ۇكىمەت • 30 ءساۋىر، 2019

ءىستىڭ ءمانى – الەۋمەت قامى

810 رەت كورسەتىلدى

پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلباسىنىڭ ستۋدەنت جاستاردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ بارىسى قارالدى.

ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى كۇلاش ءشامشيدينوۆا ەلباسى­نىڭ بەس الەۋمەتتىك باستا­ماسىنداعى 75 مىڭ ورىندىق جاتاق­حانا سالۋ تۋرالى ءۇشىن­شى باستاماسىن ورىنداۋ ماق­ساتىندا جوسپارلى جۇمىس­تار جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. وتكەن جىلدىڭ وزىندە وقۋ ورىندارى مەن جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 3 مىڭنان استام ورىن پايدالانۋعا بەرىلدى. جوباعا ينۆەستورلاردى تارتۋ ماقساتىندا «اتامەكەن» ۇلت­تىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى­مەن بىرگە مەملەكەتتىك-جەكە­مەنشىك ارىپتەستىك قاعي­داسى­نا نەگىزدەلگەن قاجەتتى نور­ماتيۆ­تىك-قۇقىقتىق بازا قالىپ­تاستىرىلىپ، قارجى كولەمى بەكىتىلدى. جاتاقحانالار قۇ­رى­لىسىمەن اينالىساتىن كاسىپ­كەر­لەرگە ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالارى دايىن جەر تەلىمدەرى بەرىلىپ جاتىر.

 

بيىل 9 مىڭ ورىن پايدالانۋعا بەرىلەدى

«مەملەكەت بانكتىك نەسيە­نىڭ 7 پايىزىن سۋبسيديا­لايدى، جاتاقحانالار قۇرى­لىسىنا قويىلاتىن تالاپتار جەڭىلدەتىلدى. بۇل شارالار ينۆەستورلار شىعىندارىن قىس­قارتىپ، جوبالاردىڭ جال­پى قۇنىن تومەندەتۋگە ءمۇم­كىن­دىك بەرەدى»، دەگەن مينيست­ر جاتاق­حانا قولدانىسقا بەرىلگەننەن كەيىن ولارعا 8 جىل قاتارىنان مەملەكەتتىك تاپسىرىس ورنالاس­تىرىلاتىنىن ايتتى.

بۇگىنگى تاڭدا 19 مىڭنان استام ورىننىڭ ەنگىزىلۋىن قام­تاماسىز ەتەتىن 43 جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ونىڭ 20-سى كاسىپكەرلەردىڭ، 24-ءى وقۋ ورىن­دارى­نىڭ، ونىڭ ىشىندە 13-ءى جەكە­مەنشىك وقۋ ورىندارىنىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسادى.

«اتالعان جوبالار اياسىندا وسى جىلدىڭ وزىندە جوسپار­لان­­عان 5 مىڭنىڭ ورنىنا

9 196 ورىن ەنگىزىلەدى. ياعني جوس­پار 184 پايىزعا ورىندالا­دى. وڭىرلەردىڭ اراسىندا ال­دىڭعى قاتاردا – نۇر-سۇل­تان، شىمكەنت قالالارى مەن جام­بىل وبلىسى»، دەدى ك.ءشام­شي­دينوۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا، مەم­لە­كەتتىك جوعارى ءبىلىم وردا­لارى­مەن سالىستىرعاندا، جەكە­مەن­شىك وقۋ ورىندارىنىڭ بەل­سەن­دىلىگى اناعۇرلىم جوعارى. مى­سالى، بيىل جەكەمەنشىك وقۋ ورىند­ارى 8 جاتاقحانانى ەنگى­زە­تىن بولسا، مەملەكەتتىك وقۋ ورىن­دارى نەبارى 2 جاتاقحانانى ەنگىزبەك.

وڭىرلەردە اتقارىلىپ جات­قان جۇمىستار تۋرالى جام­بىل وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ پەن شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى عابيدوللا ءابدىراحىموۆ باياندادى. بۇل وبلىستاردا جاتاقحانالار سالۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر، ولاردىڭ ءتا­جى­ريبەلەرىن باسقا وڭىرلەرگە تاراتۋعا بولادى.

