ايماقتار • 16 ءساۋىر، 2019

ورازكۇل اسانعازى: «رۋحاني جاڭعىرۋ» ۇلتتىق بولمىسىمىزدى جاڭا ساتىعا كوتەردى

898 رەت كورسەتىلدى

انا بالاسىن «بالالار ۇيىنە»، ۇرپاعى اتا-اناسىن «قارتتار ۇيىنە» بەرۋ قىلاڭ بەرە باستادى. قوعام ۇلتتىق سالت-ءداستۇردى ۇمىتىڭقىراپ بارا جاتقان وسىناۋ شاقتا ەلباسى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى ارقىلى سان عاسىرلىق تۇرمىس-سالتىمىزدى ەسكە ءتۇسىردى.

بۇگىندە اكەنىڭ بەلى مەن انانىڭ قۇرساعىنداعى قازاقى ءتالىم-تاربيەنىڭ كەمدىگى جانە كوك ايىل كەلىن، كور كەۋدە ۇرپاقتىڭ «دەموكراتيا» وسى ەكەن دەگەن ەرمە مىنەز-قۇلقى ۇلتقا جات قىلىقتىڭ ءورشىپ كەتۋىنە سەبەپ بولسا كەرەك. انىعىندا قازاق قوعامىندا اجىراسۋ جيىلەپ كەتتى. ۇلكەندەردىڭ باتاسىن الماي قيىلعان نەكەنىڭ اياعى ايرىلىسۋعا سوعىپ، ءتىرى جەتىمدەر پايدا بولى. سالدارىنان تولىقتاي اكە مەن شەشەنىڭ قامقورلىعىنسىز جاسىق ۇرپاق ءوسىپ كەلەدى. كەلەشەك ۇرپاققا ەڭ باستى ءدارىس وتباسىندا بەرىلۋى ءتيىس. وتباسى وتاننىڭ كىشكەنتاي عانا كوشىرمەسى. باياعىدا حالقىمىزدا «بەل قۇدا»، «بەسىك قۇدا» دەگەن جاقسى ءداستۇر بولعان. بۇگىندە سول جاقسى دۇنيە ۇمىتىلىپ بارادى. ۇل مەن قىز الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى تانىسىپ، تابىسىپ، اقىر اياعى تراگەدياعا ۇلاسىپ جاتادى. وسى رەتتە شىمكەنتتىڭ ءۇشىنشى مەگاپوليس مارتەبەسىن العان شاقتا قۇرىلعان وتباسى، بالالار جانە جاستار ىستەرى جونىندەگى باسقارماسىنىڭ اتاۋى وتە ءساتتى تاڭدالعان ەكەن. بەسىگىن تۇزەيتىن ەلدىڭ باستى جۇمىسى دا وسىدان باستالۋى كەرەك. اكىمشىلىك قۇرىلىمداعى بۇل جاقسى ءۇردىس باسقا وڭىرلەرگە ۇلگى بولادى دەپ ەسەپتەيمىن».

بۇل «باقىتتى وتباسى» جوباسى اياسىندا شىمكەنت قالالىق وتباسى، بالالار جانە جاستار ىستەرى جونىندەگى باسقارماسى ۇيىمداستىرعان كەزدەسۋدە قوعام قايراتكەرى ورازكۇل اسانعازىقىزىنىڭ جاستارعا ايتقان اقىل-كەڭەسى ەدى.

قازاق قىزىنا ءتان وجەتتىك پەن باتىلدىقتى بويىنا سىڭىرگەن ورازكۇل اسانعازىقىزىنىڭ شاھار جاستارىمەن كەزدەسۋىندە اعا،ورتا، جاس بۋىن وكىلدەرى ورتاق ءبىر الاڭدا باس قوسىپ، ۇلتتىق بولمىسىمىزدى قالاي ساقتاپ قالۋدان باستاپ، وتباسى قۇندىلىقتارىن ۇرپاق جادىنا ءسىڭىرۋ جاعىن تالقىلادى. سالالىق باسقارما باسشىسى جاندوس قالتاەۆ جۇرگىزگەن تاعلىمدى كەزدەسۋ ەكى ساعاتقا جالعاسىپ، قالا جاستارى ۇلتتىق سالتتى جاڭعىرتۋشى قوعام قايراتكەرىنەن وزدەرىن مازالاپ جۇرگەن سۇراقتارىنا جاۋاپ، جاڭا ومىرگە تالپىنعان بولاشاق اكە مەن انالار ومىرلىك ساباق الدى.  

