The Times باسىلىمى اقش-تىڭ باس بارلاۋ باسقارماسى قىتايلىق Huawei كومپانياسى قىتاي بيلىگىنەن, ونىڭ ىشىندە بارلاۋ قۇرىلىمدارىنان قارجىلىق كومەك الىپ كەلگەنىنە كۇدىكتەنىپ وتىرعانىن جازدى. ءسويتىپ, ۇلىبريتانياعا بەسىنشى بۋىن تەحنولوگيالارىن جۇرگىزۋگە بەلسەنە كىرىسكەن قىتايلىق كومپانيانىڭ باسى داۋعا قالدى. بۇل ءبىر جاعىنان جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدە كوش باسىنا شىققان كومپانياعا تۇساۋ سالۋ بولسا, ەكىنشى جاعىنان قىتايدىڭ ۇستەمدىگىنە قارسى تۇرۋدىڭ امالى بولسا كەرەك.
امەريكا بارلاۋىنىڭ مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, Huawei قىتاي ۇلت-ازاتتىق ارمياسىنان, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميسسياسىنان جانە قىتاي مەملەكەتتىك بارلاۋ جەلىسىنىڭ ءۇشىنشى بولىمشەسىنەن قوماقتى قارجى العان. وسى ارقىلى جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ مالىمەتتەرىن قىتايدىڭ بارلاۋ قىزمەتىنە بەرىپ كەلگەن.
مىنە, اقش-قىتاي ساۋدا سوعىسىنىڭ ورشىگەن تۇسىندا مۇنداي مالىمەت قولىنا تيگەن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ 15 مامىر كۇنى شەتەلدىك قاۋىپ-قاتەرلەردەن ۇلتتىق اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمداردى قورعاۋ ءۇشىن ەلدە توتەنشە جاعداي جاريالادى. دالىرەك ايتقاندا, ول امەريكالىق تەلەكوممۋنيكاتسيالىق كومپانيالارعا ەلدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرەتىن شەتەلدىك تاسىمالداۋشىلاردىڭ قۇرىلعىلارىن ساتىپ الۋعا تىيىم سالاتىن جارلىق شىعاردى.
اقش ساۋدا مينيسترلىگى جەدەل تۇردە قاۋىپ كەلتىرۋى ىقتيمال كومپانيالاردىڭ ءتىزىمىن جاساپ, وعان Huawei العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ەنگىزىلدى. الەمدەگى تەلەكوممۋنيكاتسيالىق قۇرىلعىلار مەن تۇتىنۋشىلىق ەلەكترونيكا وندىرىسىندەگى ماڭدايالدى كومپانيا ساناتىنداعى Huawei باسشىلىعى بۇل ءتىزىمنىڭ استارىندا ساياسي مۇددە جاتقاندىعىن ۇعىنىپ ءھام ءتۇيسىنىپ وتىر. ەندى جارلىققا بايلانىستى امەريكالىق وندىرۋشىلەر ەل ۇكىمەتىنىڭ كەلىسىمىنسىز قىتايلىق كومپانيامەن قارىم-قاتىناس جاساي المايدى.
قازىر Huawei كومپانياسىنا سالىنعان قوسارلانعان سانكتسيانىڭ دۇرمەگى شەكتەن شىعىپ بارادى. قىتايلىق كومپانيامەن بايلانىسىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ Google ءۇزدى. كەنەتتەن ات قۇيرىعىن كەسىسۋ Google ءۇشىن دە وڭايعا سوعىپ وتىرعان جوق. باستى نارىقتان ايىرىلۋ وعان دا ۇلكەن سوققى بولىپ ءتيدى. ءتىپتى Google كومپانياسى قىتايلىق باستى تۇتىنۋشىسىنان ايىرىلسا, اقش-تىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلەتىنىن ايتىپ دابىل قاعىپ جاتىر. ويتكەنى قىسىم جالعاسا بەرىپ, شەكتەۋلەر الىنباسا Google-ءدىڭ ءونىمى Android قىتايلىق كومپانيالارعا كەرەكسىز بولىپ قالىپ, ولار ءوز نۇسقاسىن جاساپ شىعارۋى بەك مۇمكىن. بۇل – ۇستەمدىكتەن ايىرىلۋ مەن وراسان شىعىنعا باتۋ دەگەن ءسوز.
