كەزدەسۋ بارىسىندا ءبىرىنشى بولىپ ءسوز تىزگىنى قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆكە بەرىلدى. مينيستر ەكى ەلدىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستارىن ودان ءارى دامىتۋ, ينۆەستيتسيالىق الەۋەتتى كوتەرۋ, ءوزارا ارىپتەستىكتى جەتىلدىرۋ ءماسەلەلەرى تۋرالى باياندادى.
– بۇگىندە قازاقستاندا ماجارستان كاپيتالى سالىنعان 60-تان استام كاسىپورىن بار. قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ءوندىرىستىك سالالاردا ماجارستاندىق كومپانيالار تابىستى جۇمىس ىستەپ جاتىر. ەكى مەملەكەت گەوگرافيالىق جاعىنان ءبىر-بىرىنەن ءبىرشاما قاشىق ورنالاسقانىنا قاراماستان, ماجارستان ءبىزدىڭ ءىرى ارىپتەسىمىز سانالادى. ءبىز ونى جوعارى باعالايمىز. ەكى ەلدىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق سالاداعى الەۋەتى وتە زور, وسى الەۋەتتى ءتيىمدى پايدالانۋىمىز كەرەك. قازىرگى تاڭدا جەمىستى ارىپتەستىك بايلانىستى دامىتۋعا بارىنشا قولايلى جاعداي جاسالعان. قازاقستان – ۆەنگريا ستراتەگيالىق كەڭەسى, ۇكىمەتارالىق كوميسسيا, ىسكەرلىك كەڭەس, تىكەلەي ينۆەستيتسيالار جونىندەگى بىرلەسكەن قور تابىستى جۇمىس ىستەۋدە, – دەدى ر.دالەنوۆ.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترى ايتقانداي, بىلتىر ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى 139 ميلليون اقش دوللارىن قۇراپتى. 2018 جىل مەن بيىلعى العاشقى توقساندى قوسا العاندا بۇل كورسەتكىش – 154 ميلليون دوللاردان اسقان. بىلتىر ەلىمىزدەن ماجارستانعا ءجىبەرىلگەن ەكسپورت سوماسى 28 ميلليون دوللاردى قۇراسا, يمپورت 127 ميلليون دوللارعا تەڭ. ر.دالەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تاراپى بولاشاقتا ەلىمىزدە جۇمىس ىستەيتىن ماجارستاندىق كومپانيالاردىڭ قاتارىن كوبەيتە تۇسۋگە مۇددەلى.
ۆەنگريا پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى-قارجى ءمينيسترى ميحاي ۆارگا دا ءوز سوزىندە ەكى مەملەكەت اراسىنداعى جان-جاقتى قارىم-قاتىناسقا جوعارى باعا بەردى.
– ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەس اتانعانىمىزعا بەك قۋانىشتىمىن. بۇگىندە ەكى ەل ەكونوميكالىق بايلانىستاردى ودان ءارى نىعايتۋدى باسشىلىققا الىپ وتىر. قازاق پەن ماجار حالىقتارىن بۇرىننان تاريحي تامىرلاستىق پەن مادەنيەتىمىزدىڭ ءوزارا ۇقساستىعى, ءبىر-بىرىمىزگە دەگەن سەنىمدىلىك جاقىنداستىرادى. قازىرگى تاڭدا ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس جولعا قويىلعان. اراداعى تاۋار اينالىمى ۇلعايىپ, ەكونوميكا, ءبىلىم بەرۋ مەن مادەني سالالاردا ناتيجەلى بايلانىس نىعايىپ كەلەدى,– دەپ اتاپ ءوتتى م.ۆارگا.
ونىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى 20 جىلدا الەمدىك قۇرىلىم ايتارلىقتاي وزگەردى. دۇنيەجۇزىلىك قاۋىمداستىقتىڭ دامۋ نۇكتەسى ورتالىق ازياعا جىلجىپ كەلە جاتىر.
– الداعى ونجىلدىقتاردا جالعاسا بەرەتىن وسى پروتسەسس قازاقستانعا دا, ماجارستانعا دا ءتيىمدى بولۋى ءتيىس. ءبىزدىڭ شىعىستاعى بايلانىستارىمىزدى ودان ءارى دامىتۋدا قازاقستان شەشۋشى ءرول اتقارادى. بۇگىنگى جيىنعا ءبىزدىڭ ەلدەن اگرارلىق سالا, دەنساۋلىق ساقتاۋ, قۇرىلىس, ەنەرگەتيكا, كولىك, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىندا جۇمىس ىستەيتىن 100-دەن استام بيزنەسمەن كەلدى. ءبىز ءوزارا بايلانىستىڭ تەك قىسقا مەرزىمدى شارا رەتىندە ەمەس, تۇراقتى ءۇردىس رەتىندە دامىعانىن قالايمىز. ماجارستان ۇكىمەتى قازاقستان نارىعىنداعى كاسىپكەرلەردى بارىنشا قولدايدى. مىسالى, «ەكسيمبانك» ەكسپورتتىق كەلىسىمشارتتاردى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن 100 ميلليون دوللار كولەمىندە مەملەكەتتىك ليميت ءبولدى. ءبىز نۇر-سۇلتان قالاسىندا «ەكسيمبانكتىڭ» فيليالىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەدى م.ۆارگا.
سونىمەن قاتار م.ۆارگا ۆەنگريانىڭ ەكسپورتتى كۇشەيتۋ ءجونىندەگى اگەنتتىگى ماسكەۋدە ساۋدا ءۇيىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن, ساۋدا ءۇيى قازاقستانعا تاۋار ەكسپورتتاۋ ىسىنە دە اتسالىساتىنىن جەتكىزدى.
بيزنەس-فورۋم اياسىندا قازاقستان مەن ماجارستاننىڭ ىسكەرلىك توپتارى اراسىندا ءبىرقاتار كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى. ەكى ەل كاسىپكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىلىپ, اگروونەركاسىپ كەشەنى, جەڭىل جانە تاماق ونەركاسىبى, قۇرىلىس, حيميا, ماشينا جاساۋ سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
