تەحنولوگيا • 06 مامىر, 2019

اقىلدى تەحنولوگيا ەسەبىنەن العا باسادى

1087 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

تولايىم تابىستى مولايتۋدىڭ جولدارى كوپ. ەلباسى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋىندا اتاپ كورسەتكەندەي, اگرو­ونەر­كاسىپ كەشەنىنە «اقىلدى تەحنولوگيالاردى» ەنگىزۋ – بۇگىنگى باستى تالاپتاردىڭ ءبىرى.

اقىلدى تەحنولوگيا ەسەبىنەن العا باسادى
اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارىن وندىرۋشىلەر دە ەكونوميكانى جەدەلدەتۋگە باعىتتالعان تسيفرلىق يندۋستريالاندىرۋدى تالاپقا ساي جانداندىرا بىلسە, ءداستۇرلى سالالاردى دامىتۋعا تىڭ سەرپىن بەرۋمەن قاتار ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا دا, باسە­كەلەستىكتى نىعايتۋعا دا, سىرت­قى نارىق كوزدەرىن ىزدەستىرۋگە دە ايتارلىقتاي ىقپال ەتەرىن جاقسى تۇسىنەدى. وزىق ەلدەردىڭ تاجىريبەسى «اقىلدى تەحنولو­گيا­لار» مەن تسيفرلاندىرۋ ۇلت­تىق فاكتورعا اينالا باستا­عانىن ايقىن بايقاتادى.

اۋىل شارۋاشىلىعى مي­نيسترلىگىنىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن وقۋشىلار سارايىندا ءىس­كەر ويىندار فورماتى ۇلگىسىن­دە وتكەن سەمينار­دا اگرار­لىق سەكتوردى ەكو­نوميكانىڭ جاڭا درايۆەرىنە اينالدىرۋ, ءىرى ەكسپورتتىق ءونىم وندىرۋشىلەر قاتارىنا قوسىلۋ, شيكىزات وندىرىسىنەن ساپالى وڭدەلگەن ءونىم شىعارۋ ساتىسىنا كوتەرىلۋ, وزەكتى ماسەلەلەردىڭ وڭتايلى شەشىم تابۋى اينالىپ كەلگەندە, وزىق ءادىس-تاسىلدەردى جەدەل مەڭگەرۋگە, ءون­دىرىسكە ەنگىزۋگە تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى اتاپ كورسەتىلدى. اتالعان ۆەدومستۆوعا قاراستى مەملەكەتتىك قىزمەتتى دامىتۋ جانە تسيفرلاندىرۋ دەپار­تامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بەرنات الپىسبەكوۆ, وبلىستىق اۋىل شارۋاشى­لىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەربولات بەكشەنوۆ, «نۇركەن-اگرو» جشس جە­تەكشىسى قانات سىزدىقوۆ, «اتامەكەن-اگرو-شۇقىركول» اگ­رو­فير­ما­سى­نىڭ باسشىسى ارمان ءابايدىل­دين, م.قوزىباەۆ اتىن­­داعى سولتۇستىك قازاقستان مەم­لە­كەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى اۋىل شارۋاشىلىعى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسور كۇل­بارام بايازيتوۆا, تاعى باس­قا قاتىسۋشىلار جەرگىلىكتى جەر­لەردە قالىپتاسقان وڭ ءۇر­دىس­تەردى, ورنىققان ءتاجىري­بەلەردى ارقاۋ ەتە وتىرىپ, ءوز ويلارىن ناقتى مىسالدارمەن ساباقتادى. اوك سالاسىندا جۇزدەن استام قىزمەت­تىڭ تسيفرلى فورماتقا كوشى­رىلۋى ناتيجەسىندە ءوتىنىم­دەردى قاراۋ مەرزىمى 2,5 ەسەگە دەيىن قىسقارعان. جاڭاشىل­دىقتاردىڭ بىرىنە ەلەكترون­دىق تاۋارلىق جانە قارجىلىق قول­حاتتاردى, «بلوكچەين» تەح­نولوگياسىن, ونلاين-تاپسىرىس بەرۋدى, ونلاين-ترەي­دينگ جۇيەلەرىن جاتقىزۋعا بولا­دى. اوك ونىمدەرىن قاداعا­لاۋ­دىڭ «ەگىستىكتەن ۇستەلگە دە­يىن» جۇيەسىن, ەلەكتروندى ساۋدانى تولىق فورماتتا ەنگىزۋ جوسپارلانعان. 

ىرىس جولىن تاۋىپ, بۇلاق كوزىن سەلدەتۋدىڭ ءبىر ۇشى عىلىمعا كەلىپ تىرەلەتىنىن جوق­قا شىعارۋ قيىن. وزدەرىنىڭ بيزنەس-جوبالارى مەن وزىق باع­دار­لامالارىن ۇسىنىپ, ءوزارا تالقىعا سالعان كوماندا مۇشە­لەرىنىڭ الدىمەن عىلىم جەتىس­تىكتەرىنە جۇگىنگەندەرى سون­دىقتان. «اقىلدى فەرمالار», «دالمە-ءدال ەگىنشىلىك» جۇيە­لەرى از شىعىن جۇمساپ, مول ءونىم الۋدىڭ ءتيىمدى ءتاسىلى بولاتىنىن العا تارتا وتىرىپ, اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن تالاپقا ساي يگەرۋدىڭ جولدارىن ورتاعا سالدى. م.قوزىباەۆ اتىنداعى سقمۋ عالىمدارى «پەتەرفەلد-اگرو», «شاعالا-اگرو» سەرىكتەستىكتەرىمەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەپ, قۋانتارلىق ناتيجەگە قول جەتكىزىپ كەلەدى. بۇل شارۋاشىلىقتاردا ەلەكتروندى توپىراق كارتالارى, اگروحيميالىق كارتوگراممالار كەڭىنەن قولدانىلادى. ەگىنشىلىك مادەنيەتىن جەتىلدىرۋ, اۋىسپالى ەگىس جۇيەسىن قاتاڭ ساقتاۋ ناتيجەسىندە جانار­ماي, مينەرالدى تىڭايتقىشتار شى­عىنى الدەقايدا كەمىگەن. ماسەلەن, وتىن داتچيكتەرىن ورناتۋ ارقىلى جانار-جاعارماي ۇرلىعىنا توسقاۋىل قويىلعان. ناقتى مەتەودەرەكتەر, سەنسورلار, عارىشتىق مونيتورينگ, باس­قا دا شەشىمدەر كوكتەمگى, كۇزگى دالا جۇمىستارىنىڭ ۋاقتى­لى اتقارىلۋىن تەزدەتكەن. زيان­كەس­تەرمەن كۇرەسۋدىڭ, ەگىن ەگۋ مەن استىقتى جيناۋدىڭ بول­جام­دى مەرزىمدەرى دە تەز ايقىندالادى. 

«SMART» فەرمالار ار­قىلى ادام كۇشىن بارىنشا ازايتىپ, ساۋىلعان ءسۇت ءمول­شەرىن انىقتاۋ, ءدارى-دارمەكپەن قامتۋ, جەمدەۋ, ەلەكتروندى چيپ تاعۋ سەكىلدى ناقتى مال شارۋا­شىلىعى ەلەمەنتتەرى ەنگىزىلگەن. «قازەكسپورتاستىق» حولدينگىنە قاراستى شارۋاشىلىقتاردىڭ ءبىرى «اتامەكەندە» تابىس 6,4 ميلليارد تەڭگەدەن 20 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن ارتقان. اققايىڭ اۋدانىندا «يۆان زەنچەنكو» جشس قۇنى 700 ميلليون بولاتىن 632 باسقا ارنالعان «اقىلدى» ءسۇت فەرماسىن ىسكە قوسقان. 

سەمينارعا قاتىسۋ­شىلار تسيفرلاندىرۋ جەمقور­لىق­تى ەڭسەرۋگە, سۋبسيديالاۋدى جەڭىلدەتۋگە, اۆتوماتتان­دى­رىلعان جۇيەلەردى كەڭىنەن ەن­گىزۋگە, تابيعي رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋعا دا قولايلى مۇمكىندىكتەر بەرەتىنىن جان-جاقتى ساراپقا سالدى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
سوڭعى جاڭالىقتار