جالپىعا تۇسىنىكتى بولۋى ءۇشىن الدىمەن ايتارىمىز, پرەزيدەنتتىككە كانديداتتار رەتىندە تىركەلۋ ءۇشىن ۇسىنىلۋشىلار ۇسىنىلاتىن ايدىڭ ءبىرىنشى كۇنىندەگى, ياعني 01.04.2019 ج. جاعداي بويىنشا ءوزىنىڭ جانە جۇبايىنىڭ كىرىستەرى مەن مۇلكى تۋرالى دەكلاراتسيالار تاپسىرعانى جونىندە مەملەكەتتىك كىرىس ورگانىنىڭ انىقتاماسىن, سونداي-اق ءوزىنىڭ دەنساۋلىق جاعدايى تۋرالى مەديتسينالىق قورىتىندىنى تاپسىرۋى قاجەت. ال كانديداتتاردى تىركەۋ اعىمداعى جىلدىڭ 11 مامىرى كۇنگى ساعات 18.00-گە دەيىن جالعاسادى. سوندا ەسكە ۇستار جايت, تاپسىرىلعان دەكلاراتسيالاردا كانديداتتاردىڭ كىرىستەرى مەن مۇلكى تۋرالى مالىمەتتەردىڭ راس ەمەستىگى انىقتالعان جاعدايدا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى كانديداتتاردى تىركەۋدىڭ كۇشىن جويا الادى.
سونىمەن قاتار سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت تىركەۋ كەزەڭى اياقتالعاننان كەيىن دەرەۋ باستالادى جانە داۋىس بەرۋ كۇنى الدىنداعى كۇنگى 00-00 ساعاتقا دەيىن, ياعني 8 ماۋسىم كۇنگى 00-00-گە دەيىن جالعاسادى. «سايلاۋ تۋرالى» قز زاڭىنىڭ 28-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە تىركەلگەن كانديداتتارعا ەفير جانە ءباسپاسوز بەتىنەن ورىن بەرۋ تولەماقىسىنىڭ مولشەرى, شارتتارى مەن ءتارتىبى تۋرالى مالىمەتتەردى حابارلاۋ مەن جاريالاۋ سايلاۋ الدىنداعى ۇگىت باستالعانعا دەيiن 5 كۇننەن كەشiكتiرiلمەي, ياعني اعىمداعى جىلدىڭ 5 مامىرىنا دەيىن وتكiزiلۋى تيiس. كۇنتىزبەلىك جوسپارداعى بىرقاتار باپتار سايلاۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلاردى سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ قۇرامدارى, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ ورنالاسقان جەرلەرى, سايلاۋشىلاردىڭ تىزىمدەرىن تانىسۋ ءۇشىن ۇسىنۋ مەرزىمدەرى تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ مەرزىمدەرىن بەلگىلەيدى.
جالپى جاڭا زاڭنامالىق تۇزەتۋلەر توپتاماسى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا, سونىڭ ىشىندە ينتەرنەت-رەسۋرستاردا جانە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق جەلىلەردە ۇگىت جۇرگىزۋ ماسەلەلەرىن رەتتەيدى. سايلاۋالدى ۇگىت جۇمىستارىن جۇزەگە اسىرۋ قۇقىعى كەز كەلگەن ەمەس, تەك قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس تىركەلگەن ينتەرنەت-باسپالاردا جانە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق جەلىلەردە عانا جۇرگىزۋ بەكىتىلگەن. دەگەنمەن وتاندىق زاڭناما جەلىلىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا سايلاۋالدى ۇگىت جۇرگىزۋدىڭ جان-جاقتى رەتتەلۋىن قامتىمايدى جانە مۇنداي ۇگىتكە ناقتى شەكارا قويمايدى. بىراق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى «سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى سايلاۋالدى ۇگىت جۇرگىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ايتارلىقتاي ماڭىزدى وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى. وسىلايشا, سايلاۋالدى ۇگىت جۇرگىزۋدە كانديداتتارعا ارنالعان تەڭدەي شارتتاردىڭ كەپىلدىكتەرى كۇشەيتىلدى.
وسى جاڭا نورمالارعا سايكەس بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ۇسىنعان ەفير جانە باسپا اۋدانىن بەرۋ ءتارتىبى جانە شارتتارى, اقىسىن تولەۋ مولشەرى تۋرالى مالىمەتتەر ورتسايلاۋكوم جانە اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرستارىندا ورنالاستىرىلادى. مۇنداي مالىمەتتەر جاريالانبايىنشا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى پارتيالىق تىزىمدەردى ۇسىنعان ساياسي پارتيالار مەن ۇمىتكەرلەردىڭ ۇگىت ماتەريالدارىن ورنالاستىرۋعا جانە تاراتۋعا ارنالعان ەفير مەن باسپا اۋدانىن ۇسىنا المايدى. سايلاۋالدى ۇگىت كەزەڭىندە ۇمىتكەرلەردىڭ سايلاۋالدى ۇگىت جۇرگىزۋىنە بايلانىستى مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىنىڭ تارالىمى كانديداتتار ءۇشىن بىردەي بولۋى ءتيىس.
سول سياقتى سايلاۋشىلار قۇقى ساقتالۋى ءۇشىن ءاربىر سايلاۋ ۋچاسكەسى بويىنشا سايلاۋشىلاردىڭ تىزىمدەرىن ءتيىستى اكىم داۋىس بەرۋ باستالاردان 20 كۇن بۇرىن اكت بويىنشا ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسىنا, ياعني 20 مامىردان كەشىكتىرمەي ۇسىنادى. ازاماتتاردىڭ تۇرعىلىقتى جەرi بويىنشا قۇرىلعان سايلاۋ ۋچاسكەلەرiندەگi سايلاۋشىلار تiزiمدەرiن داۋىس بەرەتiن كۇنگە ون بەس كۇن قالعاندا, ياعني 25 مامىردان كەشىكتىرمەي, تيiستi سايلاۋ كوميسسيالارى تانىسۋ ءۇشiن سايلاۋشىلارعا بەرەدi. بۇل ورايدا ءاربiر ازامات سايلاۋشىلار تiزiمدەرiندەگi ءوزi تۋرالى دەرەكتەردi تەكسەرۋگە جانە تiزiمگە ەنگiزiلمەگەنi, دۇرىس ەنگiزiلمەگەنi نەمەسە تiزiمنەن شىعارىپ تاستالعانى, سونداي-اق تiزiمدەردەگi سايلاۋشى تۋرالى دەرەكتەردە جاڭساقتىق جiبەرiلگەنi ءۇشiن شاعىمدانۋعا قۇقىلى. ال ارىزدانۋشى ءۇشiن دۇرىس شەشiم قابىلدانعان جاعدايدا سايلاۋ كوميسسياسى سايلاۋشىلار تiزiمiنە تۇزەتۋدi نەمەسە ەنگiزiلمەگەن سايلاۋشىنى تiزiمگە ەنگiزۋدi دەرەۋ جۇرگiزەدi. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ەلدىڭ سايلاۋ كوميسسيالارىمەن بىرلەسىپ, داۋىس بەرۋ كۇنى ۋچاسكەگە كەلگەن ازاماتتىڭ سايلاۋشىلار تىزىمىندە ءوزىن تاۋىپ, ءوزىنىڭ سايلاۋ قۇقىعىن كەدەرگىسىز جۇزەگە اسىرۋى ءۇشىن بارلىق شارالاردى قابىلداۋى ءتيىس.
