قازاقستان • 28 ماۋسىم، 2019

زاڭ ورىندالمايدى ەمەس، ورىنداۋعا ىقىلاس جوق

229 رەت كورسەتىلدى

جول ءجۇرىسى زاڭى بويىنشا مۇگەدەك­تەردىڭ كولىك قۇرالدارىن توقتاتۋعا بەلگىلەنگەن جەرلەردە مۇگەدەك ەمەس جان­داردىڭ كولىك قۇرالىن توقتاتۋى نەمەسە ايالداپ تۇرۋى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىققا جاتادى. جول ءجۇرۋ ەرەجەسىنە قاتىستى وزگەرىستەرگە ساي مۇنداي جاعدايدا 597-باپتىڭ 4-تاراۋىنا ءساي­كەس 10 اەك، ياعني 25 250 تەڭگە ايىپپۇل سالى­­نادى.

الايدا اشىعىن ايتايىق، اتالعان تالاپقا مويىنسۇنىپ جاتقاندار از. ويتكەنى جوعا­رى­دا اتالعان ورىنداردا نەبىر كولىك بىتكەن ءيىن تىرە­سىپ تۇرادى. جالپى، تەك ول ورىن­­داردا عانا ەمەس، ءتۇرلى حا­لىققا قىزمەت كورسەتۋ مەكە­مەلەرىنىڭ، دۇكەندەردىڭ، اكىمدىك عيماراتتارىنىڭ، ت.ب. قو­عامدىق ورىنداردىڭ الدىندا كولىك قويۋعا بوس ورىن بولمايدى. ال سولاردىڭ اراسىندا، ەڭ جايلى دا جاقىن ورىنداردا مۇگەدەك جۇرگىزۋشىلەردىڭ كولىگىن قويۋى­نا رۇقسات ەتىلگەن جەر­­لەر جو­عارىدا اتالعان زاڭمەن بەلگى­­لەنەدى. ادامدار زاڭنان اتتاماسىن دەپ كوزگە كورىنەر تۇسقا ارنايى بەلگى دە ىلىنەدى. بىراق زاڭنىڭ بۇل پارمەنىنەن ايىلىن جيا قوياتىن جۇرگىزۋشىلەر از. شىن مانىندەگى مۇگەدەك جۇرگىزۋشىلەر ءۇشىن ول جەردە ورىن تابىلمايدى.

ونىڭ سەبەبىن جۇرتتىڭ ءبىرى كولىك جۇرگىزۋشىلەردىڭ  ءما­دە­­نيەتسىزدىگىنەن دەسە، ەندى ءبىرى كوشە بىتكەندى تارىل­تىپ، عيما­راتتاردى ىركەس-تىركەس سال­عان بيلىكتەن كو­رەدى. سو­سىن بىرەۋلەرى امالسىز­ «نار تاۋە­كەلگە» بار­سا، بىرەۋلەرى ادەيى بىلە تۇرا تىيىم سالىنعان ورىن­­عا كولىگىن قويادى ەكەن.­­ مۇنداي قۇقىق بۇزۋ­شى­­­­لىقتىڭ سالدارى بار ەكەندىگىن ايتقانىمىزدا كەي­بىر جۇرگىزۋشىلەر، ايىپ­پۇل تولەۋگە ءتيىستى ەكەنىن بىلسە دە، ايتەۋىر ءبىر سىلتاۋ تاۋىپ،­ قۇقىق قورعاۋشىلاردان قۇتى­لىپ كەتەتىندىگىن جاسىر­ما­دى.­ ماسەلەن، باسقا جەر­د­ى ­ايت­­­­پاعاندا، قالالىق اكىم­دىك­­تىڭ تۋرا قارسى تاراپىندا مۇگەدەكتەر كولىگىنە ارنال­عان ءۇش-ءتورت ورىن بار. باي­قاساڭىز، مۇندا مۇگەدەكتىكتى بىلدىرەتىن بەل­گىسى جوق كولىكتەر تۇرادى. ال سول ماڭايدا ۇنەمى ءجۇ­رەتىن جول-كولىك پوليتسياسى قىزمەتكەرىنەن نەگە بۇلاي دەپ سۇراساق، ايتاتىندارى: «ولار­دىڭ كوبى مۇگەدەكتىك كۋالىكتەرىن كولىك اينەگىنەن كورىنەتىندەي ەتىپ ىشىندە قالدىرادى» دەيدى. بىراق ونداي كولىكتەر كوبىنە مۇگەدەك ادامنىڭ اتىندا ەمەس، سول كولىكتى جۇرگىزەتىن ءجۇر­گىزۋ­شىنىڭ اتىندا بولىپ شى­عادى. مۇن­داي جاعدايدا كولىك مۇگە­دەك­تەرگە رۇقسات ەتىلگەن جەردە قال­دىرىلسا، زاڭ بۇزعان­دىق ەمەس پە؟

