«قازاقستاندا يممۋندىق الدىن الۋ – دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى. ۆاكتسينالار نەگىزگى دارىلىك زاتتار تىزىمىنە ەنگىزىلگەن جانە حالىقتى ۆاكتسينالاۋ «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكسكە سايكەس تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنە كىرەدى. ۇلتتىق پروفيلاكتيكالىق ەگۋلەر كۇنتىزبەسى 21 ينفەكتسيالىق اۋرۋدان قورعاۋدى قامتيدى. ەلىمىزدىڭ ەكپەلەر كۇنتىزبەسى ددۇ-نىڭ قاعيدالارىنا سايكەس كەلەدى جانە كوپتەگەن دامىعان ەلدەردىڭ (اۋستريا, يزرايل, بەلگيا, گەرمانيا, ءتۇركيا, جاپونيا) يممۋنداۋ جۇيەسىنە ۇقساس. 2008 جىلدان باستاپ قازاقستاندا ۆاكتسينالاردى ەنگىزۋ ءۇشىن قايتا قولدانىلمايتىن شپريتستەر پايدالانىلادى. بۇدان باسقا, يممۋنداۋدان كەيىن قولايسىز كورىنىستەردىڭ دامۋى بويىنشا قاۋىپ-قاتەردى تومەندەتۋ ماقساتىندا 2013 جىلدان باستاپ بالالارعا ارنالعان كوپ دوزالى ۆاكتسينالار ءبىر دوزالى ۆاكتسيناعا اۋىستىرىلدى. بۇل رەتتە بالالار ءۇشىن اۋىرسىنۋدى ازايتۋ ماقساتىندا (ەكپە سانىن ازايتۋ) ءبىر ۋاقىتتا بەس جانە التى ينفەكتسيادان قورعايتىن ۆاكتسينا قولدانىلادى. بالالاردى ساپاسىنا كەپىلدىك بەرىلگەن ۆاكتسينالارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا مينيسترلىك تەك ددۇ سەرتيفيكاتتاعان ۆاكتسينالاردى ساتىپ الادى. يممۋنداۋ كومەگىمەن ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردى جانە ودان بولاتىن ءولىم-ءجىتىمدى ازايتۋ ءۇشىن كوپ جۇمىس اتقارىلدى. سوڭعى 20 جىلدا (1998 جىلدان باستاپ) مىناداي سىرقاتتانۋشىلىق كورسەتكىشتەرى تومەندەدى: قىزامىق – 1998 جىلعى 15 مىڭ جاعدايدان 2018 جىلى 1 جاعدايعا دەيىن, پاروتيت – 140 ەسەدەن استام (2018 جىلى 38 جاعدايعا دەيىن), «ا» ۆيرۋستىق گەپاتيتى – شامامەن 40 ەسە (2018 جىلى 880 جاعدايعا دەيىن), «ۆ» ۆيرۋستىق گەپاتيتى – 40 ەسەدەن استام (2018 جىلى 95 جاعدايعا دەيىن), ديفتەريا جاعدايلارى 10 جىل بويى تىركەلگەن جوق. ءدارىگەرلەر بالالارداعى ۆ گەپاتيتىنىڭ كلينيكاسىن ۇمىتا باستاعانىن ايتادى, ويتكەنى سوڭعى جىلدارى بالالار ۆ گەپاتيتىمەن وتە سيرەك اۋىرادى», دەيدى باس سانيتارلىق دارىگەر.
سونىمەن قاتار ول ۆاكتسينادان باس تارتۋ ناتيجەسىندە سوڭعى جىلدارى تۇرعىندار اراسىندا ۆاكتسينامەن باسقارىلاتىن ينفەكتسيالار تىركەلگەنىن تىلگە تيەك ەتتى.
«بيىل 5847 قىزىلشا جاعدايى تىركەلدى, ونىڭ 60,7%-ى ەگىلمەگەن ادامدار (3553 ادام), ونىڭ ىشىندە 569 ادام باس تارتۋىنا بايلانىستى. 2018 جىلى ەگىلمەگەن ادامدار اراسىندا (55) قىزىلشا, (81) كوكجوتەل جاعدايى تىركەلدى. سوڭعى ۋاقىتتا ۆاكتسينادان باس تارتۋ ماسەلەسى ماڭىزدى بولىپ تۇر. 2018 جىلى ەلدە ۆاكتسينادان 5750 باس تارتۋ تىركەلدى (2017 جىلى – 5388 جاعداي). رەسمي دەرەكتەر بويىنشا جەكە نانىم بويىنشا باس تارتۋ باسىم, ولار بارلىق باس تارتۋلاردىڭ 51%-دان استامىن قۇرايدى, ءدىني سەبەپتەرگە بايلانىستى 32%-دان اسادى, 10%-ى ۆاكتسينالارعا سەنىمسىزدىك بىلدىرگەن, باق (ينتەرنەت رەسۋرستارى, ءباسپاسوز, تۆ) ارقىلى جاعىمسىز اقپاراتقا بايلانىستى 6%-ى. وسىعان بايلانىستى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ پروفيلاكتيكالىق ەگۋدەن باس تارتۋدىڭ الدىن الۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارى ىسكە اسىرىلۋدا, وعان سايكەس بىرقاتار شارالار جۇرگىزىلدى», دەدى ج.بەكشين.
ايتا كەتۋ كەرەك, قازاقستاندا يممۋنداۋ اپتالىعى 2018 جىلعى 24-30 ءساۋىر ارالىعىندا وتەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قازاقستان حالقىنا وزدەرىنىڭ بالالارىن ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردان قورعانۋ قۇقىعىنان ايىرماۋعا جانە بارلىق قولجەتىمدى ءادىستەرمەن, ونىڭ ىشىندە ۆاكتسينالاۋمەن ولاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋعا ەتۋگە شاقىردى.
راۋان قايدار,
«Egemen Qazaqstan»
