پرەزيدەنت باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ – ۇكىمەتتىڭ نەگىزگى مىندەتى

ارىس تىرشىلىگى تەز-اق قالپىنا كەلتىرىلەدى

«بارلىق كۇش جۇمىلدىرىلدى. ارىس قالاسىنىڭ تۇرعىندارى كو­شى­رىلدى. وكىنىشكە قاراي, ەكى ادام قازا تاپتى. جاقىندارى مەن تۋعان-تۋىستارىنا قايعىرىپ كوڭىل ايتامىن» دەگەن ا.مامين مەم­لە­كەت باسشىسى قاسىم-جومارت تو­قاەۆ­تىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس تۇر­عىن ۇيلەرگە, الەۋمەتتىك جانە ينفرا­قۇ­رىلىمدىق نىساندارعا, قالا ءتىر­شىلىگىن قامتاماسىز ەتۋشى نىسان­دارعا تيگىزىلگەن زالال باعالا­ناتىنىن ايتتى.

«ارىس قالاسىنىڭ تۇرعىن ءۇي قورى جانە ينفراقۇرىلىمى قىسقا مەرزىم ىشىندە قالپىنا كەلتىرىلەدى. قاجەتتى قاراجات ءبولىنىپ, ءتيىس­تى شەشىمدەر قابىلدانادى. ەلى­مىز­دىڭ بارلىق ازاماتىن ارىس قالا­سى تۇرعىندارىنىڭ جاعدايى الاڭ­دا­تۋدا, قولدان كەلگەن كومەكتەرىن ۇسىنىپ جاتىر. وسىعان وراي, ارىس قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا قاراجات جيناۋ بويىنشا Nur Otan پارتياسىنىڭ باستاماسىن قولداۋعا شاقىرامىن», دەدى ا.مامين.

باعدارلاما حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرادى

ۇكىمەت وتىرىسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «يگىلىك بارشاعا! ساباقتاستىق. ادىلدىك. ورلەۋ»  سايلاۋالدى باعدارلاماسىن جانە «بىرگە» جالپىۇلتتىق اكتسياسى بارىسىندا ازاماتتاردان الىن­عان ۇسىنىستاردى ىسكە اسىرۋ ءجو­نىندەگى ءىس-قيمىل جوسپارى قارالدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى – قارجى مي­نيسترى ءا.سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءىس-قيمىل جوسپارىندا مەم­لە­كەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ مەملە­كەت­تىك باعدارلامالاردى ىسكە اسى­رۋعا جانە بيۋدجەت قاراجاتىن پايدالانۋعا جاۋاپكەرشىلىگى مەن ەسەپ بەرۋشىلىگىن ارتتىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان.

«سالىق تۇرلەرىن وڭتايلان­دى­رۋدى جۇزەگە اسىرۋ جانە سالىقتىق اكىم­شىلەندىرۋدى تسيفرلاندىرۋ قاجەت. سالىق كرەديتتەرىن بەرۋ تەتىگى ەنگىزىلەدى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور­دىڭ ساتىپ الۋى بويىنشا زاڭنا­مانى جانە قۇقىق قولدانۋ پراك­تيكاسىن جەتىلدىرۋ جونىندە شارا­لار قابىلدانادى», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

ءىس-قيمىل جوسپارى اياسىندا ۇلت­تىق قوردان بەرىلەتىن ترانسفەرت­تەردى پايدالانۋدى شەكتەۋ جانە بيۋد­جەتتىڭ شيكىزات سەكتورىنا تاۋەل­دىلىگى ماسەلەسى پىسىقتالادى, قور نارىعىن دامىتۋ جانە ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ ءىرو-سىن وتكىزۋ جونىندەگى جۇمىس جالعاسادى.

سونىمەن قوسا, الەۋمەتتىك كومەك­تىڭ اشىقتىعى مەن اتاۋلىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە, الەۋمەتتىك قول­داۋ­دىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنىڭ بىرىڭعاي ستاندارتتارىن بەلگىلەۋگە باسا نازار اۋدارىلادى. 

ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا دا وڭ وزگەرىستەر كۇتىلەدى. بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى ساپالى بىلىممەن تولىق قامتۋعا, ورتا ءبىلىمدى جاڭارتىلعان مازمۇنعا كوشىرۋدى اياقتاۋعا, 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋگە كەزەڭ-كەزەڭمەن كوشۋگە, ۇشتىلدىلىكتى ەنگىزۋگە, عىلىمنىڭ ەل دامۋىنا قوسقان ۇلەسىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان «ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ءازىر­لەنەدى. مۇعالىمدەردىڭ مارتە­بەسىن قولداۋ ءۇشىن «پەداگوگ مارتە­بەسى تۋرالى» زاڭ جوباسى ازىرلەن­دى. «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلا­ماسىندا جۇمىسپەن قامتۋعا ءجار­دەمدەسۋ تەتىكتەرى جەتىلدىرىلەدى.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ج. قاسىمبەك ءوز كەزەگىندە ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ «ءور­لەۋ» بولىمىندە ەكونوميكانى, ينفرا­قۇرىلىمدى, قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇيدى, قورشاعان ورتانى ديناميكالىق دامىتۋعا جانە زاماناۋي اۋىلدى قۇرۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار قاراستىرىلعانىن ايتتى.

جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 2020–2025 جىلدارعا ارنالعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى قابىلدانىپ, وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ودان ءارى جاقسارتۋعا باعىتتالادى.

ءىس-شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا جەر قويناۋىن پايدا­لانۋشىلار مەن جۇيە قۇرۋشى كاسىپ­ورىنداردى, ساتىپ الۋدا جەرگىلىكتى قامتۋدى ارتتىرۋ ءۇشىن جەكە شارالار كەشەنى ازىرلەنۋدە.

1 قاراشاعا دەيىن اگرو­ونەر­كاسىپتىك كەشەندى سۋبسيديالاۋدىڭ تيىمدىلىگى مەن اشىقتىعىن ارتتىرۋ, جەر رەسۋرس­تارىن جانە جايىلىمداردى ءتيىمدى پايدالانۋ, جاڭا سۋارمالى اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا اگرو­ونەركاسىپتىك كە­شەن­دى دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدار­لا­ماعا وزگەرتۋلەر ەنگىزىلەدى. سونى­مەن قاتار ج.قاسىمبەك جىل سو­ڭىنا دەيىن ۇكىمەت 2020-2025 جىل­دارعا ارنالعان ينفراقۇ­رى­لىمدى دامىتۋدىڭ «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن قابىل­دايتىنىن ايتتى. ورتالىق – شىعىس, ورتالىق – وڭتۇستىك, ورتالىق – سول­تۇستىك جانە ورتالىق – باتىس ءدالىز­دەرىندە ەلدىڭ ءبىرتۇتاس كولىك جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ اياقتالادى.

مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭ­بەر­ىندە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 7 مىڭ شاقىرىم جولدى قايتا جوندەۋ جانە 11 مىڭ شاقىرىمعا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. بارلىق جۇمىستاردىڭ ءتۇر­لەرى (جوندەۋ, قۇرىلىس جانە قاي­تا جاڭارتۋ) 30 مىڭ شاقىرىم جەر­گىلىكتى جولداردا جۇرگىزىلەدى. بۇدان وزگە, ەلىمىزدى گازداندىرۋ شەڭبەرىندە ۇكىمەت «سارىارقا» گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسىن ۋاقىتىندا اياقتاۋدى قامتاماسىز ەتەدى. گاز قۇبىرىنىڭ ىسكە قوسىلۋى نۇر-سۇلتان, قارا­عاندى, تەمىرتاۋ جانە جەزقازعان قالالارىن جانە 171 ەلدى مەكەندى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتەدى. سونداي-اق ولاردىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتادى.

تۇرعىن ءۇي قولجەتىمدىلىگىن جانە تۇرعىن ءۇي ساياساتىنىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا اعىمداعى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنە دەيىن بار­لىق قولدانىستاعى تۇرعىن ءۇي باع­دار­لامالارى بىرىڭعاي تۇرعىن ءۇي ساياساتىن بىرىكتىرەدى. جىل سوڭىنا دەيىن ۇكىمەت 2025 جىلعا دەيىنگى «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىن ماقۇلدايدى.

كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ تۇر­عىن ءۇي ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 2025 جىلعا دەيىن 40 مىڭ جالدامالى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قاراستىرىلعان. جىل سوڭىنا دەيىن 7 مىڭنان استام وتباسى قامتاماسىز ەتىلەدى. جۇمىس ىستەيتىن جاستاردىڭ تۇرعىن ءۇي ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن 3 جىلدا 3 مىڭ پاتەر سالىنادى. وسى جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىنا دەيىن, ۇكىمەت 2025 جىلعا دەيىن وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن بەكىتەدى. نەگىزگى ماقسات – باقىلاناتىن ۋربانيزاتسيا ارقىلى حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, «قادامدىق قول­جە­تىمدىلىك» قاعيداتى بويىنشا حالىق­قا قوعامدىق جانە الەۋمەتتىك جەڭىل­دىك­تەردى ارتتىرۋ. اۋىلدىق ەلدى مە­كەندەردى دامىتۋ بويىنشا «اۋىل – ەل بەسىگى» كەشەندى باعدار­لاماسى قاراستىرىلعان. وبلىس اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ بيىل 52 اۋىلدىق ەلدى مەكەن تاڭدالدى,  452 ءىس-شارا جۇزەگە اسىرىلادى.

سونىمەن قاتار نۇر-سۇل­تان, الماتى جانە شىمكەنت قالا­لارى­نىڭ شەت ايماقتارىن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى, ويتكەنى حالىقتىڭ بەستەن ءبىر بولىگى قاجەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن. الداعى ءۇش جىلدا 85-تەن  استام جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, جارتى ميلليوننان استام ادامنىڭ ءومىر ساپاسى جاقسارادى.

ۇكىمەتتىڭ جوسپاردى ورىنداۋ جونىندەگى جۇمىسى سايلاۋالدى ناۋ­­قا­نىنىڭ قاعيدالارىنا جاۋاپ بەرەدى: بۇل – ساباقتاستىق, ءادىل­دىك, ورلەۋ. «ساباقتاستىق» قاعي­داتى اياسىندا ۇكىمەت جۇمىسى ەل دا­مۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىندە ەلباسى باعدارىن ءتيىمدى جالعاستىرۋعا باعىت­تالادى, بۇل: 2050 جىلعا دەيىنگى سترا­تەگيانى, «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن, ەلباسىنىڭ الەۋمەتتىك باستامالارىن ورىنداۋ, سونداي-اق قوعامدىق كە­لىسىمدى قامتاماسىز ەتۋ جانە جال­پى­ۇلتتىق بىرلىك تەتىكتەرىن نىعايتۋ.

«ادىلدىك» قاعيداسى سوت ءجۇ­يە­سىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ, قوعام­دىق قاۋىپسىزدىكتى ارتتىرۋ, بارلىق دەڭگەيدە جەمقورلىقتى ءتۇپ-تا­مىرىمەن جويۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇدان وزگە, الەۋمەتتىك قام­سىز­داندىرۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسى, حالىققا ءبىلىم بەرۋدىڭ زاماناۋي ستاندارتتارى ەنگىزىلەدى, مەديتسي­نالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگى ارتادى, ساپالى جۇ­مىس ورىندارىن قۇرۋ شارالارى قابىلدانادى.

«ورلەۋ» قاعيداتى اياسىندا حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى ودان ءارى جاق­سارتىلادى, اۋىلداردى دامىتۋ, بيزنەستى قولداۋ, ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋ, قارجى جۇيە­سىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ شارالارى قامتاماسىز ەتىلەدى. ورلەۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالۋى ءتيىستى, ەلدىڭ دامۋىنداعى جاستاردىڭ ءرولىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى.

«ءبىز, اسىرەسە الەۋمەتتىك سيپات­تاعى ماسەلەلەردى شەشۋدە بەلسەندى پوزيتسيانى ۇستانۋىمىز كەرەك. مەملەكەتتىڭ بارلىق الەۋمەتتىك ءمىن­دەتتەمەلەرى مۇلتىكسىز جانە تولىق كولەمدە ورىندالۋى ءتيىس» دەگەن ا.مامين مەملەكەتتىك ورگاندارعا ساراپشىلار قاۋىمداستىعىن تارتا وتىرىپ, ناقتى ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە باعىتتالعان شارالار جوس­پارىن ازىرلەۋدى, مەملەكەت باسشىسى العا قويعان مىندەتتەردى حالىقپەن بىرلەسە ىسكە اسىرۋدى تاپسىردى.

29 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى

ۇكىمەت وتىرىسىندا اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى يننو­ۆا­تسيالىق ەكوجۇيەنى دامىتۋ ماسەلەلەرى تۋرالى تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مي­نيسترى اسقار جۇماعاليەۆ باياندادى.

ا.جۇماعاليەۆ 2018 جىلى As­ta­na Hub حالىقارالىق تەحنوپاركى اشىلعان ساتتەن بەرى اT-ستارتاپتارعا جالپى كولەمى 29 ملرد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا تارتىلعانىن جەتكىزدى.

Astana Hub تەحنوپاركىندەگى جۇمىس كولەمىنىڭ ارتۋى باعدار­لا­ما­لاردىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىم­دىلىعى مەن جوعارى قىزىعۋشىلىققا يە ەكەنىن دالەلدەيدى. بۇگىندە  تەحنوپارك 100%-عا تولىق, 260-تان استام جوبا, ياعني 1000-نان استام ادام ينكۋباتسيا جانە اكسەلەراتسيا باعدارلامالارىنان وتكەن.

ستارتاپتاردى ءارى قاراي زەرتتەۋ جانە ءبىلىم بەرۋ جاعىنان قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن تەحنوپاركتە CISCO, IBM, Huawei, Intellisense سياقتى كوم­پا­نيالاردىڭ 16 R&D-ورتالىعى اشىلدى. بۇل ورتالىقتاردا كەڭەس بەرۋ, تەحنيكالىق ساراپتاما ءجۇر­گىزۋ, ارنايى جابدىقتار مەن باع­دار­لامالىق قامتاماسىز ەتۋلەر قولجەتىمدى. جاڭاشىل قىزمەتكەرلەر ءۇشىن تۇراقتى نەگىزدە ءبىلىم بەرۋ ءىس-شارالارى وتكىزىلىپ تۇرادى. ۇيىمداستىرىلعان 122 كەزدەسۋگە 2500-گە جۋىق تىڭداۋشى قاتىسقان.

Astana Hub حالىقارالىق تەح­نولوگيالىق پاركىنىڭ باس ديرەكتورى دجوزەف تسيگلەر Astana Hub  اشىلعان ساتتەن بەرى start-up ەكوجۇيەلەر سالۋدا بەلگىلى ءبىر تابىسقا قول جەتكىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. وتكەن جىلى Astana Hub بازاسىندا 500-دەن استام ءىس-شارا وتكىزىلگەن, بۇل 20 000-نان اسا  ادام كەلگەن ەلىمىزدەگى №1 ات-ورتالىق بولدى.