داۋىس بەرۋ كۋالىكتەرىن ۇسىنۋ جانە ەسەپكە الۋ شارالارى

بايانداماشى زاڭنامادا كوز­دەلگەندەي, سايلاۋشىنىڭ داۋىس بەرۋ كۇنى تۇرعىلىقتى جەرى بو­يىن­شا كەلۋىنە مۇمكىندىك بول­ماعانى­مەن, ونىڭ داۋىس بەرۋىنە ءبارى­بىر مۇمكىندىك جاسالعاندىعىن اي­تىپ ءوتتى.  ويتكەنى جالپى جۇرت­تىڭ تانىسۋى ءۇشىن سايلاۋشىلار تiزiمدەرiن ۇسىنۋ مەن سايلاۋ كۇنى اراسىنداعى كەزەڭدە ساي­لاۋ­شى ءوزىنىڭ بولۋ ورنىن اۋىستىرعان كەزدە ۋچاسكەلiك سايلاۋ كوميسسياسى سايلاۋشىعا داۋىس بەرۋ قۇقىعىن بەرەتiن ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگىن تابىس ەتەدi. وسى­عان بايلانىس­تى بيىلعى كەزەك­تەن تىس سايلاۋ كەزىندە وسك دايىن­دالعان, ۋچاسكەلەرگە ءجى­بەرىل­گەن, پايدالانىلعان جانە پايدالانىلماعان ەسەپتەن شى­عارۋ كۋالىكتەرىنىڭ سانىن ەسەپ­كە الۋ جانە باقىلاۋ بويىنشا ءىس-شارالاردى قابىلدادى, دەدى ك.پەتروۆ.

داۋىس بەرۋ قۇقىعىن بەرەتىن ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىن بەرۋ جانە ەسەپكە الۋ قاعيدالارىنا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەرگە سايكەس ءوڭىر بويىنشا ايماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى (اسك) سايلاۋشى ازاماتتارىنىڭ بىرىڭعاي ەلەك­تروندى تىزىلىمىنە سايكەس ساي­لاۋ­شى­لاردىڭ جالپى سانىنىڭ 1%-ى­نان اسپايتىن ەسەپتەن شى­عارۋ كۋالىكتەرىن دايىنداۋدى قامتا­ماسىز ەتەدى, ول تۋرالى ءبىر كۇن ىشىندە ورتالىق سايلاۋ كو­ميسسياسىنا حابارلايدى. سو­نى­مەن قاتار اسك قوسىمشا قاجەت­تىلىك تۋىنداعان جاعدايدا وسك كەلىسىمىمەن  جازباشا تۇردە سەبەپتەرىن كورسەتە وتىرىپ, دا­ۋىس بەرۋ باستالعانعا كەمىندە ءۇش كۇن قالعاندا قوسىمشا ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىن دايىنداۋ تۋرالى شەشىم قابىلدايدى. 

بۇل رەتتە وبلىستىق, رەسپۋب­لي­كالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ سايلاۋ كوميسسيالارى ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىن داۋىس بەرۋ كۇنىنە كەمىندە جيىر­ما كۇن بۇرىن (20 مامىر)  اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنا بولەدى جانە جىبەرەدى, ال اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىن داۋىس بەرۋ كۇنىنە كەمىندە ون التى كۇن بۇرىن (24 مامىر) ۋچاس­كەلىك سايلاۋ كوميسسيالارى­نا بولەدى جانە جىبەرەدى. ەسەپ­تەن شىعارۋ كۋالىكتەرىن بەرۋ جوعارىدا كورسەتىلگەن قاعيدا­لار­عا ساي نىسان بويىنشا قا­بىلداۋ-بەرۋ اكتىسىمەن رەسىمدە­لەدى, وعان جوعارى تۇرعان جانە تومەن تۇرعان سايلاۋ كوميس­سيا­لارىنىڭ توراعاسى جانە حاتشىسى قولدارىن قويادى, كەيىننەن ولاردىڭ مورلەرىمەن راستالادى. 

ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسى (ۋسك) ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىن بەرۋدى سايلاۋشىنىڭ تىركەلگەن ورنى بويىنشا جۇزەگە اسىرادى. بۇل رەتتە سايلاۋشىلار تىزىمىندە ءتيىستى بەلگى قويىلادى. ءبىر ەلدى مەكەننىڭ شەگىندەگى باسقا سايلاۋ ۋچاسكەسىندە دا­ۋىس بەرۋگە قاتىسقىسى كەلەتىن ساي­لاۋ­شىلارعا ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگى تابىس ەتىلمەيدى. ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگى سايلاۋشىعا ونىڭ ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگىن الۋ جونىندەگى ءوتىنىشى نەگىزىندە (نە ونىڭ وكىلىنە سەنىمحات بويىنشا) ونىڭ جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتى كورسەتۋى بويىنشا بەرىلەدى. ۋچاسكەلiك سايلاۋ كوميسسياسىنا تۇسكەن ءوتىنىش بويىنشا ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگىن تولتىرۋدى كوميسسيانىڭ توراعاسى نەمەسە مۇشەسى سايلاۋشىنىڭ قالاۋى بويىنشا مەملەكەتتىك تىلدە نەمەسە ورىس تىلىندە جۇرگىزەدى. ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىن بەرۋ دا­ۋىس بەرىلەتىن كۇننىڭ الدىنداعى كۇنى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا ساعات 18:00-دە توقتاتىلادى. داۋىس بەرۋ قۇقىعىن بەرەتiن ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگىن كورسەتكەن كەزدە ۋچاسكەلiك سايلاۋ كوميسسياسى داۋىس بەرەتىن كۇنi سايلاۋشىنى ونىڭ كەلگەن ورنى بويىنشا سايلاۋ ۋچاسكەسiندەگi سايلاۋشىلار تiزiمىنە ەنگىزەدi.

ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارىندا پايدالانىلماعان ەسەپ­تەن شىعارۋ كۋالىكتەرىن ءتيىستى ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسى داۋىس بەرىلەتىن كۇننىڭ ال­دىن­داعى كۇنى ساعات 18.00-دەن كەيىن جويۋعا ءتيىس جانە داۋىس بەرۋدىڭ قورىتىندىلارى شىعارىلعان سوڭ جوعارى تۇرعان سايلاۋ كوميسسياسىنا بەرەدى. اۋداندىق, قالالىق, قالاداعى اۋداندىق سايلاۋ كوميسسيالارى ءتيىستى جوعارى تۇرعان سايلاۋ كوميسسيالارىنا پايدالانىلماعان ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىن جويۋ تۋرالى اكتىلەردى قوسا تىركەي وتىرىپ, ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىنىڭ پايدالانىلعانى تۋرالى ەسەپ بەرەدى. بۇدان باسقا, ۋسك داۋىس بەرۋ ناتيجەلەرى تۋرالى جانە  اسك داۋىستاردى ساناۋ ناتيجەلەرى تۋرالى حاتتامالارىندا ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىنىڭ نەگىزىندە داۋىس بەرگەن سايلاۋشىلاردىڭ سانى, ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيا­سى اكتىلەر بويىنشا العان ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىنىڭ سانى, ۋسك داۋىس بەرىلەتىن كۇننىڭ الدىنداعى كۇنى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا ساعات 18.00-گە دەيىن بەرگەن ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىنىڭ سانى جانە داۋىس بەرىلەتىن كۇننىڭ الدىنداعى كۇنى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا ساعات 18.00-دەن كەيىن پايدالانىلماعان جانە اكت بو­يىنشا جويىلعان ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرىنىڭ سانى كورسەتىلەدى.

وسىعان بايلانىستى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ نازارىندا بۇكىل رەسپۋبليكا بويىنشا دا­يىن­دالعان, ۋچاسكەلەرگە ءجى­بەرىل­گەن, بەرىلگەن,  جويىلعان ەسەپ­تەن شى­عارۋ كۋالىكتەرى تۋرالى ءما­لى­­مەتتەر بولادى. بۇل شارالار ساي­­لاۋ­­شىلارعا وزدەرىنىڭ سايلاۋ ءجونىن­دەگى كونستيتۋتسيالىق قۇ­قىق­تارىن جۇزەگە اسىرۋدا قو­سىم­شا قو­لاي­لىلىق جاساۋعا ءمۇم­كىن­دىك بە­رە­دى, سونداي-اق داۋىس بەرۋ قۇ­قىعى­نا ارنالعان ەسەپتەن شى­عا­رۋ كۋا­لىك­تەرىن جاساۋدى, ولار­دىڭ بەرى­لۋى مەن جانە ەسەپكە الىنۋ با­­رى­­سىن باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتەدى.