رۋحانيات • 17 شىلدە، 2019

شاتارباي اۋلەتىنىڭ شەبەرلەرى

98 رەتكورسەتىلدى

حالقىمىزدىڭ كونە ءداستۇرى مەن قولونەرىن دارىپتەپ جۇرگەن شاتارباي اۋلەتى كيىز بەن بىلعارىدان ءتۇرلى بۇيىمدار دايىندايدى. اسىرەسە، داۋەي اقساقالدىڭ قولىنان شىققان اعاش بۇيىمدار ۇلكەن سۇرانىسقا يە.

داۋەي شاتارباي 2009 جى­لى وتباسىمەن بىرگە موڭ­عو­ليادان كەللەروۆكا اۋىلىنا قونىس اۋدارعان. قاريا قىرىق جىلدىق پەداگوگيكالىق قىز­مەتى ءۇشىن موڭعوليا رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ سالا­سىنىڭ ۇزدىگى اتانعان. ول جەر­گىلىكتى جاستاردى كونە ءما­دە­نيەتىمىزدىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرۋگە باۋلۋ ماقساتىمەن قولدانبالى ونەر مۇراجايىن اشقان. ءسويتىپ كيىز ءۇي جاساۋ كاسىبىن دامىتىپ، كوپشىلىك اراسىندا دارىپتەۋگە باسا نازار اۋدارىپ وتىر. اتادان بالاعا ميراس بولعان بۇل سالتىمىز تەرىسكەيدە مۇلدەم ۇمىتىلىپ بارادى دەسە دە بولادى. جاستار ءوز ۇلتىنىڭ تاريحىن بىلۋمەن قاتار اتا-بابالارىمىزدىڭ كاسىبىن يگە­رۋى كەرەك. وسى سەبەپتى اكەم­نەن ۇيرەنگەن كيىز ءۇي تىگۋدىڭ قىر-سىرىن بالالارىم مەن نەمەرەلەرىمە مۇرا رەتىندە قالدىرعىم كەلەدى، دەيدى داۋەي اتا. 

كىلەڭ شەبەرلەر جينالعان اۋلەتتىڭ ءاربىر مۇشەسى تۇسكيىز توقىپ، سۋرەت سالادى، ەر-تۇر­مان سوعادى. داۋەي اتامەن قاتار ونىڭ ەكى ۇلىنىڭ ۇش­قىر قيالىنان تۋعان زاتتاردا قازاق حالقىنىڭ تاريحى، سالت-ءداستۇرى، ادەپ-عۇر­پى جان-جاقتى كورىنىس تاپ­قان. ماسەلەن، بۇل اۋلەتتىڭ قىز­دارى مەن كەلىندەرى ءۇي شەبەرحاناسىندا ۇمىت بولا باستاعان كيىز باسۋ مەن الاشا توقۋدى تەرەڭ يگەرگەن. سونداي-اق ءجىپ ءيىرىپ، كىلەم توقيدى. ۇيرەنگىسى كەلەتىندەر ءۇشىن داۋەي اقساقالدىڭ ۇستاحاناسىندا ارنايى كۋرس­تار ۇيىمداستىرىلادى. تا­بيعي ونىمنەن جاسالعان ۇلتتىق ناقىشتاعى تەكەمەتتەر اسەم ورنەگىمەن كوزدىڭ جاۋىن الادى. شەبەرلەردىڭ كوز مايىن تاۋىسىپ جاساعان ءاربىر بۇيىمى، اتاپ ايتساق، دوم­بى­راسى، ۇلتتىق كادەسىيى مەن با­لالارعا ارنالعان ويىن­شىقتارى،تاستان جاسالعان اشەكەيلەرى تەك ۇلتتىق ناقىش­تا بەزەندىرىلەدى. 

«اكەم ماعان بالىق، قوي ءجا­نە قۇستىڭ سۇيەگىنەن كادە­سىيلار جا­­ساۋدى ۇيرەتتى. قازىر اعاشتان ءمۇ­سىن ويۋعا ما­شىقتانىپ ءجۇرمىن. ەر­اسىل ەسىمدى ۇلىم دا اتاسىنىڭ ك­ا­­­­سىبىن جالعاستىرعىسى كەلەدى. اتا-بابامىزدان دارىعان بۇل كاسى­بى­مىزدىڭ ارناسىن كەڭەيتۋدى جوس­پارلاپ وتىر­مىز»، – دەيدى شەكەن داۋەي ۇلى.

شاتارباي وتباسىنىڭ جاساپ شى­عارعان بۇيىمدارى كوپتەگەن كونكۋرس­تار مەن كور­مەلەردە جوعارى با­عاعا يە بولىپ، شەتەلدىكتەردىڭ ۇلتتىق مادە­نيەتىمىزگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرا تۇسكەن. نۇر-سۇلتان قا­لا­سىندا وتەتىن ءتۇرلى حا­لىق­ارالىق جيىنداردا وسى اۋلەتتىڭ كادەسىيلارى قوناق­تارعا تارتۋ ەتىلىپ كەلەدى. ونەر­دىڭ سان ءتۇرىن مەڭگەرگەن شە­بەر بىرنەشە رەت ۇلتتىق بۇ­يىمدار مەن كادەسىيلار كورمەلەرىنە قاتىسىپ، ءبىر­قاتار ەلدەردى ارالاپ كەلگەن. ەندىگى ويى– قولدانبالى ونەر كوللەدجىن اشىپ، ءدارىس بەرىپ، ءىزبا­سارلارىن كوبەيتۋ. 75-كە كەلسە دە، شاكىرتتەرىمەن ءبولى­سەتىن قۇپيا-سىر­لارى از ەمەس.


گۇلبيكە كۋبەنوۆا،
جۋرناليست
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى،
تايىنشا اۋدانى
سوڭعى جاڭالىقتار

اقىنعا ارنالعان كۇن

رۋحانيات • بۇگىن، 07:46

قالانى دامىتۋ قۇجاتى دايىن

ايماقتار • بۇگىن، 07:43

باسپانامەن قامتيتىن باستى قۇجات

باعدارلامالار • بۇگىن، 07:23

بولمىسى ءبۇتىن باعاەۆ

رۋحانيات • بۇگىن، 07:19

ەر ەدىگە جانە ەلدىك مۇددە

رۋحانيات • بۇگىن، 07:11

تەمەكىنىڭ تاۋقىمەتى

مەديتسينا • بۇگىن، 07:05

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ولجاس ساندىبەك

ەڭ قىسقا اڭگىمە • كەشە

ەڭ قىسقا اڭگىمە. تالعات ەشەن ۇلى

ەڭ قىسقا اڭگىمە • كەشە

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نۇرداۋلەت قاباسوۆ

ەڭ قىسقا اڭگىمە • كەشە

ەڭ قىسقا اڭگىمە. ەرمەك بەگزادا

ەڭ قىسقا اڭگىمە • كەشە

ەڭ قىسقا اڭگىمە. نۇرنازار تۇرىكبەن

ەڭ قىسقا اڭگىمە • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار