27 ماۋسىم, 2012

سالىنباي قالعان سالەم

4 مين
وقۋ ءۇشىن

سالىنباي قالعان سالەم

سارسەنبى, 27 ماۋسىم 2012 6:27

وكىنىشسىز ءومىر بولماس, ءسىرا. جاس تا بولسام وزەگىمدى ورتەگەن ءبىر وكىنى­شىمدى كوپشىلىكپەن ءبو­لىس­سەم دەيمىن. مۇمكىن ءوزىم سە­كىلدى قاتار­لاس قۇربى­لارىما سا­باق بولار.

وسىدان بىرەر جىل بۇرىن شۋ وڭىرىندەگى قوسپانوۆتار اۋلەتىنە كە­لىن بولىپ ءتۇستىم. تابالدىرىق­تى وڭ اياقپەن اتتاعان اق بوسا­عامدى ءار كەز قۇرمەت تۇتامىن. قازاقتىڭ ەجەلگى ءداستۇرى بويىنشا ۇلكەن كىسىلەرگە ءيىلىپ سالەم سالۋدان جا­ڭىلعان ەمەس­پىن. بۇل ءداستۇردى ەسكىلىكتىڭ سارقىن­شاعى دەپ ەمەس, جاسى ۇلكەن كىسىلەردى سىيلاپ, ىزەت كورسەتكەندىكتىڭ بەلگىسى دەپ بىلە­مىن. ءاربىرىنىڭ «كوپ جاسا, باقىتتى بول, ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى بول» دەگەن ال­عىسى كوڭىلىمدى مارقايتىپ, مەرە­يىمدى ارتتىرادى.

 

سارسەنبى, 27 ماۋسىم 2012 6:27

وكىنىشسىز ءومىر بولماس, ءسىرا. جاس تا بولسام وزەگىمدى ورتەگەن ءبىر وكىنى­شىمدى كوپشىلىكپەن ءبو­لىس­سەم دەيمىن. مۇمكىن ءوزىم سە­كىلدى قاتار­لاس قۇربى­لارىما سا­باق بولار.

وسىدان بىرەر جىل بۇرىن شۋ وڭىرىندەگى قوسپانوۆتار اۋلەتىنە كە­لىن بولىپ ءتۇستىم. تابالدىرىق­تى وڭ اياقپەن اتتاعان اق بوسا­عامدى ءار كەز قۇرمەت تۇتامىن. قازاقتىڭ ەجەلگى ءداستۇرى بويىنشا ۇلكەن كىسىلەرگە ءيىلىپ سالەم سالۋدان جا­ڭىلعان ەمەس­پىن. بۇل ءداستۇردى ەسكىلىكتىڭ سارقىن­شاعى دەپ ەمەس, جاسى ۇلكەن كىسىلەردى سىيلاپ, ىزەت كورسەتكەندىكتىڭ بەلگىسى دەپ بىلە­مىن. ءاربىرىنىڭ «كوپ جاسا, باقىتتى بول, ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى بول» دەگەن ال­عىسى كوڭىلىمدى مارقايتىپ, مەرە­يىمدى ارتتىرادى.

اكەمىز ءابدىاشىم مەن انامىز توعجاننىڭ قاراشاڭىراعى قو­ناق­تان ارىلعان ەمەس. كىسىلەردىڭ ءبىرى شىعىپ بارا جاتسا, ەكىنشىسى كىرىپ كەلە جاتادى. ءبىر كۇنىمىز قوناقسىز وتپەيدى. ەگەر تاڭەر­تەڭگىلىك شايعا ەشكىم كەلمەي قالسا, تۇسكى اسقا اكەمىز كوشەدەن ءوتىپ بارا جاتقان اۋىلداستاردى ءوزى داۋىستاپ شاقى­رىپ ەرتىپ كەلەدى.

ءبىر كۇنى ادەتتەگىدەي تۇسكى استى قامداپ جاتقان كەزىم. ۇيگە اكەمىز­بەن بىرگە ءبىر توپ كىسى ەرىپ كەلدى. بارلى­عىنا دا بويعا سىڭگەن ادەتىم بويىنشا ءيىلىپ سالەم سالىپ جاتىرمىن. ول كىسىلەر العىستارىن ايتىپ, قولدارىن شايىپ تورگى بولمەگە ءوتىپ كەتتى. قوناقتار جايعاسىپ بولدى-اۋ دەگەن كەزدە تاباق تارتپاق بولىپ ۇلكەندەر وتىرعان بولمەگە كىر­دىم. كىرگەن بەتتە ءتور جاقتا وتىرعان اكەمىزدىڭ اتالاس ءىنىسى بولىپ كەلەتىن ماعاۋيا اعاعا كوزىم ءتۇستى. اڭقىل­داعان اقجارقىن, كەڭپەيىل كىسى بولاتىن. «جاڭاعى كىرگەن ءبىر توپ كىسىلەردىڭ ىشىندە جوق سياقتى ەدى… قالاي بايقاماي قالدىم ەكەن؟..» ەندى كوپشىلىك­تەن ەرەكشەلەپ قارا­تىپ سالەم سالۋعا ىڭعايسىزدان­دىم. جاس بولعاندىقتان با, بىلمەي­مىن, ۇياڭ­دىعىم جەڭىپ ءۇنسىز قالدىم. ءوزى دە مەنى ۇيالتپايىن دەگەندەي قاسىن­داعى كىسىلەرمەن اڭگىمەلە­سىپ وتىرا بەردى. ەت جەلىندى, سورپا ءىشىلدى.

سىرتقا بەتتەپ بارا جاتقان كوپ­شىلىكتىڭ اراسىنان ماعاۋيا اعامىز­دىڭ ءوزى ەرەكشەلەپ: «راحمەت, قالقام. اسىڭ ءدامدى بولىپتى » دەپ العىسىن ايتتى. ىشىمنەن سالەم سالماعانىما ودان سايىن وكىنىپ مەن قالدىم… «جارايدى, كەلەسى كەزدەسكەندە ەرەكشە ءيىلىپ تۇرىپ سالەم سالارمىن» دەپ ءوزىمدى ءوزىم جۇباتىپ قويامىن. ارادا بىرەر كۇن ءوتتى-اۋ دەيمىن. «ماعاۋيا اعا قاي­تىس بولىپتى» دەگەن سۋىت حاباردى كورشىدەن ەسىتتىم. ءوز قۇلاعىما ءوزىم سەنبەدىم.

تويدان شىققان ماعاۋيا اعا­مىز كولىك اپاتىنان قايتىس بولىپتى. ماشينادا بىرگە بولعان قوس بالاپانى امان. ارتىندا ورىمدەي جاس بالالارى قالدى. اعايىندار وسىعان دا شۇكىرشىلىك ەتىپ جاتتى. ال سول كەز­دەگى مەنىڭ جان ءدۇ­نيەمدەگى الاساپىراندى سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ قيىن. «ۇيگە كەلگەندە نەگە دەر كەزىندە بايقامادىم ەكەن؟ نەگە سالەم سالمادىم ەكەن؟ نەگە ۇياڭدىق تانىتتىم ەكەن؟» دەگەن ساۋالدار كوپكە دەيىن مازالادى. وسىلايشا سالىنباي قال­عان سالەم ءۇشىن ءوزىمدى ءوزىم كىنالاپ جۇرگەنىمە ءبىر جىلعا جۋىقتاپتى.

گۇلنۇر ابدىاشىمكەلىنى.

جامبىل وبلىسى, شۋ اۋدانى.

سوڭعى جاڭالىقتار