ايماقتار • 12 شىلدە, 2019

تەرەكتىنىڭ ەلى ەپتى

335 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تەرەكتى اۋدانى 2018 جىل قورىتىندىسىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ كورسەتكىشى جونىنەن رەسپۋبليكا بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الدى. اۋداندا اسىرەسە شاعىن كاسىپكەرلىكتى جۇمىسسىزداردىڭ, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الىپ وتىرعان الەۋمەتتىك وسال توپتاردىڭ ەسەبىنەن دامىتۋ جولعا قويىلعان.

تەرەكتىنىڭ ەلى ەپتى

وبلىس ورتالىعىنا جاقىن, جايىق وزەنىن جاعالاي ورنا­لاس­قان اۋداندا 15 اۋىلدىق وكرۋگ, 52 ەلدى مەكەن, 38 مىڭ­نان اسا تۇرعىن بار. وسى حا­لىق­تىڭ 60 پايىزى, ياعني 22 603 ادام ەكونوميكالىق بەل­سەندى تۇرعىندارعا جاتادى. ولاردىڭ دەنى اۋىل شارۋاشىلىعى, كاسىپكەرلىك سالالارىندا ەڭبەك ەتىپ, ءوزىنىڭ دە, ەلدىڭ دە ەكونوميكالىق دامۋىنا ۇلەس قوسىپ ءجۇر.

ارينە ەل ىشىندە ءتۇرلى تاع­دىر كەزدەسەدى. ءارتۇرلى سەبەپ­پەن جاعدايى ناشار, اۋقاتى تومەن بولعان وتباسىلار دا بار. ەرتە زاماندا مۇنداي ادام­­­­دارعا اۋىل اقساقالدار, ەل اعا­­­­لارى, ءتىپتى اۋىل بولىپ كو­مەك­­تە­سەتىن. جەتىمدى جەبەپ, جال­­­­عىز­دى دەمەپ, باسىنا ءۇي ءتى­گىپ, ال­دىنا مال جيىپ بەر­گەن وقي­­­عا­لاردى كونە اڭگىمە­لەر­دەن تا­­لاي ەستىدىك. بۇگىندە بۇل فۋنك­تسيانى مەملەكەت اتقارادى. 

– كۇنى بۇگىن تەرەكتى اۋدانىندا 431 ادام رەسمي تۇردە جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلگەن. ال مەملەكەتتەن اتاۋلى الەۋ­مەتتىك كومەك الاتىندار سانى اۋدان بويىنشا 847 وتباسى. بۇل وتباسىلاردا 4216 ادام تۇرىپ جاتىر. سونىڭ 2435-ءى – جاسى 18-گە تولماعان بالالار, – دەيدى تەرەكتى اۋداندىق جۇ­­مىس­پەن قامتۋ جانە الەۋ­مەت­تىك باعدارلامالار ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋ­شى ءاليما لۇقپانوۆا.

ءاليما ابىلايقىزىنىڭ اي­تۋىنشا, جوعارىداعى توپ­تىڭ ىشىندە 239 شاڭىراق كوپ بالا­لى وتباسى سانالادى. ياع­ني, بۇل ۇيلەردە 4 جانە ودان دا كوپ بالا تاربيەلەنىپ جاتىر. 

مىنە, وسىنداي جۇمىسسىز ءجۇر­گەن تەرەكتىلىكتەردى سۇرا­نىس­قا يە ماماندىقتارعا وقىتۋ, كاسىپكەرلىككە باۋ­لۋ اۋدان­دا جاقسى جولعا قو­يىلعان. بۇل كومەك ەڭ الدىمەن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشى وتباسى مۇشەلەرىنە ۇسىنىلادى. بيىلدىڭ وزىندە وسىنداي وتباسىلاردان 37 ادام اقىلى قوعامدىق جۇ­مىس­قا, 8 ادام الەۋمەتتىك جۇ­مىس­قا, 1 ادام جاستار ءتاجى­ري­بە­سىنە تارتىلىپتى. 9 ادام قىسقا وقىتۋ كۋرستارىنا جولدانعان. 

2018 جىلى «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ» باعدارلاماسى اياسىندا اۋدان بويىنشا 365 397 000 تەڭگەگە 96 نەسيە بەرىلگەن ەكەن. ال «باستاۋ بيزنەس» باعدارلاماسى تىڭداۋشىلارى 289 645 000 تەڭگەگە 74 نەسيە العان. بۇدان بولەك «اۋىل شا­رۋا­شىلىعىن قارجىلاي قول­داۋ قورى» ارقىلى 249 145 000 تەڭگەگە 64 نەسيە, «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق-ى ارقىلى 40 500 000 تەڭگەگە 10 نەسيە بەرىلگەن. 2019 جىلدىڭ 5 ايىندا اۋدان بويىنشا جالپى كولەمى 24 000 000 تەڭگەنىڭ 5 نەسيەسى يەسىن تا­ۋىپتى. مۇنىڭ ءبارى ءوز كاسىبىن ءوسىرىپ, وركەندەتەم دەگەن اۋىل تۇرعىنى ءۇشىن ناقتى كومەك ەكەندىگى ءسوزسىز.

