قوعام • 19 ءساۋىر، 2019

براكونەرلىكپەن كۇرەس جاعداي مەن جاۋاپكەرشىلىك ارتقاندا كۇشەيمەك

1175 رەت كورسەتىلدى

سوڭعى ۋاقىتتا ەل اۋماعىندا براكونەرلىكتىڭ شەكتەن شىعۋىنا جۇرتشىلىق تاراپىنان كوبىرەك كوڭىل اۋدارىلۋدا. اتالعان ماسەلە الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءبىراز تالقىلاندى. اتالعان ماسەلەنى ەل گازەتى «Egemen Qazaqstan» دا ءبىراز قاۋزادى.

ماسەلەن، بيىل قاراعاندى وبلى­سى­نىڭ نۇرا اۋدانى اۋماعىندا «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك ينسپەكتو­رى ەرلان نۇرعاليەۆتىڭ سيرەك كەزدە­سەتىن جانە قۇرىپ كەتۋ قاۋپى تونگەن جابايى اڭدار مەن كيىكتەردى قورعاۋ بويىنشا ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ بارىسىندا براكونەرلەردىڭ قولىنان اۋىر جاراقات الىپ، قايتىس بول­ۋى جۇرتشىلىقتىڭ قابىرعاسىن قايىس­تىر­عان قايعىلى وقيعا بولعانىن جازا وتىرىپ، براكونەرلەردىڭ بۇلايشا شەكتەن شىعۋى قوعام ءۇشىن قاۋىپتى كەسەل ەكەنىن كوتەردى.

براكونەرلەردىڭ شەكتەن شىعۋى قوعام تاراپىنان ايىپتالسا دا، كيىك­تەر­دى قىرۋ وقيعاسى مۇنان كەيىن دە توقتاعان جوق. ايتالىق، 2019 جىلدىڭ ءى توقسانىندا 1740 قۇقىق بۇزۋشىلىق وقي­عاسى تىركەلگەن.

«وحوتزووپروم» ءوب» رمقك باس ديرەك­تورىنىڭ ورىنباسارى جاننات تانسىق­باەۆتىڭ ايتۋىنشا، 2019 جىلعى 10 ناۋرىزدا اقتوبە وبلى­سى ىرعىز-تورعاي مەملەكەتتىك تابيعي رەزەر­ۆاتىنىڭ اۋماعىندا اتىلعان 40 كيىكتىڭ ولەكسەسى تابىلىپ، اتالعان فاكتى بو­يىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالعان.

كەيبىر جاعدايدا كيىكتەردى براكونەرلەردەن قورعاۋى ءتيىس مەكەمە ينسپەكتورلارىنىڭ ءوزى وسىنداي قىلمىستى ىستەرگە قاتىساتىنى تۋرا­لى جەكەلەگەن فاكتىلەر تىركەلدى. مۇنى «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك-نىڭ باسشىلىق قۇرامى مالىمدەدى.

«ءدال وسىنداي جاعداي 2019 جىلعى 17-21 ناۋرىز ارالىعىندا قورعالجىن مەملە­كەتتىك تابيعي قورىعىنىڭ اۋما­عىن­دا ورىن الىپ، اتىلعان 108 كيىكتىڭ ولەكسەسى تابىلدى. كۇدىكتىلەردى ىزدەۋ جۇمىستارى كەزىندە 6 ادام قۇرىقتالسا، ونىڭ 2-ەۋى «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك-نىڭ ينسپەكتورلارى بولىپ شىقتى. وسى فاكتى بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ، اقمولا وبلىستىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيە­سى اۋماقتىق ينسپەكتسياسىندا قىز­مەتتىك تەكسەرىس جۇمىستارى جۇرگى­زىل­دى»، دەيدى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيستر­لىگىندە وتكەن بريفينگ بارىسىندا قور­عالجىن قورىعىنىڭ ديرەكتورى اسقار سەكسەنبيەۆ.

ءبىز مۇنى «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك تاراپىنان براكونەرلىكپەن كۇرەس شارا­لارىنىڭ كۇشەيتىلۋىنىڭ بەلگى­سى رەتىندە قابىلدادىق.

كيىكتى قورعاۋ جۇمىستارىن كۇ­شەي­­تۋ ماقساتىندا اقمولا، قارا­عان­دى، اقتوبە جانە باتىس قازاق­ستان وبلىستارىنداعى اتالعان اڭنىڭ قولجەتىمسىز ارەالىنا ورمان شارۋا­شى­لىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتى تاراپىنان اۋماقتىق ينسپەك­تسيا ماماندارى جىبەرىلدى. ولار جەرگى­لىك­تى جاعدايدى جەتە تەكسەرۋ ۇستىندە.

«تەك كيىكتەردى عانا ەمەس، جالپى جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ ماقساتىنداعى جۇمىستار جۇرگىزىلۋ ۇستىندە. 1 ساۋىردەن باستاپ اتىراۋ، ماڭعىستاۋ جانە با­تىس قازاقستان وبلىستارىندا «بە­كى­رە-2019» بالىق قورعاۋ اكتسياسى باستالدى. اكتسيا باستالعاننان بەرى 250 تابيعات قورعاۋ زاڭناماسىن بۇزۋ­شى­لىق انىقتالدى. ونىڭ ىشىندە اتىراۋ وبلىسىنىڭ اۋماعىندا – 173، ماڭعىستاۋ وبلىسىندا – 68، بقو-دا – 9 زاڭبۇزۋشىلىق انىقتالدى. جالپى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە 191 ادام تارتىلدى، 13 قىلمىستىق تۇرعىدان جازالاناتىن ءىس-ارەكەت بەلگiلەرi تىركەلدى جانە 2،3 ملن تەڭگە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىندى. سونىمەن قاتار زاڭ مەن  ءتارتىپ بۇزۋشىلاردان 8 توننا 715 كيلو بالىق، ونىڭ ىشىندە 536 كيلو بەكىرە تۇقىمداس بالىق، 3،2 كيلو ۋىلدىرىق الىندى»، دەيدى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ بالىق رەسۋرستارىن قورعاۋ جانە با­لىق شارۋاشىلىعىن رەتتەۋ باسقار­ما­سى­نىڭ باسشىسى قادىربەك يسقاليەۆ.

بۇدان بۇرىن براكونەرلەردىڭ ەمىن-ەركىن قيمىلداۋىنىڭ ءبىر سەبەبى رەتىندە ولاردىڭ كوپ جاعدايدا جازاسىز كەتەتىنىن، تابيعات قورعاۋ ۇيىمدارى بەرگەن براكونەرلىك فاكتىلەرمەن جۇمىس ىستەۋگە قۇقىق قورعاۋ ۇيىمدارى، سونىڭ ىشىندە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ قىز­مەتكەرلەرى بەلسەنىپ كىرىسپەيتىنىن، كوپ ءىستىڭ اياقسىز قالاتىنىن جازعان ەدىك. مىسالى نۇرا اۋدانىنىڭ اۋماعىندا 2016-2018 جىلدار ارالى­عىن­دا براكونەرلىك وقيعاسىنا بايلانىستى 15 ءىس قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جولدانسا، «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋى بويىنشا، ازىرگە سونىڭ ەكەۋىنە عانا سوت شەشىمى شىعارىلعانىن ايتۋعا بولادى.

وسى تۇرعىدا ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ساكەن دىلداحمەتتىڭ ايتۋى بويىنشا، قورىقشى قازاسىنان كەيىن براكونەرلىكپەن كۇرەستى نىعايتۋ باعىتىندا جاعىمدى وزگەرىس بار. ىشكى ىستەر ورگاندارىمەن بىرلەسىپ جۇمىس جۇرگى­زۋ ءىسى جاقسارا تۇسكەن. قۇقىق قور­عاۋ ورگاندارى، جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ­شىلار تالابىنا ءبىرشاما سەرگەك قاراي­تىن بولعان. ناتيجەسى كوپ وتپەي بايقالۋى ءتيىس.

«بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى جۇيەلى جولعا قويۋ ءۇشىن ءبىز ءبىرىنشى كەزەكتە زاڭ تالاپتارىن كۇشەيتۋ جانە جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋشى ۇيىمداردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ باعىتىنداعى ءىس-شارالاردى قولعا الدىق. بۇرىن براكونەرلەر ۇستالسا، كوپ جاعدايدا ايىپپۇل تولەۋ ارقىلى قىلمىستان قۇتىلىپ كەتەتىن. ەندى ولاردى باس بوستاندىعىنان ايى­رۋدى سۇراپ وتىرمىز. جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋشى ينسپەكتورلاردى ىنتالاندىرۋ ماسەلەسىن دە زاڭ ارقىلى شەشۋ قاراستىرىلۋدا. بۇرىن ينسپەكتور براكونەردى ۇستاسا، جالاقىسىنا 30 پايىزدىق ۇستەمە قوسىلاتىن. ەندى وسى تالاپتى قايتا قالپىنا كەل­­تى­­رۋدى سۇراپ وتىرمىز. سونداي-اق جانۋار­لار دۇنيەسىن قورعاۋشى ينسپەك­تورلاردىڭ قۇقىن ىشكى ىستەر ورگان­­دا­رى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قۇقىمەن تەڭەستىرسە، قىزمەتتىڭ مارتەبەسى ارتقان بولار ەدى. تاعى ءبىر ەسكەرەتىن ماسەلە، باقاي­شاعىنا دەيىن قارۋلانعان براكون­­ەرلەردىڭ قولداناتىن تەحنيكا­لارى ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەردىكىنە قارا­عاندا الدەقايدا قۋاتتى، جاڭا. سون­دىق­تان ولاردى ۇستاۋ وڭاي ەمەس. بۇل ءۇشىن ءبىزدىڭ قىزمەتتى قايتا جاراق­تان­دىرۋ كەرەك. مىنە، وسى باعىتتاعى شىعىنداردىڭ ورنىن ءتيىمدى تولتىرۋ ءۇشىن ۇستالعان، كىناسى مويىندالعان براكونەرلەردىڭ تەحنيكالارىن تاركى­لەپ، ءبىزدىڭ قىزمەتكە بەرۋدى سۇراپ وتىرمىز. قازىر وسى ماسەلەلەر قاراس­تى­­رىلۋ ۇستىندە. ءتيىستى زاڭدارعا ءوز­گە­­­رىس­تەر ەنگىزىلەتىنى ايقىن. بىراق قان­داي دەڭگەيدە بولاتىنى بەلگىسىز. ءبىز زاڭدى قابىل­دايتىن پارلامەنت دەپۋتاتتارى­نان قولداۋ كۇتەمىز»، دەيدى س. دىلداحمەت.

ءيا، قازىر جانۋارلار دۇنيەسى قورعا­لاتىن اۋماقتىڭ جالپى كولەمى 123 ميلليون گەكتاردى قۇراسا، ونى قورعاي­تىن­دار سانى تىم ماردىمسىز ەكەن. ماسەلەن، «وحوتزووپروم» ءوب» رمقك-دە 220 ينسپەكتور مەن 36 جەدەل توپ قىزمەتكەرى عانا بار. ۇلكەن اۋماقتاعى جانۋارلار الەمىن قورعاۋدا مۇنىڭ ازدىق ەتەتىنى بەلگىلى. سوندىقتان مەكە­مەنىڭ شتاتتىق كەستەسىن ارتتىرۋ باعى­تىندا دا ماسەلەلەر قاراستىرىلۋ ءۇستىن­دە.

ارينە، براكونەرلىك تاراپىنان قىلمىس پەن زاڭبۇزۋشىلىق اسقىنىپ وتىرعان ساتتە جانۋارلار دۇنيەسىن قور­عاۋ­شى مەكەمەلەر جۇمىسىنا قولداۋ ءبىلدىرۋ، ولاردى نىعايتۋ وتە قاجەتتى شارا. سونىمەن قاتار «الماقتىڭ دا سال­ماعى بار» دەگەندەي اتالعان قىزمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ ارتا تۇسكەنىن دە قالار ەدىك.


سوڭعى جاڭالىقتار

شىرقاۋ شىڭى شوقاننىڭ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار