قازاقستان • 09 شىلدە، 2019

ابىرويى بيىك وفتالمولوگ

133 رەتكورسەتىلدى

پاۆلودار قالاسىنداعى گ.سۇلتانوۆ اتىنداعى وبلىستىق اۋرۋحانانىڭ وفتالمولوگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، جوعارى ساناتتى وفتالمولوگ-دارىگەر قاسىمحان تىلەۋباەۆپەن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى كۇنى قارساڭىندا جولىققان ەدىك.

– قازىرگى زامانعى مەديتسينا كوز اۋرۋلارىن بىرنەشە مينۋت ىشىندە ارنايى جابدىقتىڭ كومەگىمەن تەكسەرىپ بەرە الادى. بىراق كوز دارىگەرىنە سەزىمتالدىق پەن جاناشىرلىق، كوزى اۋىرعان ادامعا كوڭىل ءبولۋ، جان جىلۋى قاجەت، – دەيدى قاسىمحان. 

راسىندا، بۇل كۇندەرى اۋرۋ­حا­نانىڭ وفتالمولوگيا ءبولىم­شەسىنىڭ دارىگەرلەرى ەڭ زاماناۋي جابدىقتارمەن، اتاپ ايتقاندا وف­تالمولوگيالىق كواگۋلياتسيالاۋشى لازەر كوگەرەنتتى توموگراف ۋل­ترادىبىستىق وپەراتسيالىق ءجۇ­يە ارقىلى ەمدەۋ شارالارىن جۇرگىزەدى.

– مىسالى، INFINITI VISION وفتالمولوگيالىق جۇيەسىن ەنگىزۋ جوعارى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق ترابەكۋلوەكتوميا، كوز الماسىنىڭ ەنۋكلەاتسياسىنا كومەك كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. سونداي-اق ستاتسيوناردا ەمدەلۋ ۋاقىتىن قىسقارتادى، كوزدىڭ تەز جازىلۋىنا اسەر ەتەدى، – دەيدى كەيىپكەرىمىز. 

بۇگىندە كوزدىڭ كورۋ دەڭ­گەيى­نىڭ ناشارلاۋى، ۇياشىقتىڭ بۇلدىراۋى بالالارمەن جاستار اراسىندا ءجيى كەزدەسە باستادى. بۇرىن بۇل سىرقاتپەن دارىگەرلەرگە قارتتار عانا جۇگىنەتىن ەدى. قازىر وفتالمولوگيالىق ورتالىققا كۇنىنە 100-گە جۋىق ادام كەلەدى. جىلىنا 4 مىڭنان استام وتا جاسالادى. ورتالىقتا كورۋ قاباتىن لازەر ارقىلى ەمدەۋ مۇمكىندىگى بار. جاڭا لازەرلى اپپاراتتاردى قولدانعاننان بەرى وفتالمولوگيا بولىمشەسىندە ناۋقاستاردىڭ كەزەگى ازايدى.

– كوز قىسىمىن تەكسەرىپ، حي­رۋرگيالىق وتالار جاساپ، كوز تامىرلارىن قالپىنا كەلتىرەمىز. اعزا اۋرۋلارىن كوز ارقىلى انىق­­تاۋعا بولادى. كوزگە كۇردەلى وپە­راتسيالار دا جاسالادى. وتا تۇرلەرى جوعارى تەحنولوگيالى قۇ­رىلعىلار ارقىلى دەنە جارا­قا­تىنسىز جاسالادى، – دەيدى ق.تىلەۋباەۆ. 

بۇرىن تىركەۋگە تۇرعاننان كەيىن جاۋاپ الۋ ءۇشىن جارتى جىل كۇتەتىن. ال قازىر قالا­عان ءدارى­گەرىنەن 2-3 اپتانىڭ ىشىندە جاۋاپ الا الادى. كەپىل­دەندىرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك اياسىندا ەمحانالاردىڭ انىقتاماسىمەن كەلگەن ناۋقاستارعا تەگىن وتا جاسالادى. 

سونىمەن قاتار مىندەتتى الەۋ­­مەتتىك مەديتسينالىق ساق­تان­­دىرۋ جۇيەسى اياسىندا وف­تال­­­­­مولوگيالىق قىزمەت ءتۇر­لەرى ەندى ساقتاندىرىلعان ادام­دار­­عا قولجەتىمدى بولماق. ال، سكري­نينگتىك تەكسەرۋلەرگە كەلەتىن بولساق، وفتولمولوگ دارىگەرلەر 40 جاستان اسقاندارعا كوز قىسىمىن تەكسەرتۋگە كەڭەس بەرەدى.

اۋستراليالىق «تانگو» لا­زەر­لىك قوندىرعىسى ەكى باعىت بو­يىنشا ەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ولاردىڭ ءبىرى – گلاۋكومانى ەمدەۋ، ەكىنشىسى – قايتالاما كاتاراكتانى ەمدەۋ. 

