«ساسىقساي» جابىلادى
«اتىراۋدىڭ ءنومىرى ءبىرىنشى پروبلەماسى نە؟», دەسەك, ارينە, بۇل – ەكولوگيا. قالاعا تىم جاقىن ورنالاسقان ءىرى كاسىپورىنداردىڭ اۋانى تازا ساقتاۋدان ايىپپۇل تولەۋدى قولايلى كورەتىن دەرەكتەرى از كەزدەسپەيدى. جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتى ەل اراسىندا «ساسىقساي» اتالىپ كەتكەن بۋ الاڭىنان شىعاتىن ك ۇلىمسى ءيىس تە ءجيى الاڭداتادى. تازارتىلماعان كارىز سۋى تالاي جىلدان بەرى جەراستى سۋلارى مەن توپىراقتى, اۋانى لاستاپ كەلدى. ەندى بۇل ماسەلە شەشىمىن تابادى دەگەن ءۇمىت بار. بيىل وبلىس ورتالىعىنىڭ سول جاعالاۋىندا جاڭا كارىز تازارتۋ كەشەنى ىسكە قوسىلادى. باس كارىز ستانساسى مەن كارىز تازالاۋ نىساندارىنىڭ الاڭىنان, بيولوگيالىق توعاندار مەن بۋلانۋ القاپتارىنان تۇراتىن كەشەننىڭ قۇرىلىسىنا 10 ملن تەڭگە بولىنگەن. جاڭا نىساندا تاۋلىگىنە 70 مىڭ تەكشە مەتر كارىز سۋى تازالانادى. وبلىستىق قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ باسشىسى مالىك امانوۆ: «قالاداعى كارىزدىك جەلىلەر وسى قوندىرعىعا قوسىلادى. اتىراۋدا بۇرىن-سوڭدى مۇنداي تازارتۋ قوندىرعىسى بولماعان. باستى ماقسات – ەكولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋ, حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ. كەشەننەن تەحنيكالىق سۋ شىعارىلادى, ال قاتتى قالدىقتاردان تىڭايتقىش دايىندالادى», دەيدى. سوڭعى جىلدارى وبلىس ورتالىعىندا قولعا الىنعان جاقسى جوبالاردى اۋدانداردا دا جالعاستىرۋ داستۇرگە اينالىپ كەلەدى. اۋدان ورتالىقتارىندا دا كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر مەن زاماناۋي الەۋمەتتىك نىساندار سالىنىپ جاتىر. سونىڭ ايعاعىنداي, جاڭا ۇلگىدەگى كارىز تازارتۋ كەشەنى قۇلسارى قالاسىندا, ماحامبەت, قۇرمانعازى, دوسسور, اققىستاۋ اۋىلدارىندا بوي كوتەرەدى.
اتىراۋداعى كەشەن ىسكە قوسىلعاننان كەيىن «ساسىقساي» جابىلادى. 1978 جىلى سالىنىپ, سودان بەرى بىردە-ءبىر رەت كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلمەگەن بۋلانۋ الاڭى تۋرالى اڭگىمە وسىمەن ءتامامدالادى. الداعى ۋاقىتتا وڭ جاق جاعالاۋدان دا وسىنداي كارىز تازالاۋ جۇيەسى مەن تۇرمىستىق قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ ورنىن سالۋ جوسپاردا بار.