ءبىر ءتاۋىرى, مەملەكەتتىڭ كومەگىن ورايىمەن پايدالانىپ, ناقتى كاسىپكە اينال­دىر­عان وتباسىلار دا كوبەيىپ كەلە­دى ەكەن. سولاردىڭ ءبىرى – توق­تاروۆتار وتباسى تۋرالى ءا.ابىلايقىزى ءسۇيسىنىپ ايتادى.

ءيا, بارباستاۋ اۋىلىندا تۇراتىن توقتاروۆتار وتباسىندا جيىرمانىڭ ۇستىندە جان تۇرادى ەكەن. اۋلەتتىڭ ۇلكەنى جۇما اپاي – ءۇش بالاسىنىڭ وتباسىن ءبىر شاڭىراق استىندا تاتۋ-ءتاتتى ۇستاپ وتىرعان بەرەكەلى بايبىشە بولىپ شىق­تى. كەلىندەرىنىڭ ءبىرى گۇلاي­مان – جەتى بالانىڭ, ال سامانتا – بەس بالانىڭ اناسى ەكەن. 

– ۇكىمەتتەن اتاۋلى الەۋ­مەت­تىك كومەك العاندا ابدەن قۋان­دىق. ءبىرىنشى العان سوما قو­ماقتى بولدى. ۇيدە اقىل­داسا كەلىپ, اقشانى بوسقا شاش­پاي, مال الايىق دەدىك. ءسويتىپ, ارقايسىسىن 170 مىڭ­نان ەكى تانا الدىق. ەكىنشى ايدىڭ اقشاسى كەلگەندە ويلانباستان ءۇش بۇزاۋ الدىق. باعىپ وتىرعان قاز-ۇيرەكتىڭ بالا­پانى تاعى بار. ۇكىمەت بالا­لارعا كومەك بەرىپ تۇرعان كەزدە سولارعا ازىق-ناپاقا, ەت-ءسۇت بولاتىن مال جيناپ ال­ساق, الداعى ۋاقىتتا ەشكىمگە الاقان جايماس ەدىك, – دەيدى جۇما اپاي.
جۇما اپايدىڭ نەمەرە­لەرىنىڭ ەڭ ۇلكەنى ستۋدەنت بولسا, ەڭ كىشىسى قىرقىنان دا شىق­پاعان ءسابي. تاتۋلىعى جا­راس­قان وتباسى مۇشەلەرىنىڭ ءار­قايسىسى ءوز قولىنان كەلەتىن ءمىن­دەتتى ءبولىسىپ الىپ, شارۋانى دوڭگەلەتىپ وتىر. كىش­كەن­تاي ناريمان باتىردىڭ ءوزى قو­لى­نا شىبىعىن الىپ, قاز با­عادى. ۇلكەندەر اۋلادا جا­ڭا ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن باستاپ كەتكەن... 

P.S. وتكەندە باتىس قازاق­ستان وبلىسى اكىمى جانىنداعى ين­ۆەستيتسيالىق كەڭەستىڭ كەزەك­تى وتىرىسى بولعاندا تەرەك­تى اۋدانىنىڭ اكىمى ءادىل جولا­­مانوۆ ارنايى بايانداما جاسادى. وسى باياندامادا اقسۋات اۋىلدىق وكرۋگىندە يندۋس­تريالىق ايماق سالىناتىنى حا­بار­لاندى. 281 گا جەردى الىپ جاتقان بۇل ايماقتا ماشي­نا جاساۋ, بىلعارى وڭدەۋ, توقى­ما ءوندىرىسى, قۇرىلىس ما­تە­ريال­­دارى, جيھاز, ءتىپتى رەزينا مەن پلاستماسس ءوندىرىسى دە جول­عا قويىلماق. ارينە بۇل وب­لىس­تىق دەڭگەيدە قول­عا الىن­­عان ءىرى جوبا ەكەنى ءتۇسى­نىكتى. ءبى­راق مۇنىڭ يگىلىگى الدى­مەن جەر يەلەرى – تەرەكتى اۋدانى تۇر­عىن­دارىنا دا تيەتىنى ءسوزسىز. 

سوڭعى جاڭالىقتار