ال، كومپيۋتەرلىك كورۋ سين­درومى – ۋاقىتىنىڭ باسىم كوپ­شىلىگىن كومپيۋتەر ەكرانى­نىڭ الدىندا وتكىزەتىن ادامداردىڭ كورۋ قابىلەتىنىڭ سپەتسيفيكالىق تومەندەۋى. استەنوپيا (كورۋ قا­بىلەتىنىڭ شارشاۋى) دەگەنىمىز – كوزگە سالماق تۇسىرە وتىرىپ، جۇ­مىس ىستەگەننەن كەيىن كوزدىڭ اي­نا­لاسىندا ءتۇيىلىپ اۋىرۋ، كۇي­دىرۋ، «قۇم» ءتۇسىپ كەتكەن­دەي بو­لۋ، كوز جانارىنىڭ اينا­لا­­سىن­داعى اقتىڭ قىزارۋى، قارا­عان ءنار­سەنىڭ ب ۇلىڭعىر بولىپ كورىنۋى ءتارىزدى جاعىمسىز اسەر­لەردىڭ پايدا بولۋىنا اپارىپ سوقتىراتىن فۋنكتسيونالدىق اۋىت­قۋشىلىقتار. 

جالپى، ەم الۋشىلاردىڭ اراسىندا جاستار باسىم، كوبىنەسە ميوپيا اۋرۋى كەزدەسەدى. ولاي بولسا، ءاربىر اتا-انا بالالارىنىڭ بولاشاعىنا نەمقۇرايلى قارام­ا­عانى دۇرىس.

ءبىز اڭگىمەلەپ وتىرعان قاسىم­حان تىلەۋباەۆ وبلىستىق اۋرۋحانادا 20 جىلعا تاياۋ ۋاقىت قىزمەت ەتىپ كەلەدى. ال، قاسىمحاننىڭ اكەسى ابى­لايحان تىلەۋباەۆ تا وفتالمولو­گيا ورتالىعىندا دارىگەر-وردي­ناتور. اناسى عاليا نەۆرولوگيا سالا­سىنىڭ مامانى.

قاسىمحان دا اكە-شەشەسى وقىپ ءبىلىم العان سەمەي مەديتسينالىق ينيستيتۋىن 1999 جىلى ءبىتىردى. جولداسى، سۇيىكتى جارى شايزات تا دارىگەر. 

– قازىر كوزگە يمپلانتاتسيالىق جولمەن وتا جاساۋدى قولعا الدىق. گلاۋكوماعا قارسى لازەرلىك وپەراتسيا جاسالادى. وپتيكالىق كوز توموگرافىن الدىق. لازەرلى اپپا­رات، ميكروسكوپ، تىگىسسىز وتا جا­سايتىن ماشينالار بار. وب­لىس تۇر­عىندارى ءوز قالامىزدا ەم­دە­لەدى، – دەيدى قاسىمحان تىلەۋ­باەۆ. 

ءبىزدىڭ «كوزگە اق ءتۇسۋ دەگەن نە؟» دەگەن ساۋالىمىزعا ول بىلاي دەپ جاۋاپ بەردى:

– كوزگە اقتىڭ ءتۇسۋى – كاتاراكتا. كوز بۇرشاعى بۇلدىراپ، قاراۋىتىپ، اعارادى. كوزدى شەل باسقان كەزىندە ساۋلەنىڭ كوز بۇر­شاعىنا ءوتۋى قيىندايدى. كوزدىڭ كورۋ قابىلەتى كەميدى. كاتاراكتا ەكى ءتۇرلى بولىپ كەلەدى: تۋا بىتكەن جانە جۇرە پايدا بولاتىن. جۇرە پايدا بولعان كاتاراكتا كەيدە 40-50 جاستان كەيىن بولادى، بىرتە-بىرتە ۇدەي ءتۇسىپ، كوز بۇرشاعى ب ۇلىڭعىر بولىپ، پەردە جابىلىپ قالادى. باستاپقى بەلگىسى ادامنىڭ كوزىنىڭ الدىندا ءبىر نارسە تۇرعانداي سەزىلەدى. وتا ار­قىلى ەمدەيدى، – دەپ جاۋاپ بەردى دارىگەر.

ءيا، كوز – ادام ايناسى. سون­دىقتان وفتالمولوگ دارىگەرلەر كوزدى ەشۋاقىتتا قولمەن ۋقا­لاۋعا، سۇرتۋگە بولمايدى، تەك تا­زا، جۇمساق شۇبەرەكپەن ءسۇرتۋ قا­جەت دەگەن كەڭەس بەرەدى. جاز ايلارىندا تىكەلەي تۇسەتىن كۇن ساۋلەسىنەن جانە شاڭ توزاڭنان قورعانىپ كوزىلدىرىك كيگەن دە دۇرىس.

سوڭعى جاڭالىقتار

قىرشىن كەتكەن ساڭلاق

سپورت • بۇگىن، 17:35

ۇقساس جاڭالىقتار