سەمەي قالاسىنداعى شاكارىم اتىنداعى ءۇش تىلدە وقىتاتىن كوپبەيىندى گيمنازيانىڭ 11-سىنىپ وقۋشىسى قۇسمان باقىتجان بۇگىنگە دەيىن بالاماسى ەشبىر ەلدە جاسالماعان جەل تۋربيناسىن تانىستىردى. 16 جاستاعى وقۋشى اكەسىمەن بىرگە جاساعان ەكى قالاقشادان عانا تۇراتىن جەل تۋربيناسىنىڭ كوپتەگەن ارتىقشىلىعى بار ەكەنىن ايتىپ بەردى. «جەل تۋربيناسىنىڭ بۇل ءتۇرى الەمدە جوق. بۇل ەكى قالاقشاسىمەن عانا ەنەرگيا شىعارادى, ديزاينى ەرەكشە. ەنەرگيانى كوپ وندىرەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىنا جانە ەنەرگيا جوق نەمەسە ەنەرگيا كوزدەرى اۋىر الىناتىن جەرلەردە قولدانۋعا بولادى. ورناتۋ, جوندەۋ وڭاي. ەڭ باستىسى, ەكونوميكالىق جاعىنان وتە ءتيىمدى. قازىرگى كەزدە ەڭ ارزان دەگەن جەل تۋربينالارىنىڭ باعاسى 1 ميلليون تەڭگەدەن اساتىن بولسا, مۇنىڭ باعاسى جارتى ميلليونعا دا جەتپەيدى», دەيدى جوبا اۆتورى.
نۇر-سۇلتان قالالىق №73 فيزيكا-تەحنيكالىق مەكتەپ-ليتسەينىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى جۇمابەك نۇراحمەت جۇرتشىلىققا «فلوراريۋم – ەكولوگيالىق ءونىم» اتالاتىن جوباسىن كورسەتتى. «فلوراريۋم دەگەنىمىز – وسىمدىكتەردى ساقتاۋعا جانە وسىرۋگە ارنالعان شىنىدان نەمەسە ءمولدىر ماتەريالدان جاسالعان قوراپ. ونىڭ ىشىندە بەلگىلى ءبىر تەمپەراتۋرا ساقتالادى جانە وسىمدىككە زيان كەلتىرەتىن ءجاندىكتەر كىرە المايدى. ءبىزدىڭ جوبامىزدىڭ باستى ەرەكشەلىگى – فلوراريۋمعا تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن قولدانۋىمىز. بۇل ءۇي ءوسىمدىكتەرىنە وتە ىڭعايلى. سونىمەن قوسا ءبىز توپىراقتىڭ ىلعالدىلىعى داتچيگىن ويلاپ تاپتىق. ول تامشىلاتىپ سۋارىلعان كەزدەگى توپىراقتىڭ ىلعالدىعىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى ول.