ءوز كەزەگىندە پرەمەر-مينيستر­دىڭ ورىنباسارى گۇل­شارا ابدىقالىقوۆا جاتاق­حانالاردى ۋاقتىلى ەنگىزۋ جانە ستۋدەنتتەر ءۇشىن قو­لاي­لى جاعداي جاساۋ ۇزاقمەر­زىم­دى مىندەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، 2022 جىل­عا دەيىن 75 مىڭ ورىنعا ار­نال­عان جاڭا ستۋدەنتتىك جاتاق­حانالاردى پايدالانۋعا بەرگەننەن كەيىن مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ورنالاستىرۋ قاراستىرىلادى. كاسىپكەرلەر ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتەر جاسالعان. بانكتەردىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسى 7 پايىزعا دە­يىن تومەندەتىلىپ، قۇرىلىس ەرە­جەلەرى جەڭىلدەتىلدى، مەم­لە­كەتتىك تاپسىرىس قارجى جاعى­نان قامتاماسىز ەتىلدى.

پرەمەر-مينيستر اسقار مامين بۇل ءىس بارىسىنداعى وڭ قورىتىندىلاردى اتاپ ءوت­تى. ۇكىمەت باسشى­سى جاتاق­حانالاردى پايدا­لانۋ­­عا بەرۋدىڭ ناقتى جوس­پارىن ازىرلەپ، ورىنداۋدى قام­تا­ما­سىز ەتۋدى تاپسىردى. وسى با­عىتتا ينۆەستورلارمەن جۇ­مىس­تى ۇيىمداستىرۋ قاجەت. جاتاق­حانالار سالۋدى بىرلەسكەن كۇش-جىگەرمەن، مەم­لەكەتتىك-جەكە­مەنشىك ءارىپ­تەس­تىك اياسىندا جال­عاستىرۋ كەرەك. بۇل رەتتە قولدا بار تەتىكتى نەگىزگە الىپ جۇمىس ىستەۋ كەرەك، سەبەبى جاتاق­حانالار قۇرىلىسىنا بيۋدجەت­تەن قوسىمشا قاراجات بولىنبەيدى. 

«اكىمدەر رەكتورلارمەن جانە وقۋ ورىندارىنىڭ باسشىلارىمەن بىرلەسىپ، ستۋدەنتتەر جا­تاقحانالارىن سالۋ جۇمىسىن جانداندىرىپ، جوسپارلانعان نىسانداردى ۋاقىتىندا تاپسىرۋدى قامتاماسىز ەتسىن، قىمبات جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەۋدى توقتاتسىن»، دەپ تاپسىردى پرەمەر-مينيستر.

 

اۋىلداعى تۇرمىس ساپاسى ارتادى

سونداي-اق ۇكىمەت وتى­رى­­سىن­دا «اۋىل – ەل بەسىگى» جو­با­سىن ىسكە اسىرۋ ماسە­لە­سى قارالدى. پرەمەر-مينيستر­دىڭ ورىنباسارى جەڭىس قاسىم­بەك ءوز سوزىندە ەلباسى نۇرسۇل­تان نازار­باەۆتىڭ Nur Otan پارتياسى­نىڭ XVIII سەزىندە بەرگەن تاپ­سىر­ماسىنا سايكەس «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىن ىسكە اسىرۋ باستالعانىن ايتتى. جوبا­نىڭ نەگىزگى ماقساتى – اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋ، اۋىلدىق اۋماقتاردىڭ الەۋمەتتىك ورتاسىن جاڭعىرتۋ، ولاردى وڭىرلىك ستاندارتقا دەيىن جەت­كىزۋ. جوبا شەڭبەرىندە الەۋ­مەت­تىك جانە ينجەنەرلىك ينفرا­قۇرى­لىمداردى دامىتۋ، اۋىل حال­قىنىڭ الەۋمەتتىك يگىلىكتەر مەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە جايلى ءومىر ءسۇرۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا بىرقاتار مىندەتتىڭ شەشىمى تابىلاتىن بولادى.