«ۇلگىلى شاڭىراق اتانۋ ءۇشىن قانداي العىشارتتار ازىرلەۋ كەرەك؟»، دەگەن سۇراققا تولىق جاۋاپ بەرىلگەن كەزدەسۋ بولدى. جاستار ءۇشىن ساپالى ءبىلىم الۋمەن قاتار، بويىنا ۇلتتىق بولمىستاعى تاربيەنى ءسىڭىرۋدىڭ ورنى وزگەشە. وسى ماقساتتا باسقارما تاراپىنان وتباسى قۇندىلىقتارىن جاستارعا ۇگىتتەيتىن «باقىتتى وتباسى» جوباسىن باستاپ وتىرمىز. وسىدان كەيىن قوعامدا يبالى ۇل - يناباتتى قىزداردىڭ قاتارى كوبەيتىپ جاتسا، ەتكەن ەڭبەگىمىزدىڭ ازدا بولسا وتەلگەنى دەپ تۇسىنەرسىزدەر»، دەيدى قالالىق وتباسى، بالالار جانە جاستار ىستەرى جونىندەگى باسقارمانىڭ باسشىسى جاندوس قالتاەۆ.

قر پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ V شاقىرىلىمىنىڭ دەپۋتاتىنىڭ ايتۋىنشا 5 جىل ىشىندە ەلىمىزدە 33 مىڭ ءجاسوسپىرىم قىز جۇكتى بولىپ، ونىڭ مىڭعا جۋىعى جاساندى تۇسىك جاساتقان. ۇرپاقتىڭ ۇياتى سانالعان ارۋلاردىڭ وسىلايشا نامىسىنىڭ تاپتالماۋىندا ەر ازاماتتاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىنىڭ زور ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. ءارى قازاق ارۋلارىن قارىنداس، اپكە رەتىندە سىيلاپ، ولارعا قورعان بولۋعا شاقىردى.

شاڭىراق كوتەرگەنىنە اي، جىل تولماي، اراسىن ءۇزىپ اجىراسىپ جاتقانداردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. ۇلتىنىڭ بولاشاعىنا الاڭدايتىن ورازكۇل اسانعازىقىزى بۇل ماسەلەنىڭ شەشۋ جولىندا ءوز ۇسىنىسىن ورتاعا سالدى. ۇلگىلى انانىڭ ايتۋىنشا ءوزى باسشىلىق قىزمەتتە بولعان سارىاعاش اۋدانىندا ءبىر توسەكتە باسى قوسىلماعانداردى اجىراسپاس الدىن ءوز اۋىلىنداعى بيلەر القاسىنىڭ شەشىمىنە جۇگىنۋگە جىبەرىپ وتىرعان. ناتيجەسىندە اۋزى دۋالى اقساقالداردىڭ الدىندا كەمشىلىگىن تانىعان جاستار قايتا جاراسىپ، باقىتتى ومىرگە قادام باسقان.

«وتباسىندا اكەنىڭ الار ورنى توبەدە. سەبەبى ول قارا شاڭىراقتىڭ اسىراۋشىسى، قورعانى. بۇگىندە گەندەرلىك ساياساتتى اسىرە ۇستانۋشىلار ەر ازاماتتارمەن تەرەزەمىز تەڭ دەپ تەپسىنىپ، وزدەرىنىڭ اسىل انا، اياۋلى كەلىن ەكەندىگىن ۇمىتىپ بارادى. مەيلى قانشالىق بيىك قىزمەت اتقارسا دا، تابالدىرىق اتتى تاۋدان اسىپ، ۇيگە كىرگەسىن ونىڭ ورنىن وتاعاسىنان الاسا ەكەنى انىق»، دەپ كەسىپ ايتتى ورازكۇل اسانعازىقىزى.

مەگاپوليس جاستارىنا بەرەرى مول ءدارىس وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋدە ومىرلىك ساباق بولدى. جاڭا فورماتتا باستالعان «باقىتتى وتباسى» جوباسىنىڭ العاشقى  كەيىپكەرى قر پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ V شاقىرىلىمىنىڭ دەپۋتاتى، قوعام قايراتكەرى ورازكۇل اسانعازىقىزى قىسقا عانا ۋاقىت ىشىندە وتباسى، قوعام، ۇلتتىق كود، ءداستۇر ساباقتاستىعى تۋرالى تۇشىمدى ويلارىن ورتاعا سالدى. كەلىستى كەزدەسۋدىڭ قۇتتى قوناعى ۇلتىن ۇلىقتاعان ازامات جاستاردى ءوز ەلىن-جەرىن سۇيۋگە، انا ءتىلىن شۇبارلاماۋعا ۇگىتتەدى. جاس ۇرپاققا وتباسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ۇعىندىرعان بۇل جۇزدەسۋ ولارعا رۋحاني بايلىق سىيلادى. جۇزدەسۋدە وتباسىلىق قۇندىلىقتاردان بولەك ءتىل ماسەلەسى مەن تاريح جانە ۇلتتىڭ بولاشاعى دا تەرەڭىنەن تالقىلاندى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

نار نارىمبەتوۆ ەدى...

قازاقستان • كەشە

«وميكرون» شتامى وقشاۋلايدى

كوروناۆيرۋس • كەشە

پورترەتتەگى پاراسات

ەلباسى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار