ايماقتار • 29 ءساۋىر، 2019

باق-تى تولعاندىراتىن تۇيتكىلدەر تالقىلاندى

817 رەتكورسەتىلدى

3 مامىر – ءسوز بوستاندىعى كۇنى قارساڭىندا قازاقستان مەديا اليانسىنىڭ قاتىسۋشىلارى الماتىدا باس قوستى. جيىنعا قاتىسقان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ اككرەديتاتسيا شارتتارى، لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ باق وكىلدەرىمەن بايلانىسى، فورس-ماجورلىق وقيعالار كەزىندە جاۋاپتىڭ كەشىكتىرىلۋى تۋرالى جۋرناليستەر ساۋالىنا جاۋاپ بەردى.

«شەنەۋنىكتەر جۋرناليستەر­مەن ءتىل تابىسۋعا مۇددەلى. ەلى­مىزدە اقپارات الۋدا كەدەرگى جوق. باق-قا قاتىستى قولدانىستاعى زاڭداردا ءمىن جوق دەپ ايتا المايمىز، بىراق قاجەتتى وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. ءبىز بۇل باعىتتا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز»، دەدى مينيستر. 

د.اباەۆتىڭ ايتۋىنشا،  «2018 جىلى باق تۋرالى زاڭ جوباسىنا 200-دەي وزگەرىس ەنگىزىلدى. ونىڭ ىشىندە بىرقاتارى كاسىبي ورتادا پىكىرتالاس تۋعىزدى. سون­دىقتان جوبادان باق جۇمىسىن توقتاتقان جاعدايداعى تيراجىن تاركىلەۋ تۋرالى باپتار الىنىپ تاستالدى. سونداي-اق مەملەكەتتىك ارنالاردان كوممەرتسيالىق جارنامالاردى كورسەتۋگە دە شەكتەۋ قويىلدى. 

اتالعان مينيسترلىكتىڭ تەلە­­كوم­مۋنيكاتسيا كوميتەتى ءتور­اعا­سىنىڭ ورىنباسارى مي­حايل كو­ميسساروۆ زاڭ جوباسىن تال­قى­لاۋ بارىسىندا مەديا­قا­ۋىم­­داس­تىقتان تۇسكەن پىكىرلەر مەن ۇسى­نىستار قاپەرگە الىن­عانىن، تولىق نۇسقاسى دايىن بول­عاندا تاعى ءبىر تالقىلاۋعا ۇسى­نىلاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. ءاڭ­گىمە اۋانى ازاماتتىق تەلەارنا قۇرۋ تاقىرىبىنا ويىسقان كەزدە مەديااليانس ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى ارمانجان بايتاسوۆ ودان ساياسي استار ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوقتىعىن ايتتى. ءتىپتى «مينيسترمەن بايلانىس جوق» دەگەن وكپە-ناز دا وتكەننىڭ ەنشىسىندە قالدى. قازىر الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءىرى لاۋازىم يەلەرىنىڭ بارلىعى اككاۋنتتارىن اشىپ جاتىر. جۋرناليست قانا ەمەس، الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشى قاراپايىم ازاماتتىڭ بيلىك وكىل­دەرىنە ارىز-شاعىمىن ايتۋعا ايتۋعا مۇمكىندىكتەرى بار. ەگەر ءوزى بيلىك وكىل­دەرى الەۋمەتتىك جەلىلەردى باس­پاسوز حاتشىسى ارقىلى ەمەس، تىكە­لەي وزدەرى جۇرگىزسە، بۇل ماسەلە شەشىلەدى. 

«اعىلشىننىڭ BBC تەلەار­نا­سىنىڭ قازاقستاندىق بالاماسىن قۇرۋ ءۇشىن بىزگە قانشا قارجى كەرەك؟» دەگەن سۇراق ءجيى قويىلادى. BBC كورپوراتسياسىنىڭ قارجى­لاندىرۋ كوزى تەلەحابارلاردى تاراتۋ تۋرالى ليتسەنزياسىنان تۇسەدى. باسقاشا ايتقاندا، ونىڭ جازىلۋشىلارى ارنا جاڭا­لىق­تارىن كورۋ ءۇشىن جىلىنا 140-180 ەۋرو تولەيدى. قازاق­ستان­دىقتاردىڭ بارىندە ونداي ءمۇم­كىن­دىك جوق» دەگەن ا.بايتاسوۆتىڭ پىكىرىنە مينيستر قوسىلاتىنىن ءبىلدىردى. 