ج.قاسىمبەك الداعى جىلدارى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر­دى دامىتۋعا باسىمدىق بەرۋ ءۇشىن ەسەپتەۋ كورسەتكىشتەرى­­­نىڭ ءادىس­تە­مەسى مەن مودەلى جە­تىل­دىرى­­­لىپ جاتقانىن ءمالىم ەت­تى. ءوڭىر­لىك ستاندارتتار – ازا­مات­تاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپا­سى­نىڭ كورسەتكىشتەرى. ولار­عا الەۋمەتتىك يگىلىكتەر مەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەر قول­جە­­تىم­دىلىگىنىڭ ناقتى كريتە­ريلەرىنىڭ ءتىزىمى، سونداي-اق ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن ادامداردى قا­جەت­تى ينفراقۇرىلىمدارمەن قام­تاماسىز ەتۋ كىرەدى. ماسەلەن، تىرەك اۋىلداردا سالالىق نور­ماتيۆتەرگە سايكەس كەلەتىن كەم دەگەندە 19 اۋىلدىق وكرۋگ ور­تالىقتارىندا جانە 26 اۋىل-اۋدان ورتالىقتارىندا وبەك­تىلەر مەن قىزمەتتەردىڭ بولۋى كوزدەلەدى. وسىعان بايلانىستى ينفراقۇرىلىم­دىق جوبالاردى قولدانىستاعى مەم­لەكەتتىك باعدارلامالار شەڭ­بەرىندە ىسكە اسىرۋ كەزىندە «بيۋدجەتتىك سۇزگى» (باسىم­دىقتى قارجىلاندىرۋ) قام­تا­ماسىز ەتىلە وتىرىپ، تىرەك اۋىل­داردى دامىتۋدا كەشەندى ءتاسىل قولدانىلدى. جوبانى ىسكە اسىرۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2019-2021 جىلدارى 90 ملرد تەڭگە ءبولۋ كوزدەلگەن، ونىڭ ىشىندە 2019 جىلى 30 ملرد تەڭگە بولىنەدى.

وڭىرلەردەگى اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ، بيىل 52 اۋىلدىق ەلدى مەكەن ىرىكتەلىپ الىندى، وندا 454 ءىس-شارا ىسكە اسىرىلاتىن بولادى، ونىڭ ىشىندە 247 ءىس-شارا – كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا، 135 ءىس-شارا الەۋ­مەتتىك ينفراقۇرىلىمدى دامى­تۋعا، 72 ءىس-شارا تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋنالدىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا باعىتتالعان.

باستى نازار ءىرى ەلدى مەكەندەرگە، ياعني جيناقتالعان وزەكتى ينفراقۇرلىمدىق پروبلەمالاردى جىلدام شەشۋدى قاجەت ەتەتىن، حالىق سانى كوپ اۋدان ورتالىقتارىنا اۋدارىلدى. قارجىلاندىرۋدىڭ كولەمى ءبىر اۋدان ورتالىعىنا ورتا ەسەپپەن شامامەن 670 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. قازىرگى ۋاقىتتا جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 4،7 ملرد تەڭگە نەمەسە جۇمسالاتىن قارجىنىڭ 15،8 پايىزى باعىتتالدى.

جوبانى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ج.قاسىمبەكتىڭ ءتور­اعالىعىمەن جوبالىق كەڭسە قۇرىلدى. وڭىرلىك كەڭسەلەر وبلىستاردا اكىمدەردىڭ توراعا­لىعىمەن قۇرىلادى. وڭىرلىك جوبالىق كەڭسەلەردىڭ ەسەبى ەكى اپتا سايىن تىڭدالدى. جوبانى تىكەلەي ۇيلەستىرۋدى جانە اكىم­شىلەندىرۋدى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى جۇزە­گە اسىرادى. سونىمەن قاتار پارلامەنت جانە ءماس­ليحات دەپۋتاتتارىنىڭ، قوعا­م قاي­رات­كەرلەرىنىڭ، ۇكىمەت­تىك ەمەس ۇيىمدار جانە بۇقارا­لىق اقپارات قۇرالدارى وكىل­دەرىنىڭ قاتىسۋىمەن جوبا­عا قوعامدىق مونيتورينگ ۇيىمداس­تىرىلاتىن بولادى. ۇكىمەت جەلىسى بويىنشا ناقتىلانعان بيۋدجەت قابىلداندى. جوبا­لاردى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا ماقساتتى ترانسفەرتتەر ءوڭىر­لەرگە جولدانادى.

