بەكىتىلگەن كۇن تارتىبىنە سايكەس الدىمەن «2019-2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ جوباسىنا سەنات ەنگىزگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار جونىندە قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ ءمۇشەسى سەرىك قۇسايىنوۆ باياندادى. دەپۋتاتتار سەنات ەنگىزگەن ۇسىنىستارمەن تولىق كەلىستى.
تۇرعىنداردى كوپتەن بەرى تولعاندىرعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ ءبىرىنشى وقىلىمى بويىنشا نەگىزگى باياندامانى يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى رومان سكليار جاسادى.
زاڭ جوباسىندا «ءبىر ءۇي, ءبىر بىرلەستىك, ءبىر ەسەپشوت» قاعيداسى بويىنشا كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمنىڭ جاڭا فورماسى – «مەنشىك يەلەرى بىرلەستىگىن» قۇرۋ جانە ونىڭ باسقارۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن رەتتەۋ ماسەلەسى قاراستىرىلعان. ۇسىنىلعان قاعيدات بويىنشا ەندى ءار ءۇيدى باسقارۋدىڭ جەكە ءتاسىلى بولماق. ءاربىر مەنشىك يەلەرىنىڭ بىرلەستىگى ءوزىنىڭ اعىمداعى جانە جيناقتاۋشى شوتتارىن اشادى. اتالعان شارا پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى جانە باسقارۋشى كومپانيالار تاراپىنان قىزمەتتەر مەن تاريفتەردىڭ تۇرعىندارعا جۇكتەلمەۋىن جانە قارجىنىڭ اشىق جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتەدى. سونداي-اق تۇرعىندارعا باسقارۋ ءتاسىلىن تاڭداۋ قۇقىعى بەرىلەدى, ولار باسقارۋدى جەكە باسقارۋ ورگاندارى ارقىلى نەمەسە شارت نەگىزىندە باسقارۋشى كومپانيالار ارقىلى جۇزەگە اسىرا الادى. زاڭ جوباسىندا كوندومينيۋم نىساندارىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرى ەنگىزىلگەن. تۇرعىنداردان ءتۇسەتىن قاراجاتتىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن باقىلاۋ ارقىلى كۇردەلى جوندەۋگە مۇمكىندىك تۋادى. بۇل جەردە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋگە قاراجات جيناقتاۋ جانە جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الۋ تەتىگى دە قاراستىرىلعان.
باياندامادا مينيستر زاڭ جوباسىنىڭ ليفت شارۋاشىلىعى ماسەلەلەرىن دە قاراستىراتىنىنا توقتالدى. بۇگىندە ولاردىڭ باسىم بولىگى نورماتيۆتىك پايدالانۋ مەرزىمىنەن اسىپ كەتكەن, وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ليفتىلەردى اۋىستىرۋ جانە جوندەۋ جۇمىستارىن قارجىلاندىرۋ جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى, دەدى ول.
بايانداماشىعا الدىمەن سۇراق بەرگەن دەپۋتات م.ايسينا كوپپاتەرلى ۇيلەردى كوندومينيمۋم نىساندارى رەتىندە تىركەۋ وتە كوپ ۋاقىت الاتىنىن, وزىنە بەلگىلى دەرەكتەرگە قاراعاندا قازىر ەلىمىزدەگى 78 مىڭ كوپپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەردىڭ 27 پايىزى عانا تىركەلگەنىن ايتا كەلىپ, وسى جۇمىستاردى جىلدامداتۋ بويىنشا قانداي شارالار جاسايسىزدار دەپ سۇرادى. وعان مينيستر بۇل جۇمىستىڭ تۇرعىندار ەسەبىنەن ەمەس, جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى ارقىلى جۇرگىزىلەتىنىن, ولارعا تىركەۋ جۇمىستارى ءۇشىن ءبىر جىل ۋاقىت بەرىلگەنىن, بۇل ۋاقىت جەتكىلىكتى ەكەنىن ايتتى. دەپۋتات سەرىك قۇسايىنوۆ كۇردەلى جوندەۋ قورىنا قولدانىستاعى زاڭمەن ءاربىر پاتەر يەسى اي سايىن 1 شارشى مەتر ءۇشىن اەك-ءتىڭ 0,02 پايىز كولەمىندە اقشا اۋدارىپ تۇرۋى قاراستىرىلعان, بۇگىندە ول 52 تەڭگە. وسى تالاپتىڭ ءوزى دۇرىس ورىندالماي كەلدى. زاڭ جوباسىندا ول وزگەرىسسىز قالدىرىلدى ما دەپ سۇرادى. وعان مينيستر كوپتەگەن تۇرعىندار ءۇشىن بۇل مولشەر كوپتىك ەتكەندىكتەن, ەندى 1 شارشى مەتر ءۇشىن 12 تەڭگەدەن الۋ جونىندە نورما ەنگىزىلدى دەپ جاۋاپ بەردى. وسى كەزدە تالقىلاۋعا سپيكەر ارالاسىپ, كۇردەلى