جيىندا ءسوز العان قازاقستان پرەزيدەنتى وڭتۇستىك كورەيا قازاقستاننىڭ ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق ماڭىزدى سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, مۋن چجە ين مىرزانىڭ ساپارى ەكى ەل اراسىنداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتىپ, ەكونوميكالىق سالالاردىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىنىن جەتكىزدى.
− قازاقستان مەن كورەيا اراسىندا ەرەكشە دوستىق قاتىناس ورنادى. ەكىجاقتى ساۋدا-ەكونوميكالىق ارىپتەستىك جوعارى قارقىنمەن سيپاتتالىپ وتىر. قازاقستان مەن كورەيا اراسىندا ينۆەستيتسيانى قورعاۋ تۋرالى كەلىسىمگە 1996 جىلى قول قويىلعان ەدى. وسى جىلدار ىشىندە وڭتۇستىك كورەيا قازاقستان ەكونوميكاسىنا 7 ملرد اقش دوللارىنا تارتا ينۆەستيتسيا قۇيدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ. وسى ورايدا پرەزيدەنت كورەيا رەسپۋبليكاسى ازيا وڭىرىندە قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا ارىپتەستەرىنىڭ ءبىرى سانالاتىنىن اتاپ ءوتتى.
− 2017 جىلمەن سالىستىرساق, تەك 2018 جىلى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى 2 ەسەدەن استام دەڭگەيدە ءوسىپ, 4 ملرد دوللارعا جۋىقتادى. ءبىزدىڭ ەلدەر ءبىرلەسكەن جوبالاردى ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سەكتورلارىندا جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. بۇل تۇرعىدا قۇرىلىس, ينفراقۇرىلىم, اۋىل شارۋاشىلىعى, ماشينا جاساۋ, قارجى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە باسقا دا سالالار قامتىلدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ەكى ەل اراسىنداعى ارىپتەستىكتىڭ تىڭ سەرپىنمەن دامۋىنا «سامال جەل» اتتى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسى نەگىز بولماق. بۇل تۋرالى كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى مۋن چجە ين كەڭىنەن توقتالا كەلىپ, قازاقستان بۇگىندە ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى حاب رەتىندە الەمگە تانىلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
− قازاقستانعا كەلگەندە كورەيا ەلىنە دەگەن ەرەكشە ىقىلاستى سەزىنەمىز. وعان نەگىز دە جوق ەمەس. ءبىز ءداستۇرى مەن تانىمى, تاريحى مەن تاعىلىمى ۇقساس ەلدەرمىز. سودان دا بولار, كەزىندە سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزگە قونىس اۋدارىلعان كورەي ۇلتىنىڭ وكىلدەرىن قازاقستاندىقتار ەرەكشە ىقىلاسپەن قارسى الىپ, باۋىرىنا باستى. مادەني-رۋحاني بايلانىسپەن قاتار ەكونوميكانى دامىتۋعا باعىتتالعان بارلىق سالالاردا دا ءوزارا ارىپتەستىك ورناعان. ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى بىلتىر رەكوردتىق كورسەتكىش ورناتسا, كورەيا تاراپىنان قازاقستانعا تارتىلعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 4 ملرد دوللاردى قۇرايدى. قازاقستان ۇكىمەتى جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن, ونىڭ ءىشىندە يننوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋ, كولىكتىك-ترانزيتتىك باعىتتاردى دامىتۋ باستاماسى بىزدە قولعا الىنعان «جاڭا سولتۇستىك ساياسات» ستراتەگياسىمەن ءۇندەسىپ وتىر. وسى رەتتە ءتورت باعىت بويىنشا ەكى ەل ءۇشىن اسا ءتيىمدى باستامانى بىرلەسىپ اتقارۋدى ۇسىنامىن. نەگىزىنەن بۇعان دەيىن ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىس ەنەرگەتيكا, رەسۋرس, ينفراقۇرىلىم باعىتتارى بويىنشا جۇرگىزىلسە, بولاشاقتا دەنساۋلىق ساقتاۋ, تەحنولوگيا, قارجى, مادەنيەت سالالارى بويىنشا دا بايلانىستى تەرەڭدەتۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز. مەنىڭ بۇل جولعى ساپارىمدا قازاقستان مەن كورەيا اراسىنداعى ۇزاقمەرزىمدى ەكونوميكالىق جوبالارعا قول قويىلدى, – دەدى كورەيا پرەزيدەنتى.