دەمەك، ءبىزدىڭ ايتايىن دەگە­نىمىز، بىزدە زاڭ وسال ما، الدە سول زاڭ ورىندال­ماي ما؟ نە­گى­زىندە زاڭ ورىن­دالمايدى ەمەس، ونى ورىنداۋعا ىقىلاس جوق. اقش-تا ءبىر ايەل جۇرگىزۋشى اناسىن اۋرۋحانا الدىنا ءتۇسىرۋ ءۇشىن مۇگەدەك جۇرگىزۋشىلەرگە ارنالعان ورىنعا كولىگىن توق­تاتادى. ارتىنشا وعان پوليتسيا جەتىپ كەلىپ، ءجۇر­گىزۋشىدەن مۇگە­دەكسىز بە دەپ سۇ­راي­دى. ايەل نە سەبەپتى توق­تاعانىن ايتادى. پو­ليتسيا زاڭ بويىنشا بۇل جەرگە تەك مۇگەدەكتىگى بار ءجۇر­گىزۋشىگە عانا توقتاۋعا رۇق­سات ەتىلگەنىن ايتىپ، وعان لەزدە ايىپپۇل جازىپ بەرەدى. جۇرگىزۋشى ايەل شىر-پىر بولىپ، ءبىر-ەكى سەكۋندقا عانا ايالدادىم عوي، ەندى مىنە جۇرگەلى جاتىرمىن دەپ زار قاقسا دا، زاڭنىڭ ورىندالۋىن تالاپ ەتكەن پوليتسيا ايتقانىنان قايتپادى. «زاڭ بويىنشا بۇل جەرگە مۇگەدەك جۇرگىزۋشىدەن باسقاعا توق­تاۋعا بولمايدى. ال ءسىز توق­تا­دىڭىز. ەندى زاڭ بويىنشا ايىپپۇل تولەيسىز» دەيدى. ولاردا ايىپ­پۇلدىڭ باعاسى وتە جوعارى ەكە­نىن ەسكەرسەك، جۇرگىزۋشى ايەل ەندىگارى ەشۋاقىتتا زاڭدى بۇزباۋ كەرەك ەكەنىن ەستەن شىعار­ماسى انىق. ال ءبىر جاپ-جاس جۇرگىزۋشى قىز مۇگەدەكتىك بەلگىنى كولىك ىشىنە قويىپ الىپ، مۇگەدەك جۇرگىزۋشىلەرگە ارنالعان ورىندا تۇرادى. وعان كەلگەن پوليتسيا قىزمەتكەرىنە جۇرگىزۋشى قىز ءوزىنىڭ ءمۇ­گەدەك اناسىنىڭ دۇكەنگە كىرىپ كەت­كەنىن، سونى كۇتىپ تۇرعانىن ايتادى. پوليتسيا جۇرگىزۋشىدەن ءدۇ­كەنگە ءبىر­گە بارىپ، اناسىمەن كەز­دەستىرۋىن سۇرايدى. سو­دان اقىر اياعىندا جاس قىز­دىڭ ايتقانى وتىرىك بولىپ شى­عادى. سول ارادا جۇرگىزۋشى قىز­­عا ەكى ايىپپۇل سالادى: ءبىرى – مۇگەدەكتىگى بولماسا دا مۇگەدەكتىك بەلگىنى جال­عان پاي­­دالانعانى ءۇشىن، ەكىنشىسى – مۇگەدەك جۇرگى­زۋ­شىلەرگە ارنال­عان ورىن­عا تۇرعانى ءۇشىن. ەكى ايىپ­پۇلدىڭ دا قۇنى وراسان ەكەن، جۇرگىزۋشى قىز­ وپىن­عاننان بارماعىن تىستەدى.

مۇنداي زاڭدى شارالاردان كەيىن جۇرگىزۋشىلەردىڭ دەنى­ زاڭ­نان اتتاماسى انىق.­ سون­دىقتان قاشاندا ءجۇر­گىزۋ­شىلەر جول­دان­ تايماس ءۇشىن قۇقىق قورعاۋشىلار زاڭنىڭ ورىندالۋىن قاتاڭ تا­لاپ ەتسە، ءجون بولار ەدى. سوندا موڭكە بي ايت­قان­داي، «اياز بي ءالىن ءبىلىپ، قۇمىر­س­قا جولىن بىلەر» ەدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

شىعىس قازاقستان «جاسىل» ايماقتا

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

دوللار ارزانداپ، مۇناي قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:36

قىركۇيەكتە حالىق ساناعى باستالادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:47

بۇگىن ەلىمىزدە قاتتى ىستىق بولادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:05

بەكىرەگە قويىلعان بەلگى

ايماقتار • بۇگىن، 07:45

«COVID-19» سپەكتاكلى قويىلدى

ونەر • بۇگىن، 07:43

ەركىن جۇرگىڭ كەلسە، ەكپە سالدىر

مەديتسينا • بۇگىن، 07:22

شابان قيمىل شاڭ قاپتىرماسىن

تەحنولوگيا • بۇگىن، 07:20

نە ەكسەڭ، سونى ورارسىڭ

قازاقستان • بۇگىن، 07:17

«استانا» ۇزاپ بارادى

فۋتبول • بۇگىن، 07:07

ۇقساس جاڭالىقتار