«2019 جىلى باستاپقى كەزەڭدە ءبىز 52 اۋدان ورتالىعىن جاڭعىرتامىز، بۇل 700 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ نەمەسە اۋىل حالقىنىڭ 9 پايىزىنىڭ تۇر­مىس سا­پاسىن جاقسارتادى. 2025 جىل­عا قاراي بارلىق اۋىل تۇر­عىندارىنىڭ 80 پايىزىن وڭىرلىك ستاندارتتار جۇيەسىنە سايكەس قاجەتتى يگىلىكتەرمەن جانە قىزمەتتەرمەن قامتاما­سىز ەتۋ جوسپارلانعان»، دەدى ج.قاسىمبەك.

تاڭداپ الىنعان اۋىلداردىڭ پەرسپەكتيۆالارى، جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بەلگىلەرى مەن جوسپارلارى تۋرالى الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆ، قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ باياندادى. اتاپ وتەرلىك جايت، بۇل وڭىرلەردە جوبالاردى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن بىرلەسىپ قارجىلاندىرۋدىڭ جوعارى كورسەتكىشتەرى بەلگىلەنگەن. جوبانى ودان ءارى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا Nur Otan پارتياسىنىڭ حاتشىسى فارحاد قۋانعانوۆ، ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مي­نيسترى بەردىبەك ساپارباەۆ ۇسىنىستارىن جەتكىزدى. 

ماسەلەنى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى 2025 جىلعا دەيىن «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىمەن 6،1 ملن تۇرعىنى بار 2 مىڭعا جۋىق ەلدى مەكەن نەمەسە بارلىق اۋىل تۇرعىندارىنىڭ 80 پايىزى قامتىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى جاڭعىرتۋ ماقساتىندا الەۋ­مەت­تىك جانە ينجەنەرلىك ينفرا­قۇ­رىلىممەن قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەيتىن وڭىرلىك ستاندارتتار ازىرلەنگەن.

«كىشى ۋربانيزاتسيا – اۋىل­داردى جاڭعىرتۋعا جانە تۇر­عىنداردىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك جاسايدى» دەگەن ا.مامين، جوبانى ىسكە اسىرۋدىڭ ماقۇل­دان­عان تاسىلدەرىن ءتيىمدى ورىن­داۋدى، جوبانى ۋاقتى­لى قار­­جىلاندىرۋ ءۇشىن ءتيىستى نور­ماتيۆتىك اكتىلەردى پىسىق­تاۋدى تاپسىردى. 

اكىمدىكتەر «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىن جەرگىلىكتى بيۋد­جەتتەن بىرلەسىپ قارجى­لان­دىرۋدى 20 پايىزعا دەيىن ارتتىرۋ مۇمكىندىگىن قاراۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى اياسىندا اۋىل ينفراقۇرى­لى­­­­مىن جاڭعىرتۋعا قاراجات تار­­تۋ ءما­سەلەسىن ءىرى كاسىپورىندار­­مەن بىرلەسىپ پىسىقتاپ، تۋعان اۋىلدارىن كوركەيتۋ بويىنشا مە­تسەناتتارمەن جۇمىس جۇرگىزۋى قاجەت.

بۇدان وزگە ءار وڭىرگە جول كارتاسىن جاساۋ تاپسىرىلدى، وندا ىسكە اسىرۋ مەرزىمدەرى مەن جاۋاپتى ادامدار ناقتى كورسەتىلۋى كەرەك.

«الەۋمەتتىك ينفراقۇرى­لىم وبەكتىلەرىن – مەكتەپتەر، بالا­باقشالار، دەنساۋلىق ساق­تاۋ ورىن­دارىن جوندەۋ، ەلدى مەكەندەردىڭ ىشىندەگى جولداردى جوندەۋ جۇمىستارىن وسى جىلدىڭ قىركۇيەگىنە دەيىن اياقتاۋ قاجەت»، دەدى پرەمەر-مينيستر.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

جارىس پەن تابىس

ەكونوميكا • بۇگىن، 00:00

اقىلدىڭ ازابى

تاريح • كەشە

مەيرامحانالار جانە پاندەميا

كوروناۆيرۋس • كەشە

جۇرت جاعاجاي ىزدەپ ءجۇر

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار