تاراپتار ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋ, حالىقارالىق ۇيىمدار اياسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىن تالقىلاپ, وڭىرلىك جانە جاھاندىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماستى.
كاسپي وڭىرىندە ەكىجاقتى ارەكەتتەستىككە دە باسا نازار اۋدارىلدى. 2018 جىلى اقتاۋ قالاسىندا بولعان بەسىنشى كاسپي ءسامميتىنىڭ تاريحي ماڭىزدىلىعى ەرەكشە اتاپ ءوتىلدى. تاراپتار كاسپي تەڭىزىنىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى تۋرالى كونۆەنتسيانىڭ باپتارىن يمپلەمەنتاتسيا جاساۋ جانە اقتاۋ سامميتىندە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى جۇزەگە اسىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
كولىك-ترانزيت جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى ەكىجاقتى ءوزارا ارەكەتتەستىكتىڭ وڭ قارقىنى اتاپ ءوتىلدى. وسى ورايدا, تاراپتار پارسى شىعاناعىنا جول اشاتىن قازاقستان-تۇرىكمەنستان-يران تەمىرجول مارشرۋتىن پايدالانۋدى جانداندىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعى باسا ايتىلدى.
سونىمەن قاتار, قر سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى م.تىلەۋبەردى يراننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى موحامماد دجاۆاد زاريفپەن كەلىسسوزدەر وتكىزىپ, ونىڭ بارىسىندا جوعارى لاۋازىمدى يراندىق ديپلوماتتى قازاقستانداعى سوڭعى ساياسي وزگەرىستەرمەن تانىستىردى. اتاپ ايتقاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ءوز ەركىمەن مەملەكەت باسشىسى وكىلەتتىگىن توقتاتقانى جانە الداعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋلار تۋرالى ايتىپ بەردى.
م.زاريف ن.نازارباەۆ قازاقستاننىڭ دامۋىنا جانە ايماقتا ءارى الەمدە قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا تەڭدەسسىز ۇلەس قوسقان وتە دانا ساياسي قايراتكەر ەكەندىگىن مالىمدەدى. يراننىڭ سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى قازاقستاندا الداعى ۋاقىتتا وتەتىن سايلاۋلاردىڭ دەموكراتيا قاعيداتتارىنا سايكەس وتەتىندىگىنە سەنىمدىلىگىن ءبىلدىردى.
قازاقستاندىق ديپلومات مەملەكەت باسشىلىعىندا بولعان وزگەرىستەرگە قاراماستان ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياسي باعدارى وزگەرىسسىز قالاتىنىن مالىمدەدى. يرانمەن تاتۋ كورشىلەستىك قاتىناستاردى دامىتۋ قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنداعى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى بولىپ قالاتىندىعىن ايتتى.
ساپار شەڭبەرىندە م.تىلەۋبەردىنىڭ يراننىڭ كولىك جانە قالا قۇرىلىسى ءمينيسترى مۋحاممەد يسلاميمەن جانە اۋىل شارۋاشىلىعى دجيحادى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى يازدان سەيفپەن كەزدەسۋلەرى بولدى. تاراپتار ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ قازىرگى جاعدايى جانە بولاشاعى, ونىڭ ىشىندە كولىك پەن ترانزيتتىك الەۋەتتى دامىتۋ, يرانعا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ جانە ت.ب. ماسەلەلەردى تالقىلادى. قازاقستان مەن يران اراسىنداعى ەكىجاقتى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى 2018 جىلى 516,309 ملن. اقش دوللارىن قۇرادى (ەكسپورت – 426,76 ملن., يمپورت 89,54 ملن.).
اتالعان كەزدەسۋلەر قورىتىندىسى بويىنشا, يراندىق تاراپتىڭ باندار-ابباس جانە اميراباد پورتتارىندا قازاقستاننىڭ لوگيستيكالىق ورتالىقتار سالۋى ءۇشىن جەر ءبولۋى بويىنشا ۋاعدالاستىقتار جاسالدى. بۇل ورتالىقتار يران اۋماعى ارقىلى پارسى شىعاناعى ەلدەرىنىڭ نارىعىنا وتاندىق تاۋارلاردى ەكسپورتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
تراپتار جاقىن ارالىقتا نۇر-سۇلتان قالاسىندا قازاقستان-يران ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ 16-شى وتىرىسىن وتكىزۋگە قىزىعۋشىلىقتارىن قۋاتتادى.