جايىق جاعاسىندا – جايلى دەمالىس
اتىراۋعا كەلگەن قوناقتىڭ جايىق جاعاسىنا بارمايتىنى كەمدە-كەم. قالا تۇرعىندارى دا جىلدىڭ ءتورت مەزگىلىندە دەمالۋعا وسى جەردى قولايلى كورەدى. وزەن جاعاسىن اباتتاندىرۋ تۋرالى وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ وتكەن جىلعى حالىق الدىندا بەرگەن ەسەپتىك كەزدەسۋىندە ايتقان بولاتىن. «تۇرعىندار تاراپىنان جايىق وزەنى جاعالاۋىنىڭ جاعدايىنا بايلانىستى كوپ شاعىم تۇسەدى. اتىراۋلىقتار جاعالاۋدى اباتتاندىرىپ, جاقسارتۋدى سۇرايدى» دەگەن ايماق باسشىسى جاڭا جاعالاۋ قالانىڭ باستى سيمۆولىنا اينالاتىنىن اتاپ وتكەن ەدى. قازىر بەيبارىس داڭعىلىنان جاستار ساياباعىنا دەيىنگى جاعالاۋدا ايرىقشا دەمالىس ورنىن جاساۋ باعىتىندا جۇمىستار ءجۇرىپ جاتىر. مەردىگەر مەكەمە وكىلى موڭكە شلىقوۆتىڭ ايتۋىنشا, جاعالاۋ ءۇش ۋچاسكەگە بولىنگەن. بۇل جەردە جاعاجاي, سۋعا تۇسەتىن ورىندار مەن بالالار الاڭى, ۆەلوجولاقتار, حالىقتىڭ تىنىعۋىنا قاجەت بارلىق جاعدايلار جاسالادى. جايىق جاعاسىنا 155 كوشە شامى ورناتىلادى. شاعىن ءساۋلەت مۇسىندەرى مەن گۇلدەر, جاسىل الاڭقايلار, تال-تەرەكتەر دە قاراستىرىلعان. كەلىسىمشارت بويىنشا قۇرىلىس 2020 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا اياقتالادى. كەلەر جىلدىڭ كوكتەمىندە اتىراۋلىقتار تاماشا دەمالىس ورنىندا قىدىرۋعا مۇمكىندىك الادى.
ورتالىق الاڭدا – ءمارمار دومبىرا
اتىراۋدىڭ كورىكتى جەرلەرىنىڭ ءبىرى – يساتاي-ماحامبەت اتىنداعى ورتالىق الاڭ. الاڭدى قايتا جاڭعىرتۋدان وتكىزۋ جۇمىستارى جوسپارعا ساي جۇرۋدە. وبلىستىق قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ باسشىسى مالىك امانوۆتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, جاڭارتىلعان الاڭ بيىل قازان ايىندا وتەتىن قالا كۇنى مەرەكەسىندە پايدالانۋعا بەرىلەدى. «باتىساليانسستروي» جشس باس ديرەكتورى ءادىل جۇبانوۆتىڭ ايتۋىنشا, جوبا قۇرىلىسىنا الدىڭعى قاتارلى ينجەنەرلىك تەحنولوگيالار قولدانىلعان. «الاڭعا 50 مىڭ شارشى مەتر اۆتوماتتى سۋارۋ مۇمكىندىگى بار 2000-عا جۋىق گۇلزار ورناتىلادى, وسىلايشا ادام فاكتورى تولىعىمەن الىنىپ تاستالادى, سۋارۋ جۇيەسى كومپيۋتەرمەن باسقارىلادى. التى باسسەين مەن سۋبۇرقاق تا وسى تەحنولوگيامەن جۇمىس ىستەيدى. قازىر قاپتاۋ, مونتاجداۋ جۇمىستارى جۇرۋدە», دەيدى ءادىل جۇبانوۆ.
ورتالىق الاڭدا, سونداي-اق التىن تۇستەس اشەكەيلەرمەن بەزەندىرىلگەن ءمارمار دومبىرا تۇرىندەگى ساۋلەت كومپوزيتسياسى ورىن الادى. اۋەن ىرعاعىنا قاراي ءتۇرلى تۇسكە بويالاتىن عاجايىپ سۋبۇرقاق, قىزىل-جاسىل گۇلگە تولى القاپ قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا جايلى دەمالىس سىيلارى ءسوزسىز.
جاستارعا جاقسى مۇمكىندىك
مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – جاستاردىڭ ساپالى ءبىلىم, سانالى تاربيە الىپ, ازامات بولىپ قالىپتاسۋلارى. وسى رەتتە ەلباسىنىڭ 2019 جىلدى جاستار جىلى دەپ جاريالاۋى مۇنايلى ءوڭىردەگى ءبىراز يگى ىستەردىڭ باستاۋ الۋىنا سەپتىگىن تيگىزدى. بيىل وبلىس ورتالىعىندا وقۋشىلار جانە جاستار سارايى اشىلادى. قۇرىلىس جۇمىستارىمەن تانىسۋ بارىسىندا ءتورت قاباتتى عيماراتتىڭ سوڭعى ۇلگىدە جانە ساپالى سالىنىپ جاتقانىنا كۋا بولدىق. جاستاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋلەرىنە ارنالعان ورىندا سپورت زالدارى, ينتەرنەت-ورتالىق, مەديا-كىتاپحانا, كومپيۋتەرلىك گرافيكا بولمەسى, كورمە مۋزەيى, گالەرەيا, جاتتىعۋ, حورەوگرافيا زالدارى, ءماجىلىس زالى مەن باسسەين, تەاتر ستۋدياسى, بيوحيميالىق زەرتحانا, ءتۇرلى ءۇيىرمەلەرگە ارنالعان بولمەلەر بولادى. ەڭ قىزىقتىسى, ءتورتىنشى قابات. مۇندا بالالار اۋە مەن زىمىران مودەلدەۋ زەرتحانالارىندا عىلىم مەن تەحنيكا الەمىنە, كەمە مودەلدەۋگە, كومپيۋتەرلىك تەحنيكاعا, ەلەكتر جانە راديوتەحنيكالىق زەرتحانالارعا, بەينە, فوتو ستۋديالارعا بارىپ, جاڭا داعدىلاردى مەڭگەرە الادى. «ARSM» قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ مامانى جانىبەك ءشارىپوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر قۇرىلىس باسىندا 120 ادام جۇمىس ىستەپ جاتىر. ىشكى سىلاق جۇمىستارى اياقتالعان, ەندىگى كەزەكتە عيمارات سىرتى اباتتاندىرىلادى. وسىلايشا, اتىراۋلىق وقۋشىلار مەن جاستار بوس ۋاقىتىندا ءتىل ءۇيرەنىپ, سپورتپەن شۇعىلدانىپ, ونەر-ءبىلىم تۇرلەرىن مەڭگەرەتىن بولادى.
تۋتۇعىر الىستان كورىنەدى
بيىل قۇرىلىسى بىتەتىن تاعى ءبىر ەرەكشە نىسان – تۋتۇعىر مەن مەملەكەتتىك رامىزدەر الاڭى. جانگەلدين – قۇلمانوۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنان ورىن العان تۋتۇعىر كەشەنىنىڭ اۋماعى 57 شارشى مەتر, بيىكتىگى 91 مەتر. تۋتۇعىردىڭ ەكى جاعىنا سۋبۇرقاق سالىنادى. ال ارتىنا ءمارمار تاستان سالىنعان ساۋلەت كومپوزيتسياسى قازاقستان كارتاسى ورناتىلادى. «كاستاتور» جشس جوبالىق ينجەنەرى اسحات ءاليانوۆ: «قازىر ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالاردى جۇرگىزۋدەمىز. قۇرىلىسقا بەتون, توپىراق, توسەۋ جۇمىستارىنا گرانيت پەن ءمارمار قولدانىلادى», دەيدى. ايتا كەتەيىك, تۋتۇعىر اتىراۋدىڭ ەڭ بيىك نۇكتەسى بولادى. قالانىڭ بارلىق جاعىنان انىق كورىنەتىن رامىزدەر الاڭى مۇنايلى شاھارعا ءسان مەن سالتانات سىيلايدى.
ەلباسى «ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋىندا قۇرىلىسقا جانە كوممۋنالدىق سەكتورعا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتقان بولاتىن. عيماراتتاردىڭ ساپاسى, ەكولوگيالىق تازالىعى مەن ەنەرگيالىق تيىمدىلىگى دە باسا ءمان بەرۋدى قاجەت ەتەدى. اتىراۋدا قارقىن العان قۇرىلىستىڭ قاي-قايسىندا دا قازىرگى زامانعى يگىلىكتەر قولدانىسقا يە. ءسانى مەن ساۋلەتى كۇن ساناپ ارتىپ كەلە جاتقان جايىق جاعاسىنداعى جاسامپاز ىستەردىڭ جالعاسى وسىنداي مىسالداردان دا كورىنەدى.
اتىراۋ