اقش شەشىمىنە قىتاي تاراپى دا جاۋاپ قايتارۋعا دايىن. قىتايلىق Global Times گازەتىنىڭ ءبىر سانىندا قىتاي ءوز تاراپىنان قىتايلىق كومپانيالار مەن جەكە تۇلعالارعا قىسىم كورسەتۋشىلەردىڭ قارا ءتىزىمىن جاساۋعا كىرىسكەندىگى حابارلاندى. بۇل تۋرالى قحر ساۋدا مينيسترلىگى مالىمدەگەن. رەسمي تۇسىنىكتەمەدە بۇل ۇيعارىم «كوممەرتسيالىق ەمەس سەبەپتەرگە بايلانىستى قىسىم كورسەتۋشىلەر» ءتىزىمى دەپ كورسەتىلگەن.
بۇعان دەيىن اتالعان باسىلىمنىڭ باس رەداكتورى حۋ سيتسزين تۆيتتەردەگى پاراقشاسىندا «بەيجىڭ مۇنداي جاعدايلارعا ءۇنسىز قاراپ وتىر المايدى. الداعى كۇندەرى قارسى شارالار بولادى» دەپ جازعان بولاتىن.
دونالد ترامپ ساۋداداعى باستى قارسىلاسىنا ەۋروپانىڭ بىرقاتار مەملەكەتتەرىن دە تارتىپ ۇلگەردى. اتاپ ايتقاندا, نەمىس تاراپى قىتايلىق Huawei كومپانياسىمەن بايلانىسىن جالعاستىرا بەرەر بولسا, اقش ءوزىنىڭ بارلاۋ مالىمەتتەرىمەن بولىسپەيتىنىن اشىق ايتتى. بۇل ساقتاندىرۋ ما, الدە قىسپاققا الۋ ما, ايتەۋىر ەۋروپا ازىرگە اقش-تىڭ ۇسىنىسىن كەرى قايتارا الماسى انىق.
جالپى, CNN تەلەارناسىنىڭ حابارلاۋىنشا, Huawei كومپانياسى مەن ونىڭ قارجى ديرەكتورى مەن ۆانچجوۋ قاڭتار ايىندا T-Mobile كومپانياسىنىڭ كوممەرتسيالىق قۇپيالارىن ساتىپ الۋعا تالپىنىسى جانە اقش-تىڭ يرانعا سالعان سانكيالارىن اينالىپ وتپەك بولعانى ءۇشىن اقش تاراپىنان رەسمي ايىپتالعان. ال اقش-تىڭ باس پروكۋراتۋراسى Huawei-ءدىڭ T-Mobile كومپانياسىنىڭ سمارتفونداردى سىناقتان وتكىزۋ جۇيەسىن قولعا تۇسىرۋگە ارەكەت جاساعانىن انىقتاعان.
وسىنىڭ الدىندا پولشا ۇكىمەتى دە Huawei كومپانياسى قىزمەتكەرلەرىن ۆارشاۆاعا قارسى تىڭشىلىق ارەكەتتەرى ءۇشىن قاماۋعا العان بولاتىن.
اقپاراتتىق تەحنولوگيا مەن تەلەكوممۋنيكاتسيا سالاسىنا قىتايلىقتاردىڭ دەندەپ ەنگەندىگىن ەسكەرسەك, قازىر الەم ەلدەرى ەتەك-جەڭدەرىن جيناۋعا كىرىستى. وسىندايدا حالقىمىزدىڭ «جەل تۇرماسا ءشوپتىڭ باسى قيمىلدامايدى» دەگەن ناقىلى ەسكە تۇسەدى. ساقتىقتا قورلىق جوق. قىتاي مەن اقش اراسىنداعى ساۋدا سوعىسى وسىلايشا كوپتەگەن مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى كوزقاراستارىن وزگەرتۋدە.
