قحر-دان الىنعان 2 ملرد يۋانعا (112 ملرد تەڭگەدەن استام) 9 اۆتوكولىك بەكەتى مەن 1 تەمىر جول ءوتكىزۋ بەكەتتەرىن جاڭعىرتۋ جانە تەحنيكالىق جابدىقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. سەمەيدەگى شاكارىم اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى «ەكونوميكا» كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, PhD دوكتورى جىبەك ابىلقاسىموۆا جوسپارلانعان جوبا 2022 جىلعا قاراي اياقتالۋى ءتيىس ەكەنىن ايتادى. نەسيەنى يۋانعا شاققاندا جىلدىق مولشەرلەمەسى 2%-دى قۇرايدى. وتەۋ مەرزىمى – 20 جىل. العاشقى 5 جىلدا تەك پايىزدىق تولەم اۋدارىلماق. التىنشى جىلدان باستاپ سوڭعى مەرزىمىنە دەيىن قارىزدىڭ نەگىزگى سوماسى تولەنەدى دەپ جوسپارلانۋدا.
– ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ سىرتقى شەكاراسىنىڭ بارلىق پەريمەترى بويىنشا باقىلاۋ پۋنكتتەرىن جاڭعىرتۋ, سونداي-اق تاۋارلاردىڭ قوزعالىسىن تولىق تسيكلدى اۆتوماتتاندىرۋ – كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋ دەڭگەيىنىڭ ساپاسىن كوتەرەدى. سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ تاۋەكەلدەرى بارىنشا ازايتىلادى. بۇل تۇتاستاي العاندا ترەيدەرلەر مەن ەلدىڭ قارجى شىعىندارىنا جاعىمدى اسەر ەتەدى, – دەدى ج.ابىلقاسىموۆا.
سالالىق سەگمەنتتە قىتاي ەلىنىڭ ينۆەستورلارى ءۇشىن ەڭ تارتىمدى 5 سەكتور قاراستىرىلعان. بۇل – تاسىمالداۋ جانە قويمالاۋ (4,9 ملرد دوللار), تاۋ-كەن ءوندىرىسى (2,6 ملرد دوللار), قارجى جانە ساقتاندىرۋ قىزمەتى (2,2 ملرد دوللار), قۇرىلىس, قايتا وڭدەۋ ونەركاسىبى (2,1 ملرد دوللار). توپ-5 سالانىڭ ۇلەسى بارلىق قىتايلىق ينۆەستيتسيانىڭ 88,9%-ىن (14 ملرد اقش دوللارى) قۇرايدى. بۇگىنگى تاڭدا ەكى ەل كومپانيالارىنىڭ بىرلەسكەن جوبالارىنىڭ ۇزىن سانى 51-گە جەتىپ, جيناقتالعان ينۆەستيتسيا 27 ملرد دوللاردى قۇراعانىن دا ايتا كەتۋ كەرەك. كوزدەلگەن مەجە ىسكە اسىرىلسا, 20 مىڭعا جۋىق تۇراقتى جۇمىس ورىندارى اشىلۋى ىقتيمال.
دەگەنمەن, مىنا ءبىر جايتتى ەستەن شىعارماعان ابزال. گەوساياساتتاعى تەكتونيكالىق ءوزگەرىستەردى نازارعا الساق, كورشىلەرىمىزگە جاسالعان سانكتسيالاردىڭ سالقىنى قازاقستانعا دا ءتيۋى عاجاپ ەمەس. اقش پەن قىتايدىڭ اراسىنداعى ساۋدا سوعىسى ءورشي بەرەتىن بولسا, بۇل بەلگىلى دارەجەدە قازاقستاندىق ەكونوميكاعا دا اسەر ەتۋى ىقتيمال. ويتكەنى رەسەي مەن قىتاي – قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا ارىپتەستەرى. تاعى ءبىر فاكتور, اقش-تاعى اقشا-كرەديت ساياساتىن قاتاڭداتۋ. بۇعان قوسا مۇناي نارىعىنداعى تۇراقسىزدىق – كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەنىڭ ءبىرى.
– ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنە جۇگىنسەك, رەسەيگە قارسى جاسالعان سانكتسيالاردىڭ قازاقستانعا تيگىزەتىن اسەرى ءىرى ەكونوميكالىق شىعىندارعا نەمەسە گەوساياسي شيەلەنىستەرگە اكەلەدى دەگەن قاۋىپ سونشالىق ۇلكەن ەمەس. قازاقستان كوپۆەكتورلى ساياساتىن ءارى قاراي جالعاستىرا بەرەدى. ديپلوماتيالىق تەتىكتەر ارقىلى ءوزىنىڭ ينتەگراتسيالىق بايلانىستارىن ۇدەتە تۇسەدى. پرەزيدەنت بەلگىلەگەن مۋلتيۆەكتورلىق ساياسات دۇرىس, – دەيدى ج.ابىلقاسىموۆا.
ساراپشىنىڭ پايىمداۋىنشا, قازاقستانمەن ىرگەلەس نەمەسە الشاقتاۋ جەردە ورنالاسقان ەكونوميكالار كوپ. ولارمەن دە ساناسىپ, كەز كەلگەن جاعدايعا بەيىمدەلە ءبىلۋ قاجەت.
جاقسىلىق مۇراتقالي,
جۋرناليست
