۇشىعى جەر تەلىمدەرىن ءتيىمسىز پايدالانۋعا كەلىپ تىرەلەدى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جۇرگىزگەن ينۆەنتاريزاتسيا قورىتىندىلارى جاعا ۇستاتادى. اۋىل شارۋاشىلىق جەرلەردىڭ 16,5 ميلليون گەكتارىنىڭ يەسىز قالۋىن ەشنارسەمەن اقتاۋعا بولمايدى. مەملەكەت باسشىسى ءتيىستى ورىندارعا جەر كاداسترى اقپاراتتىق جۇيەسىن تسيفرلاندىرۋدى دا تاپسىردى. بۇل ماسەلەدە اشىقتىق قاعيداتتارى جوق ەكەنى بەسەنەدەن بەلگىلى. جەردى ءتيىمدى پايدالانۋعا قاتىستى مونيتورينگ جۇرگىزۋ ءۇردىسى دە كەنجەلەپ قالعانى اششى بولسا دا شىندىق. وسىنداي ولقىلىقتارعا جول بەرىلۋىنىڭ ءبىر سەبەبى, ەكونوميكانىڭ تىرەگى بولىپ تابىلاتىن اگروونەركاسىپ كەشەنىن تسيفرلاندىرۋ جايلى كوپ ايتىلعانىمەن, بۇگىنگى كۇننىڭ باستى تالابىنا اينالعانىن سەزىنبەۋىمىزدە جاتىر.
قاراپ وتىرساق, بۇگىندە بۇكىل الەم تسيفرلى تەحنولوگيالار داۋىرىنە قادام باستى. وركەنيەتتى ەلدەر ءوز ەكونوميكالارىن زامان تالاپتارىنا ساي وڭتايلاندىرىپ, تسيفرلى جۇيەلەر مەن اۆتوماتتاندىرۋدىڭ, جاساندى ينتەللەكتى مەن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ يگىلىگىن كورىپ وتىر. ولاردىڭ تاجىريبەسى كورسەتكەندەي, تسيفرلاندىرۋ شارالارى ەكونوميكانىڭ قارقىندى دامۋى مەن تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ نەگىزگى فاكتورى. ولاي بولسا, تسيفرلى تەحنولوگيانى دامىتىپ, قۋاتتى يندۋستريانى قامتاماسىز ەتۋ ەلىمىز ءۇشىن قاشاندا وزەكتى بولىپ قالا بەرەدى.
اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ الدىندا الەمدىك نارىققا باعىتتالعان, باسەكەگە قابىلەتتى ساپالى ءونىم كولەمىن مولايتۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى تۇر. وتاندىق اگرارلىق سەكتوردى «اقىلدى تەحنولوگيالار» ارقىلى دامىتۋ جانە دالمە-ءدال ەگىنشىلىكتى قولعا الۋ ارقىلى كليماتتىق وزگەرىستەردى بولجاۋعا, اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ونىمدىلىگىن, توپىراق قۇنارىن, ونىڭ ىلعالىن انىقتاۋعا, جۇيەنى اۆتوماتتاندىرۋعا, زيانكەستەرگە قارسى ۋاقىتىندا شارا قولدانۋعا جانە كەتكەن شىعىنداردى, تۇسەتىن پايدانى ەسەپتەۋگە مۇمكىندىك الادى. بۇل باعىتتا قاناتقاقتى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى الدىڭعى قاتاردا كەلەدى. س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسە وتىرىپ, اگروونەركاسىپتىك كەشەندى تسيفرلاندىرۋدىڭ نەگىزگى عىلىمي-ادىستەمەلىك ورتالىعى ورنىقتى. بىرقاتار اگروقۇرىلىمدار اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەرلەردى تسيفرلى فورماتقا كوشىرىپ, ەگىس القاپتارىن عارىش ارقىلى باقىلاۋ مۇمكىندىگىنە قول جەتكىزدى. ولاردىڭ قاتارىندا «تايىنشا-استىق», «شاعالا-اگرو», «اتامەكەن-اگرو» سەكىلدى شارۋاشىلىقتار بار.
الايدا, جەردى تالاپقا ساي يگەرىپ, مول ءونىم الۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى سالانى تسيفرلاندىرۋ ەكەنىن ءبارى بىردەي سەزىنىپ وتىر دەسەك, ارتىق ايتقاندىق بولار ەدى. ماسەلەن, ءدالما-ءدال ەگىنشىلىك تۋرالى وسىدان ون جىل بۇرىن ايتىلعانىمەن, وسىناۋ يننوۆاتسيالىق جۇيەنى ەنگىزۋ قارقىنى ءالى باياۋ. ويتكەنى قاناتقاقتى جوبالار مەن وزىق باعدارلامالاردى يگەرۋگە شاعىن شارۋا قوجالىقتارى قاۋقارسىز. وعان قارجى تاپشىلىعى كەدەرگى كەلتىرسە, ەكىنشىدەن, ءوز ءىسىن جەتىك بىلەتىن بىلىكتى ماماندار جەتپەيدى. عالىمداردىڭ, ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا ءبىلىم جەتىلدىرۋ سەمينارلارىن ۇيىمداستىرۋ دا كەزەك كۇتپەيتىن شارۋالاردىڭ ءبىرى. ويتكەنى ەگىستىك القاپتارىنىڭ ءاربىر گەكتارىن زەرتتەپ, توپىراق جاعدايىن تولىق بىلمەيىنشە, ءونىم كولەمىن ارتتىرامىن دەۋ بوس اۋرەشىلىك ەكەنىن باسا ايتقىم كەلەدى.
كانديداتى, پروفەسسور