جوندەۋگە ارنايى جيناماعاندىقتان, بارلىق اقشا پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆىنىڭ ەسەبىنە ءتۇسىپ جاتقانىن, ونى قايدا, قالاي جۇمساۋ پيك توراعاسىنىڭ ەركىندە ەكەنىن ايتا كەلىپ, وزىنە بەلگىلى دەرەكتەر تۋرالى ايتتى. مىسالى, ءبىزدىڭ استانادا 2609 ءۇيدى بىرىكتىرگەن 488 پيك بار. اۋەلدە ءبىر پيك-كە 2-3 ءۇي عانا تىركەلەتىن بولسا, قازىر كەيبىرەۋلەرىندە 20-دان ارتىق كوپپاتەرلى ۇيلەر بار. سولاردىڭ ءبارىنىڭ تۇرعىندارى وزدەرىنىڭ نە ءۇشىن تولەپ جاتقاندارىن, تولەماقىلارىنىڭ قايدا جۇمسالىپ جاتقانىن بىلە بەرمەيدى. ال بۇل دەگەنىڭىز قوسىلا كەلە وتە ۇلكەن كولەمدەگى قاراجات. ماسەلەن, 2 بولمەلى پاتەر يەلەرى ايىنا 3 مىڭ تەڭگەدەن تولەيدى. اقشاسىنىڭ قايدا كەتەتىنىن بىلمەگەندىكتەن, تۇرعىندار تولەماقى تولەۋگە دە قۇشتار ەمەس. وسىنىڭ كەسىرىنەن قارىزدار, ءتۇرلى تالاستار پايدا بولادى. ال ەندى مىنا زاڭ جوباسىندا دەپۋتاتتاردىڭ ۇسىنىسىمەن ءبىر ءۇي ءبىر ەسەپشوت اشادى جانە ونداعى قاراجات اشىق تۇردە جۇمسالاتىنى تۋرالى نورما ەنگىزىلىپ وتىر. زاڭ جوباسى بىزگە كەلگەندە وسىنداي ماسەلەلەر ءۇستىرت قاراستىرىلعان بولاتىن. دەپۋتاتتار ونى جەتىلدىرۋ جولىندا كوپ تەر توكتى دەپ قورىتتى ءوزىنىڭ ءسوزىن توراعا.
زاڭ جوباسى بويىنشا قوسىمشا باياندامانى ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ساپار احمەتوۆ جاسادى. ول جۇمىس توبىنىڭ شەڭبەرىندە زاڭ جوباسىنا دەپۋتاتتاردىڭ كوپتەگەن كونتسەپتۋالدى تۇزەتۋلەر ەنگىزگەنىن جەتكىزدى. سونىڭ ىشىندە مەنشىك يەلەرىنىڭ جينالىسى ەڭ جوعارعى مارتەبەگە يە بولعانى, كوندومينيمۋم نىسانىنىڭ ورتاق مۇلكىن باسقارۋ, تۇرعىن ۇيگە قىزمەت كورسەتۋدى رەتتەۋ, اتقارۋشى ورگانداردى سايلاۋ جانە ت.ب. وسى جينالىستىڭ بارىسىندا شەشىلەتىنى ايتىلدى. سونداي-اق باسقارۋشى ورگاندار, ونىڭ ىشىندە باسقارما مەن توراعا تۇرعىندارعا ەسەپ بەرۋى ءۇشىن ءبىر جىلعا سايلاناتىنى ەنگىزىلگەن. جالپى زاڭ جوباسى15 زاڭنامالىق اكتىگە, ونىڭ ىشىندە جەر كودەكسىنە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە, سونداي-اق «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» كودەكسكە (سالىق كودەكسى), سونداي-اق «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى», «زاڭدى تۇلعالاردى مەملەكەتتىك تىركەۋ جانە فيليالدار مەن وكىلدىكتەردى ەسەپتىك تىركەۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جيناق اقشاسى تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا جانە باسقا دا زاڭدارعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى ۇسىنعان.
وسىنداي ۇزاق تالقىلاۋدان كەيىن زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى. زاڭ جوباسى بويىنشا ايتقان قورىتىندى سوزىندە ءماجىلىس توراعاسى ن.نىعماتۋلين تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىن باسقارۋدى جەتىلدىرۋ جونىندە ەلباسى ناقتى تاپسىرمالار بەرگەنىن, سوندىقتان ونىڭ وتە تياناقتى ازىرلەنگەنىن جەتكىزدى. دەپۋتاتتار وعان 509 كونتسەپتۋالدى تۇزەتۋ ەنگىزدى. وسىنىڭ ءبارىن ءبىز ۇكىمەتتىڭ كەلىسىمىنە جولداپ وتىردىق. بۇل زاڭ جوباسىنىڭ ساپاسىز دايىندالعانىن كورسەتەدى. مۇندايدى باسقا دا مينيسترلىكتەر جىبەرىپ وتىرادى. سوندىقتان ۇكىمەت زاڭ جوباسىن ازىرلەۋدە تياناقتى بولۋى كەرەك. ەندى مىنا زاڭ جوباسى ەكىنشى وقىلىمعا ايتىلعان ۇسىنىستار مەن پىكىرلەردى ەسكەرىپ, ىجداعاتتى دايىندالادى دەگەن ۇمىتتەمىز, دەي كەلىپ, ونى ءتۇسىندىرۋ بويىنشا دەپۋتاتتار ۇكىمەت مۇشەلەرىمەن بىرگە ايماقتارعا ساپارعا شىعاتىنىن ايتتى.
كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەر قارالىپ بولعان سوڭ بىرنەشە دەپۋتات ورتالىق اتقارۋ ورگاندارىنا وزدەرىنىڭ ساۋالدارىن جولدادى.