ايتا كەتەرلىگى, سوڭعى 10 جىلدا شەتەلدىك ينۆەستيتسيانىڭ قازاقستانعا جىل سايىنعى تارتىلۋىنىڭ دەڭگەيى 10 ەسەگە ءوستى. ەگەر دە 2005 جىلى كورەي ينۆەستيتسياسىنىڭ قازاقستانعا باعىتتالعان كولەمى 50 ملن دوللار بولسا, 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل كورسەتكىش 500 ملن دوللارعا جەتكەن.
قازاق-كورەي بيزنەس فورۋمىندا ءسوز العان پرەمەر-مينيستر اسقار مامين ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر جايىندا باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە شەتەلدىكتەردىڭ قاتىسۋمەن 24 مىڭ كومپانيا جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ 500-دەن استامى وڭتۇستىك كورەيا ەلىنىڭ كاسىپورىندارى. ولاردىڭ باسىم بولىگى ەكونوميكانىڭ ماشينا جاساۋ, قۇرىلىس, لوگيستيكا, مەديتسينا, تاماق ونەركاسىبى, مەتاللۋرگيا سىندى سالالارىندا ءوز ونىمدەرىن ۇسىنادى.
− كورەيالىق «حاي ۆيلل» كومپانياسى نۇر-سۇلتان, شىمكەنت جانە تۇركىستان سىندى قالالاردىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە بەلسەندى قاتىسۋدا. تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىنداعى العاش رەت قولعا الىنعان مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك قاعيداتتارىنداعى ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبا − Korean express way كومپانياسىمەن بىرلەسىپ جاسالعان الماتى اينالما اۆتوموبيل جولىن سالۋ جانە پايدالانۋ بويىنشا ءىرى جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. سونىمەن قاتار ارىپتەستىك ەكونوميكالىق جانە تەحنولوگيالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ 8-ءشى وتىرىسى اياسىندا الماتىدا قۋاتى جىلىنا 45 مىڭ اۆتوموبيل بولاتىن HYUNDAI زاۋىتىن سالۋ جونىندە كەلىسىمگە قول جەتكىزىلدى. سونىڭ اياسىندا 2023 جىلعا دەيىن جىلىنا 30 مىڭ اۆتوكولىك, ال 2025 جىلعا دەيىن جىل سايىن 45 مىڭ اۆتوكولىك شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز اراسىندا تىكەلەي اۋە رەيستەرى جولعا قويىلىپ, ۆيزاسىز رەجىم ەنگىزىلدى, – دەدى ۇكىمەت باسشىسى ا.مامين.
ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالار, ەنەرگەتيكا, ونەركاسىپ, لوگيستيكا, جاڭا يننوۆاتسيالىق وندىرىستەر قۇرۋ, قۇرىلىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, مادەنيەت جانە ءبىلىم سياقتى باعىتتار بويىنشا ەلدەرىمىز اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ جانە تەرەڭدەتۋ جونىندەگى بىرقاتار شارالاردى قامتيتىن «سامال جەل» ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىنا قول قويىلدى. فورۋم اياسىندا 32 كەلىسىمگە قول قويىلدى, سونىڭ ىشىندە قۇنى 3,2 ملرد اقش دوللارىن قۇرايتىن 15 كەلىسىم قارجىلىق نەگىزدە جۇزەگە اساتىن بولىپ بەكىتىلدى.
