جيىندا ءسوز سويلەگەن نۇرسۇلتان نازارباەۆ «جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ قۇرمەتتى توراعاسى» اتاعىن بەرۋ جونىندەگى باستاماسى ءۇشىن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينگە جانە جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ بارلىق مۇشەلەرىنە رەسەيدىڭ وسى ۇسىنىسىن قولداعانى ءۇشىن ريزاشىلىق ءبىلدىردى.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ قۇرىلۋ تاريحىنا توقتالىپ, ينتەگراتسيالىق بىرلەستىكتىڭ ەۋرازيا كەڭىستىگىندە قالىپتاسۋىنىڭ نەگىزگى ناتيجەلەرىن اتاپ ءوتتى.
ەلباسى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق جەر شارىنىڭ 184 ميلليون تۇرعىنى بار وراسان زور بولىگىنىڭ ومىرلىك ماڭىزى بار ساۋدا-ەكونوميكالىق ءدالىزى سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– ءبىز بەس مەملەكەتتىڭ كۇش-جىگەرىن جۇمىلدىرىپ, وراسان زور اۋماقتا بىرەگەي ەكونوميكالىق وداق قۇردىق. ءبىزدىڭ بيزنەس قاۋىمداستىقتارىمىز تىعىز ىنتىماقتاسىپ, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋدا. قازاقستاندا وداق ەلدەرىمەن بىرلەسە قۇرعان كاسىپورىنداردىڭ سانى 11 مىڭعا جەتتى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ قۇرمەتتى توراعاسى الەم ەلدەرىنىڭ 40-قا جۋىعى وداقتىڭ جۇمىسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعانىن ايتتى.
سونداي-اق, قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى تەڭ ارىپتەستىك پەن ءبىر-ءبىرىنىڭ نارىعىنا ەركىن كىرۋگە قاتىستى وداقتىڭ رەتتەلمەگەن ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
– ەلدەرىمىزدىڭ ورتاق عىلىمي-ودىرىستىك الەۋەتىن وڭتايلى ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا ازىرگە ينتەگراتسيانىڭ وزەگىنە اينالمادى. وداق العاشقى بەس جىلدىقتاعى قارقىندى دامۋ ساتىسىنان كەيىن ىلگەرىلەۋدىڭ كۇردەلى ءارى باياۋ كەزەڭىنە قادام باستى, – دەدى ەلباسى.
الەمدە قالىپتاسقان جاعدايعا جانە وڭىرلىك ۇردىستەرگە بايلانىستى, نۇرسۇلتان نازارباۆ ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستى ودان ءارى دامىتۋعا قاتىستى ءوز ويىن ورتاعا سالدى.
– ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ستراتەگيالىق اياسىن كەڭەيتىپ, ينتەگراتسيا يدەياسىن ىلگەرىلەتۋ قاجەت. ءبىز ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق, ەۋروپا وداعى, شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى جانە وڭتۇستىك شىعىس ازيا ەلدەرى اسسوتسياتسياسى اراسىندا جان-جاقتى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ورناتۋىمىز كەرەك. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭىستىكتىڭ ءمانىسى تۇيىقتالۋدا ەمەس, كەرىسىنشە, ونى جاھاندىق ءوزارا ءىس-قيمىل ءۇشىن بارىنشا اشىق ەتۋدە, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
ەلباسى بىرلەسكەن ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ازىرلەۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءتيىستى جۇمىستاردى جانداندىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
– «قىتايدىڭ «ءبىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باستاماسى ينفراقۇرىلىم مەن لوگيستيكاعا قاتىستى بولىگىندە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق الەۋەتىنىڭ جالعاسى رەتىندە قاراستىرىلۋعا ءتيىس. بۇل باستاما ءبارىمىز ءۇشىن ۇتىمدى بولادى. ونىڭ ەكونوميكالىق ىقپالى وراسان زور بولىپ, بىرلەستىكتىڭ ىشكى جانە سىرتقى ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى, – دەدى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى.
سونىمەن قاتار, نۇرسۇلتان نازارباەۆ مۇشە-مەملەكەتتەردىڭ ىشكى ءوندىرىسىن دامىتۋعا باعىتتالعان «اقىلدى ينتەگراتسيانى» جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
– ساۋدا تەكە-تىرەسى جاعدايىندا نارىقتاردى جاۋلاۋ ءۇشىن جاڭا ستراتەگيا قاجەت. مىسالى, اقش پەن قىتايدىڭ ءبىر-بىرىنە سانكتسيا ەنگىزۋىنە بايلانىستى ءوندىرىس تىزبەگىندە بەلگىلى ءبىر تاپشىلىق بولادى. وسى تۇستا بوساعان نارىقتى تولتىرۋ ءۇشىن ءوز تاۋارىمىزدى نەگە ۇسىنباسقا؟ ءبىز بۇل جاعدايدى ۇتىمدى پايدالانا الامىز. وسى جانە باسقا دا باستامالاردى ەسكەرىپ, 2025 جىلعا دەيىنگى جول كارتاسىن ازرلەۋدى ۇسىنامىن, – دەدى ەلباسى.
سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالىقتارىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن ينتەگراتسيالىق بىرلەستىكتى ودان ءارى دايەكتى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
– بۇل ورايدا ەكونوميكالىق ماقساتتارعا بەرىكتىك جانە مىندەتتەردى تەك ەكونوميكالىق قاجەتتىلىك تۇرعىسىنان جۇزەگە اسىرۋ نيەتى ينستيتۋتتارىمىزدىڭ جۇمىسىنداعى نەگىزگى باسىمدىق بولۋعا ءتيىس. بارشاڭىزعا تولاعاي تابىس تىلەيمىن, – دەدى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى.