سوندىقتان قوعامدىق تەلەارنا ماسەلەسى قوعام ءۇشىن سونشا­لىقتى ماڭىزدى ەمەس. «Youtube بار، ينتەرنەت بار. «دوجد» تەلە­ارناسىنىڭ قوجايىنى نا­تاليا سيندەەۆانى جاقسى بىلەمىن. ونىڭ 70 مىڭ كورەرمەن-جازى­لۋشىسى بار. ول سولاردىڭ قار­جىسىمەن ارنانىڭ جۇمىسىن جۇرگىزىپ وتىر»، دەدى ول.

ال «ينفورمبيۋرو» مەديا­پور­­تا­لىنىڭ باس رەداكتورى مي­­حايل دوروفەەۆ باق وكىلدەرى الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ قىس­پا­عىندا قالعانىن جەتكىزدى. كوڭىل اۋدارۋعا ءتيىستى فاكتور – جەلىدە جاريالانعان فەيك-اقپاراتتاردان سوڭ كەيبىر قۇزىرلى ورىندار باق وكىلدەرى مەن باسشىلارىن «ءبىر ءبۇرىپ الۋدى» ادەتكە اي­نال­دىرعانعا ۇقسايدى. بۇل جەردە كىنالى جۋرناليست ەمەس، الەۋ­مەتتىك جەلىنى قولدانۋشىلار. «سول سەبەپتى كەيبىر قۇزىرلى ورىن­دار جازالاۋ تۋرالى ارەكەتكە كىرىسپەستەن بۇرىن وزدەرى جايلى اقپارات تاراتۋشىنىڭ كىم ەكەنىن انىقتاپ العانى ماڭىزدى»، دەيدى م.دوروفەەۆ. 

سونداي-اق كاسىبي مەديا­قاۋىم­داستىقتار تۋرالى ماسەلە شەشىمىن تاپپاي كەلەدى. باق-تىڭ باسىن بىرىكتىرىپ، مۇددەسىن قور­عايتىن، وتتان دا، سۋدان دا الىپ شىعاتىن قۋاتتى تاۋەل­سىز قۇرىلىم جوق. بارلارى ءبىر­جاق­تى باعىت ۇستانادى. «PR- يندۋس­ترياداعى باسەكەلەستىككە ەكىنىڭ ءبىرى توتەپ بەرە المايدى. بىراق ولار ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن قاۋىمداستىق قۇرىپ الادى. مەديا اليانس وسى ماسەلەنى العا جىلجىتادى دەپ ۇمىتتەنەمىن»، دەدى م.دوروفەەۆ. 

مۇنان كەيىنگى اڭگىمە مي­نيس­ترلىكتەردىڭ ءباسپاسوز حاتشى­لارىنا قاراي ويىستى. 31 ارنا باس ديرەكتورى نۇرجان جالاۋ­قىزى شەنەۋنىكتەردىڭ جۋرناليستەرمەن سويلەسۋگە ىقىلاس تانىتا بەر­مەي­تىنى قالىپتى جاعدايعا اينال­عانىن جەتكىزدى. ءتىپتى كەيبىر كەزدە قۇزىرلى ورىنداردان اقپارات الۋ فۋتبول الاڭىنا كوبىرەك ۇق­سايدى. 
بۇل رەتتە اقپارات كومي­تە­تىنىڭ قوعاممەن جانە مەملەكەتتىك ور­گان­دارمەن بايلانىستى ۇيلەس­تىرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى باقنياز قاراشينا باق پەن بيلىك اراسىنداعى مۇنداي اڭگىمە­لەردىڭ اۋىرتپالىعى ءباسپاسوز حات­شىلارىنا تيەتىنىن ايتتى. «باس­پاسوز حاتشىلارىنىڭ وكىلەت­تىلىگى تۋرالى ماسەلە تالاي رەت كوتەرىلدى. ەگەر بۇل جاع­داي رەتتەلسە، ءباسپاسوز حاتشى­لارى­نا مينيسترگە تىكەلەي شىعۋ ءمۇم­كىندىگى بەرىلسە، ءبىراز ماسەلەنىڭ كۇر­مەۋى تارقاتىلادى»، دەيدى ب.قا­راشينا. 
«جاۋاپتان جالتارۋ ابىروي اپەرمەيدى. جۋرناليسكە سىپايى عانا وقيعانىڭ سەبەپ-سالدارى تەكسەرىلىپ جاتقانىن، قورىتىندى شىققان كەزدە مىندەتتى تۇردە حابارلايتىنىن ايتۋعا بولادى. ەكى تاراپتىڭ تۇسىنىستىكپەن جۇمىس ىستەۋىنە ءبارىمىز مۇددەلى بولۋىمىز كەرەك»، دەپ اتاپ ءوتتى – Atameken Business Channel» مەدياحولدينگىنىڭ باس ديرەكتورى قانات ساحاريانوۆ. 

الماتى
سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىكتى دارىپتەيتىن قوماقتى قور

رۋحانيات • 05 ماۋسىم، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار