قازىر ديقانداردا دامىل جوق. قىرداعى قىزۋ قاربالاس وبلىس اۋماعىندا كەڭ قانات جايىپ, نەگىزگى كۇش-جىگەر جاۋاپتى ناۋقاندى دەر كەزىندە اياقتاۋعا جۇمىلدىرىلعان. بيىل 4,2 ميلليون گەكتار القاپقا ءدان ءسىڭىرۋ بەلگىلەنگەن. اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ءمىندەتىن اتقارۋشى قۋاندىق شاكۋباەۆ بەرگەن مالىمەتتەرگە قاراعاندا, كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن اتقارۋعا 540 مىڭ توننا تۇقىم, 70 مىڭ توننا جانار-جاعارماي ازىرلەنگەن. 12,5 ميلليارد تەڭگەگە ءارتۇرلى ماركالى 776 تەحنيكا بىرلىگى ساتىپ الىنعان. ءوسىمدىك شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا جەرگىلىكتى قازىنادان 13,4 ميلليارد تەڭگە باعىتتالعان. مينەرالدىق تىڭايتقىشتاردى سۋبسيديالاۋعا 5,4 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن.
ءوڭىر باسشىسى قۇمار اقساقالوۆ ع.مۇسىرەپوۆ اۋدانىندا بولىپ, ناۋقان بارىسىمەن تانىستى. اگرارشىلارمەن كەزدەسۋدە ۇكىمەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن قارجىلىق كومەكتىڭ ارتقانىن, اۋا رايى قولايلى, توپىراق قۇنارى جەتكىلىكتى ەكىنىن, ءمۇمكىندىكتەردى ءتيىمدى پايدالانۋ ءتيىستىگىن اتاپ كورسەتتى. – بيىل العاش رەت 15 مىڭ گەكتار القاپقا سويا ەگىپ جاتىرمىز. تۇقىم جەتكىلىكتى. ارنايى تەحنيكالار اكەلىندى. 2020 جىلعا تامان ونىڭ مولشەرى 150 مىڭ گەكتارعا جەتكىزىلەدى. سويا توپىراقتى بايىتادى. سويادان كەيىن بيداي جاقسى وسەدى. باعاسى دا جوعارى. ديقاندارىمىز اگروونەركاسىپتىك كەشەندى تسيفرلاندىرۋ جانە ەگىنشىلىككە دالمە-ءدال تەحنولوگيانى ەنگىزۋ بويىنشا استىق شىعىمدىلىعىن كوبەيتۋ جولدارىن تىنباي قاراستىرىپ كەلەدى. ءماسەلەن, اناتولي رافالسكي باسقاراتىن «استىق-تايىنشا» جشس عارىشتان نەمەسە كۆادروكوپتەرلەردەن ەگىستىكتەردى باقىلاۋ تاجىريبەسىن ەنگىزگەن. اگرارلىق سالانى تسيفرلاندىرۋ زامان تالابى ەكەنىن وزگەلەر دە ۇعىنعانى ءجون, دەگەن قۇمار ىرگەباي ۇلى ورتاشا ەرتە پىسەتىن, اۋرۋلارعا, تاتقا ءتوزىمدى بيداي سۇرىپتارىن اۋدانداستىرۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى.
اۋدان 500 مىڭ گەكتارعا بيداي, 160 مىڭ گەكتارعا مايلى داقىل, 8 مىڭ گەكتارعا كارتوپ, 1 مىڭ گەكتارعا كوكونىس ەگۋدى جوسپارلاسا, باقىت قۇسايىنوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «ءادىل» باسقارۋشى كومپانياسى كەستەدەن الدا كەلەدى. 16 مىڭ القاپتىڭ 14 مىڭىنا ءدان ءسىڭىرىپ, قالعانىن پارعا دايىنداپتى. اققايىڭ اۋدانى «توكۋشي Grain» شارۋاشىلىعى «قازاگروقارجى» اق-تىڭ قولداۋىن ەرەكشە سەزىنىپ وتىر. ودان 400 ميلليون تەڭگە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە راسىمدەپ, شەتەلدەن سۋ جاڭا ەگىس كەشەندەرىن الدىرىپتى. سولاردىڭ ءبىرىن, اتاپ ايتقاندا, «Massey Ferguson» تراكتورىن 15 جىلدىق جۇمىس ءوتىلى بار ۆيتالي كاششەنكو ۇرشىقشا ءۇيىرىپ ءجۇر. ول ءۇشىن ءبىر اۋىسىمدا 200 گەكتار جەرگە ءدان ءسىڭىرۋ قالىپتى نورما سانالادى. تاپسىرمانى ارتىعىمەن ورىنداعاندارعا قوسىمشا اقى تولەۋ تەتىكتەرى ويلاستىرىلعان.
ەكولوگيالىق تازا ءونىم ءوسىرۋگە دەن قويىپ جۇرگەن شارۋاشىلىقتاردىڭ ءبىرى شال اقىن اۋدانىنداعى «نيۆا-كرەششەنكا» جشس. «ورگانيكالىق وسىمدىك شارۋاشىلىعىنىڭ قىر-سىرىن ءۇيرەتكەن سەمينارعا قاتىسقانىمدا گەرمانيا تۇرعىندارى جالپى قۇنى 10 ميلليارد تۇراتىن ورگانيكالىق ءونىمدى تۇتىناتىنى مىسالعا كەلتىرىلگەن ەدى. وسى تاۋارلاردىڭ بەستەن ءبىرى ءوزدەرىندە شىعارىلاتىن كورىنەدى. وسى ءادىس كوڭىلىمە قوندى. بيىلدان باستاپ بىرتىندەپ ەكولوگيالىق تازا استىق وندىرۋگە كوشىپ وتىرمىز. ەندى دارىلەۋدەن گورى ورگانيكالىق ءونىم وسىرۋگە پايدالانىلاتىن بيولوگيالىق پرەپاراتتاردى پايدالانۋعا باسىمدىق بەرەمىز», دەيدى جاڭاشىلدىققا جانى قۇمار نيكولاي سينەنكو. قىزىلجار اۋدانىندا «شاعالا-اگرو» شارۋاشىلىعى بىلتىر 200 گەكتار جەرگە دالمە-ءدال ەگىنشىلىك ەلەمەنتتەرىن قولدانىپ, گەكتار بەرەكەسىن 44 تسەنتنەرگە جەتكىزىپ, ءار گەكتاردان 15 مىڭ تەڭگە تابىس تۇسىرگەن. بيىلعى مەجە –1 0 مىڭ گەكتار جەرگە وسى تەحنولوگيانى ەنگىزىپ, كەمى 30 تسەنتنەردەن ءونىم الۋ.
سول سياقتى اققايىڭ اۋدانىندا تەرىسكەيدىڭ كليماتىنا شىدامدى, ونىمدىلىگى جوعارى, قىسقا مەرزىمدە پىسەتىن «سەمەنوۆكا» دەپ اتالاتىن بيدايدىڭ جاڭا سۇرپى اۋدانداستىرىلا باستاپتى. بۇل 7 بىردەي جاڭا سۇرىپتىڭ شىعۋىنا بەلسەنە قاتىسقان جەرگىلىكتى سەلەكتسيونەر عالىم ولگا سەمەنوۆنانىڭ قۇرمەتىنە اتالعان. م. جۇماباەۆ اۋدانىندا جاۋاپتى ناۋقانعا تارتىلعان 62 سەرىكتەستىك پەن 269 شارۋا قوجالىعى جۇمىستى ەكى اۋىسىمدا ۇيىمداستىرىپ, 376 مىڭ گەكتار القاپقا ءدان سىڭىرۋگە 51 ەگىس كەشەنى, 2 مىڭنان استام تۇقىمسەپكىش تارتىلعان.
س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى اۋستريالىق ارىپتەستەرىمەن بىرىگىپ, قازاقستاننىڭ تابيعاتى مەن جەر جاعدايىنا بەيىمدەلگەن جاڭا ەگىس كەشەنىن شىعارىپ, «سولتۇستىك قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىريبەلىك ستانساسىندا» سىناقتان وتكەن بولاتىن. پەتتينگەر فيرماسىندا قۇراستىرىلعان كەشەننىڭ كوپ ارتىقشىلىعىنىڭ ءبىرى, تسيفرلى باعدارلاما ارقىلى تىڭايتقىش سەبۋ مولشەرىن رەتتەپ وتىرادى. ەلەكتروندى باسقارۋ بلوگىمەن جابدىقتالعان. ستانسا ديرەكتورى بەلگىباي قانافيننىڭ ايتۋىنشا, باسقارۋ وتە جەڭىل. جەر جىرتۋ, توپىراق قوپسىتۋ, تىرمالاۋ, ءدان, تىڭايتقىش ءسىڭىرۋ سەكىلدى وپەراتسيالار ءبىر مەزگىلدە اتقارىلادى. جانارماي كوپ ۇنەمدەلەدى. قازىر 800 گەكتار اۋماققا ءداندى جانە مايلى داقىلداردى ەگۋگە قولدانىلۋدا.
مىنە ۋاقىت تالابىمەن ۇندەس جاڭاشىلدىقتار اگروونەركاسىپ تىرەگى ەكەنىن جاقسى تۇسىنگەن تەرىسكەيلىك ديقاندار «اقىلدى تەحنولوگيالاردى» كوكتەمگى, كۇزگى دالا جۇمىستارىنا دا كەڭىنەن ەنگىزۋدى باستى باعدار ەتكەن.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
