ايماقتار • 10 ماۋسىم، 2019

47 مىڭ تۇرعىن اتاۋلى كومەككە قول جەتكىزدى

169 رەت كورسەتىلدى

شىعىس قازاقستاندا جىل سوڭىنا دەيىن 45 مىڭعا جۋىق ادام اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (ااك) الادى. بۇل ماقساتتا رەسپۋبليكالىق جانە وبلىستىق بيۋدجەتتەن 7،1 ملرد تەڭگە قارجى ءبولىنىپتى. بيىل بەس ايدا ءوڭىردىڭ 47 مىڭ تۇرعىنى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە يە بولدى. 25-31 مامىر ارالىعىندا ايماقتاعى 625 وتباسى (2474 ادام) اتاۋلى كومەك الۋعا ءوتىنىش ءبىلدىردى. اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى تاعايىنداۋعا وراي ارنايى جيىن وتكىزگەن وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ 625 وتباسىنا ااك 15 ماۋسىمعا دەيىن تولەنۋ كەرەكتىگىن تاپسىردى.

ۇيدە وتىرعان جاندارعا جۇمىس تابىلا ما؟

وڭىردە 31 مامىرعا دەيىن 31 509 بالا تۇراتىن 10 144 وتباسىنا (49766 ادام) 1 450 ميلليون تەڭگەنىڭ اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەگ­ى جاڭا مەحانيزم بويىن­شا تاعايىندالدى. اتاۋلى الەۋ­مەت­تىك كومەك شارتتى جانە شارتسىز دەپ ەكى تۇرگە بولىنەتىنى بەل­گىلى. جيىندا ايماق باسشى­سى­­نا ااك-ءتىڭ تاعايىندالۋ با­رىسى جايىندا بايانداعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەم ءنۇسىپوۆا ايماقتا شارتتى الەۋمەتتىك كومەك 41 831 ادام­عا (ونىڭ 14 514-ءى – ەڭبەككە جا­رامدى) تاعايىندالعانىن، ونىڭ 6 891-ءىنىڭ ااك الۋعا ءوتى­نىش بەرگەن ساتتە تۇراقتى جۇ­مىسى بولعانىن، 1267 ادام جۇ­مىس­پەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ شارا­لارىنا تارتىلعانىن، 8158 ادامنىڭ جۇمىس ىستەيتىنىن، 6356 ادام­نىڭ (سونىڭ ىشىندە 7 جاسقا دە­­­يىنگى بالالاردى كۇتۋمەن اينا­­­لىساتىن ادامدار سانى – 5570) جۇمىسقا ورنالاسۋدان باس تارت­قا­­نىن ايتتى. «اتاۋلى ءال­ەۋ­مەت­تىك كومەككە ۇمىتكەر ازا­ماتتار اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇ­مىستارى وبلىستا قارقىندى ءجۇر­گىزىلدى. اتال­عان ساناتتاعى ازا­ماتتاردىڭ قۇجاتتارىن قا­بىل­داۋ، ولارعا كەڭەس بەرۋ ءىسى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتا­لىقتارىندا، اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدىكتەرىندە جانە «ازا­مات­تارعا ارنالعان ۇكىمەت» كور­پو­راتسياسىنىڭ بارلىق 24 فيليالىندا ۇيىمداستىرىلدى. ءوتىنىش قابىلدايتىن جۇ­مىس­­پەن قامتۋ ورتالىقتارى ما­مان­­دارىنىڭ جۇمىس ۋاقىتى ءسا­ۋىر­دە ساعات كەشكى 8-گە دەيىن، قاجەت بولعاندا سوڭعى كليەنت­كە دەيىن ۇزارتىلدى. قازىر قۇ­جات­­تار حالىقتى جۇمىسپەن قام­­تۋ ورتالىقتارىندا جانە اۋىل­­دىق وكرۋگ اكىمدىكتەرىندە قا­بىل­­­­دانادى. ەڭبەك جانە حا­لىق­­تى الەۋمەتتىك قورعاۋ مي­نيس­تر­لىگىنىڭ وكىلدەرى 29 ما­­مىر­­دان 

1 ماۋسىمعا دەيىن ءوس­كە­­مەن، ريددەر قالالارىندا، التاي، بورودۋليحا، گلۋبوكوە، جارما، كاتونقاراعاي، ۇلان، شەمونايحا اۋداندارىندا ااك تاعايىنداۋدىڭ دۇرىستىعى مەن زاڭدىلىعىنا تەكسەرۋ جۇرگىزدى. تەكسەرۋ ناتيجەلەرى بويىنشا زاڭ بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان جوق»، دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى.

جوعارىدا شارتتى الەۋ­مەت­­­تىك كومەك تاعايىندالعان 6356 ادامنىڭ جۇمىسقا ورنالا­سۋ­­دان باس تارتقانىن ايتتىق. وبلىس اكىمى ۇيدە وتىرعان وسى ادام­دارعا الاڭداۋشىلىعىن ءبىلدىرىپ: «ولار جۇمىس ىستەۋدەن باس تارتتى دەپ وتىرسىزدار. بۇل – شارتتى الەۋمەتتىك كو­مەك. ونى 12 اي عانا الادى. ودان كەيىن ولار قايدا جۇمىس ءىس­تەيدى؟» دەپ سۇراقتى ءتو­تەسىنەن قويدى وبلىستىق جۇ­مىس­پەن قام­تۋ جانە الەۋمەتتىك باع­دار­­لا­مالاردى ۇيلەستىرۋ باس­قار­ما­­سىنىڭ باسشىسى ەربولات وشاق­باەۆقا. باسقارما باسشىسى جۇمىسقا ورنالاسۋدان باس تارتقان 6356 ادامنىڭ 5570-ءى 7 جاسقا دەيىنگى بالالاردى كۇتۋ­مەن اينالىساتىن جاندار ەكە­نىن جەتكىزدى. د.احمەتوۆ باس­قار­ما باسشىسىنىڭ بۇل جاۋا­بى­­نا قاناعاتتانباي قالعان مىڭ ادامنىڭ ءتىزىمىن ءازىر­لەپ، ارقاي­سىسىمەن جەكە-جەكە جۇ­مىس ىستەۋدى، باسقارما مەن قالا-اۋدان اكىمدەرىنە ءبىر ايدىڭ ءىشىن­دە ولاردى جۇمىسقا تۇرعىزۋ ءما­سە­­لەسىن شەشۋدى تاپسىردى.
«5 مىڭ ادامنىڭ قانشاسى جۇ­مىس­­­قا شى­عاتىنىن، قانشاسى شىق­­پاي­تى­نىن انىقتاۋ كەرەك. ناق­تى ساراپتاما قاجەت» دەدى وبلىس اكىمى.

1087 تۇلەكتىڭ وقۋعا تۇسۋىنە جەڭىلدىك جاسالادى

ءتورت اي بۇرىن وسكەمەندە وتكەن Nur Otan پارتياسى وب­لىس­­تىق فيليالىنىڭ ءححىى كون­­فەرەنتسياسىندا شىعىس قازاقستاندا كوپ بالالى جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ اتا-انالارى بالاباقشاداعى تاماقتانۋ تولەمىنەن بوساتىلا­تى­نى، وڭىردەگى الەۋمەتتىك تۇر­عى­دان از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ كول­لەدجدە وقيتىن بالالارى تا­ماق­پەن جانە شاكىرتاقىمەن تەگىن قامتىلاتىنى، سونىمەن قاتار ايماقتاعى از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ مەك­تەپ جاسىنداعى بالالارىنا فورما ساتىپ الۋعا 500 ميل­ليون تەڭگە كولەمىندە ءجار­دەم كورسەتىلەتىنى جايىندا ايتىل­عان ەدى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل با­عىت­تاعى جۇمىستار جۇيە­لە­نىپ، كىمدەرگە ناقتى كومەك كور­­سە­تى­لە­تىنى انىقتالدى. وبلىستا
3 518 كوپ بالالى وتبا­سى جانە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەت­تىلىگى بار بالالاردى تاربيە­لەپ وتىرعان وتباسىلار بالاباقشاداعى تاماقتانۋ اقى­سىن تولەۋدەن بوساتىلماق. ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك بالا­باقشالاردا 2435 بالا، جەكە­مەن­شىك بالاباقشالاردا 474 بالا، مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 609 بالا بار. اتا-انا تولەمىن وتەۋ ءۇشىن وبلىستىق بيۋدجەتتەن 200،2 ميلليون تەڭگە ءبولىندى.

قازىر وڭىردە كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردان شىق­قان بالالارعا الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ ماسەلەسى دە قارالۋدا. جيىن­دا كەلتىرىلگەن دەرەكتەرگە سۇيەن­سەك، بيىلعى كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسى­لاردان شىققان مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ سانى – 1087، ونىڭ 898-ءى 9 سىنىپتى، 189-ى 11 سىنىپتى بىتىرمەك. اعىم­دا­عى جىلى تەگىن كاسىپتىك-تەح­نيكالىق ءبىلىم بەرۋ ءۇشىن وبلىس­تىق بيۋدجەتتەن 6200، رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەتتەن جۇ­مىس­پەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپ­كەرلىك باعدارلاماسى بويىن­شا 1730 ورىن ءبولىندى. وسى ماقساتقا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن جىلىنا 4،5 ميلليارد تەڭگە، ونىڭ ىشىندە بيىل كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ ستۋدەنتتەرىنە 3 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلىپ وتىر. اۋداندىق جانە قالالىق ءبىلىم بولىمدەرى قازىرگى ۋاقىتتا كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتبا­سىلاردىڭ بالا­لارىنىڭ وبلىس كول­لەدجدەرىندە ءبىلىم الۋعا تىلەك بىلدىرۋشىلەرىن انىقتاۋ جۇمىستارىمەن شۇعىلدانىپ جاتقان كورىنەدى. «جاقىندا سە­مەي­دە بولعانىمدا ماعان ءبىر كوپ بالالى وتباسى بالاسىنىڭ جەكەمەنشىك كوللەدجدە وقي­تى­نىن ايتتى. بۇل ماسەلەنى قا­لاي شەشۋگە بولادى؟» دەپ سۇرادى جيىندا ايماق باسشىسى ورىنباسارى اسەم ءنۇسىپوۆادان. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى بۇل ماسەلەنى مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىندا شەشۋگە بولاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. «وڭىردەگى قالا مەن اۋدان اكىمدەرى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى جانە ءبىلىم بولىمدەرىمەن بىرلەسە بۇل ماسەلەنى تىكەلەي باقىلاۋىنا السىن. 1087 تۇلەكتىڭ ىشىندە وقۋعا تۇسكىسى كەلەتىندەردى انىقتاپ، ولارعا ءتيىستى جەڭىلدىكتەر جاسالۋى كەرەك. ءبىز ۋادە بەردىك، سوزىمىزدە تۇرۋىمىز كەرەك»، دەدى وبلىس اكىمى.

ايماقتا كوپ بالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ بالالارىن مەكتەپ فورماسىمەن قام­تۋ ماسەلەسىنە دە ەرەكشە كو­ڭىل بولىنگەن. قازىرگى ۋاقىتتا ءوڭىر­دە­گى مەكتەپ فورماسىنا مۇقتاج وقۋشىلار سانى 33 583 بولسا، ونىڭ 6718-ءى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قاراستىرىلعان جالپى ءبىلىم بەرۋ قورى ەسەبىنەن، 26865-ءى وبلىستىق بيۋدجەت ەسە­بى­نەن قامتىلماق. وبلىستىق كا­سىپكەرلەر پالا­تا­سى مەكتەپ فور­ماسىن تىگۋ­گە ىنتا تانىتىپ وتىرعان كاسىپورىن­داردىڭ ءتىزىمىن دە ازىرلەپ قويىپتى. الايدا، ايماق باسشىسى د.احمەتوۆ بۇل ۇسىنىستى قابىل المادى. «وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەن وبلىستىق كاسىپكەرلىك باس­قارماسى جۇمىستى وزگەلەرگە جۇك­تەگەندى جاقسى كورەدى. ماعان كاسىپورىنداردىڭ ءتىزىمى ەمەس، ولاردىڭ ۇسىنعان باعدار­لا­ما­لارى قاجەت. ءبىز وڭىردەگى كا­سىپ­ورىن­دارعا مەكتەپ فورماسىن تىگۋ ءۇشىن 625 ميلليون تەڭگەنىڭ مەملەكەتتىك تاپسىرىسىن بەرگەلى وتىرمىز. ولار مەملەكەتتىك تاپسىرىس العىسى كەلسە، سوعان ساي وزدەرىنىڭ وندىرىستىك قۋاتىن ارتتىرىپ، قورلارىن جاڭارتۋى ءتيىس. قاجەت بولسا، جەڭىلدەتىلگەن نەسيە السىن. ولار بىزگە وزدەرىنىڭ ينۆە­ستيتسيالىق جوباسىن ازىرلەپ، ۇسىن­سىن. وكىنىشكە قاراي، بۇل جۇمىس جۇرگىزىلگەن جوق. وسىلاي جالعاسا بەرەتىن بولسا، مەكتەپ فورماسىن قىتاي مەن تۇركيادان تاسى­مالداۋدان قۇتىلمايمىز» دەگەن وبلىس اكىمى وڭىردەگى قالا، اۋدان اكىمدەرىن جەڭىل ونەركاسىپ ورىندارىمەن جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.


وسكەمەن


سوڭعى جاڭالىقتار

نار نارىمبەتوۆ ەدى...

قازاقستان • كەشە

«وميكرون» شتامى وقشاۋلايدى

كوروناۆيرۋس • كەشە

پورترەتتەگى پاراسات

ەلباسى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار