ال بۇل سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن بىرقاتار قۇزىرەتتى ورگاندار ماڭىزدى جوبالار مەن باعدارلامالاردى ىسكە قوستى. سونىڭ ءبىرى – «بارشاعا ارنالعان تەگىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ» جوباسى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن قولدانىسقا ەنگىزىلگەن باستامانىڭ ءناتيجەسىندە قازاقستاندىق جاستاردىڭ تەگىن ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك تۋدى. جوبا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىرىلعان بولاتىن. ونىڭ ءتارتىبى «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017 – 2021 جىلدارعا ارنالعان «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ءبىرىنشى باعىتىندا ايقىندالعان. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار كادرلاردى دايارلاۋدى قارجىلاندىرۋ جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن جۇرگىزىلەدى. كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىمدى تەگىن الۋعا جول اشىلعان العاشقى جىلدىڭ وزىندە كوللەدج تابالدىرىعىن 200 مىڭعا جۋىق جاس ورەن اتتاعان بولاتىن. ال وتكەن جىلى ولاردىڭ سانى جۇزدەن استى. ەلىمىزدە, 2018-2019 وقۋ جىلىندا كوللەدجدەرگە تەگىن ءبىلىم الۋ ءۇشىن 98,5 مىڭ ادام قابىلدانعان. جالپى جوسپار بويىنشا 2021 جىلعا دەيىن 718 مىڭ ادام كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىمى بار مامان اتانباق, ياعني بىلىكتى جۇمىسشى كادرلاردى دايارلاۋدىڭ كولەمى 40 پايىزعا ۇلعايادى. تەگىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم تەحنيكالىق, تەحنولوگيالىق, اۋىلشارۋاشىلىق, سەرۆيس جانە قىزمەت كورسەتۋ ماماندىقتارى بويىنشا بەرىلەدى.
سونىمەن قاتار مەديتسينا, ءبىلىم, ونەر ماماندىقتارى بويىنشا دايارلىق مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. ال قۇقىق, ەكونوميكا ماماندىقتارى بويىنشا دايارلىق اقىلى نەگىزدە جۇرگىزىلەدى. جوباعا 9-11-سىنىپتاردى بىتىرۋشىلەر, وقۋ ورىندارىنا تۇسپەگەن, جۇمىس ىزدەپ جۇرگەن ادامدار جانە تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردىڭ مۇشەلەرى, سونداي-اق كوپ بالالى وتباسىلاردان شىققان بالالار, جەتىم بالالار, اتا-انالارىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار, دامۋ مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى بالالار, مۇگەدەك بالالار قاتىسا الادى.
جوبا شەڭبەرىندە كوللەدجدەردىڭ وقۋ ۇدەرىسىنە جاڭا دەڭگەيدەگى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ەنگىزىلدى. بۇل باعدارلامالاردىڭ قۇرىلىمى جۇمىسشى ماماندىعىن الۋ بارىسىندا بىرنەشە بىلىكتىلىكتى يگەرۋگە جانە قالاۋى بويىنشا ورتا بۋىن ماماندىعىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
جوبا شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا وقيتىن ستۋدەنتتەر ۇلەسى 54%-عا دەيىن ءوستى. بۇل كوللەدج كونتينگەنتىنىڭ سوڭعى 5 جىلدا بولعان جىل سايىنعى تومەندەۋىن توقتاتۋعا مۇمكىندىك بەردى. سونداي-اق جوباعا قاتىسۋشىلار ستيپەنديامەن, ءبىر رەتتىك ىستىق تاعاممەن, جولاقىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا باعىتتالعان باعدارلامادا تەك نارىقتا سۇرانىسقا يە ماماندىقتارعا باسىمدىق بەرىلگەن. جوبا اياسىندا جاستار كەيبىر ماماندىق بويىنشا كوللەدجدەرگە ەمتيحانسىز, سۇحباتتاسۋ قورىتىندىلارى بويىنشا قابىلدانادى.
ەلىمىز بويىنشا, بارلىعى 821 كوللەدج جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 479 كوللەدجى – مەملەكەتتىك, 342-ءى – جەكەمەنشىك. جۇمىسشى كادرلاردى دايارلاۋ 213 ماماندىق جانە 693 بىلىكتىلىك بويىنشا جۇرگىزىلەدى. مەملەكەتتىك كوللەدجدەردەگى 488,7 مىڭ ءبىلىم الۋشى كونتينگەنتىنىڭ 275,5 مىڭى مەملەكەتتىك تاپسىرىس بويىنشا ءبىلىم الۋدا. جوبا باستاۋ العان جىلى وقۋعا تۇسكەندەر بيىل كوللەدجدى ءتامامداپ, ديپلوم الادى. ياعني, وندىرىسكە قوسىلماق.
وسىدان ءۇش جىل بۇرىن «بارشاعا ارنالعان تەگىن كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ» جوباسى بويىنشا وقىتۋدى باستاعان وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى – نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى قوعامدىق تاماقتاندىرۋ جانە سەرۆيس كوللەدجى. ىرگەتاسى سوناۋ سەكسەنىنشى جىلداردىڭ باسىندا قالانعان ءبىلىم ورداسى 9 مىڭنان استام دايىن مامان دايىنداپ شىعارعان. بۇگىنگى تاڭدا كوللەدجدىڭ 911 كونتينگەنتى بار. ستۋدەنتتەر 3 ماماندىق, 11 بىلىكتىلىك بويىنشا وقىتىلادى. بارلىعى بويىنشا جۇمىسشى ماماندار دايىندالادى. وقۋ باعدارلاماسىنىڭ 40 پايىزى تەوريالىق, ال 60 پايىزى پراكتيكالى ءبىلىم بەرۋگە قۇرىلعان. پراكتيكالىق ءبىلىمدى ستۋدەنتتەر الەۋمەتتىك سەرىكتەستەر بازاسىندا الادى. ياعني, بىرىڭعاي پراكتيكادان وتەدى.
زاۋرە قىلىشباەۆا,
قوعامدىق تاماقتاندىرۋ جانە سەرۆيس كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى:
«ەلوردادا سەرۆيس ماماندىقتارىن دايىندايمىز. ءبىزدىڭ نەگىزگى الەۋمەتتىك سەرىكتەستەرىمىز استاناداعى شەتەلدىك قوناقۇيلەر مەن مەيرامحانالار. كەيىن ستۋدەنتتەر وقۋ بىتىرگەندە سول جەرلەرگە 100 پايىز جۇمىسقا ورنالاسىپ كەتەدى. بىزدە وقيتىن بالالار 1 كۋرستان باستاپ ءىس-تاجىريبەدەن وتەدى. تەگىن ءبىلىم الاتىن بالالاردىڭ بارلىعىنا ستيپەنديا بەرىلىپ, تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ءتىپتى جولدارىنا دا اقشا تولەنەدى».
بيىل قوعامدىق تاماقتاندىرۋ جانە سەرۆيس كوللەدجىن 205 تۇلەك ءبىتىرىپ شىعادى. ولاردىڭ بارلىعى قازىردىڭ وزىندە جۇمىسقا ورنالاسىپ قويعان. وقۋ ورنى الەمنىڭ 9 ەلىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتقان. جىل سايىن ستۋدەنتتەر كوللەدج ەسەبىنەن ءتۇرلى حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسىپ تۇرادى. وتكەن جىلى كوللەدج ستۋدەنتى ولجاس الدانازار كراسنودار قالاسىندا وتكەن «WorldSkills» بايقاۋىندا ەكىنشى ورىن الدى. ول بايقاۋعا مەيرامحانا سەرۆيسى بويىنشا قاتىسقان بولاتىن. ال بيىل نۇر-سۇلتان قالاسىندا وتەتىن بايقاۋعا وقۋ ورنىنان 6 بالا قاتىسپاق. قازىردىڭ وزىندە دايىندىق قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر دەيدى كوللەدج ديرەكتورى. سونداي-اق كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورداسىنىڭ ستۋدەنتتەرى كراسنودار قالاسىنا بارىپ, حالىقارالىق فەستيۆالدەن قانجىعالارىن مايلاپ قايتتى. جەرلەستەرىمىزگە باس جۇلدە بۇيىرعان ەكەن.
اسپازدىق – بۇل ماماندىق قانا ەمەس, ونەر دەيدى ستۋدەنتتەر. ويتكەنى اسپازدىقتى تاڭداعاندار بار جان-تانىمەن تاماق دايىنداۋدى جاقسى كورەتىندەر. ەلوردالىق قالىمبەك اتاگەلديەۆ ءۇشىنشى سىنىپتان باستاپ اسپاز بولۋدى ارمانداعان. اناسىمەن بىرگە اسحانادا جاعالاسىپ وسكەن بالا تاماق ازىرلەۋدى ەرتە كەزدەن مەڭگەرگەن ەكەن. كەيىن مەكتەپ وقۋشىسى ينتەرنەتتەن كوللەدج تۋرالى بەينەروليكتى كوزى شالىپ قالادى. وسىلايشا ونىڭ ارمانى جالعاسىن تاۋىپ, نۇر-سۇلتانداعى تاماقتانۋ جانە سەرۆيس كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتى اتانادى.
«مەن گرانتقا ءتۇستىم. 16 مىڭ تەڭگە ستيپەنديا الامىن. بۇل – ورتاشا كورسەتكىش. ەگەر وقۋىڭدى جاقسى وقىساڭ 20 مىڭنان استام اقشا الا الاسىڭ. مەن «حيلتون استانا» قوناق ۇيىندە ءتاجىريبەدەن ءوتىپ جاتىرمىن. ماعان ءدال سونداي جەرلەردە جۇمىس ىستەگەن ۇنايدى. ويتكەنى تاجىريبەدەن ءوتۋ كەزىندە ءبىز قازاقستاندىق ەمەس, شەتەلدىك ستاندارتتارمەن تانىسامىز. ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەردىڭ كوبى ءۇشىنشى كۋرستا تولىق جۇمىس ىستەيدى. جۇمىس ىستەمەيتىندەرى بىرەن-ساران بولار. ءتىپتى ولار جالاقى دا الادى. ويتكەنى جۇمىس بەرۋشىلەرگە دە بىلىكتى مامان قاجەت. ال ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەر ءوز ءىسىنىڭ شەبەرلەرى», دەيدى ق.اتاگەلديەۆ.
قالىمبەك جاس بولسا دا, ۇلكەن ىسكە باس بولعىسى كەلەدى ەكەن. جاي اسپاز ەمەس, قازاقستاننىڭ اتىن ايداي الەمگە تانىتپاق. بوزبالا, ءتىپتى «ميشلەن جۇلدىزىن» يەلەنەمىن دەپ وتىر.
«اۋەلى امەريكا قۇراما شتاتتارىنا «Work and Travel» باعدارلاماسى بويىنشا بارىپ, ءارى قاراي ەۋروپاعا وقۋعا تۇسكىم كەلەدى. ويتكەنى ەلىمىزدە گاسترونوميا سالاسى دامىماعان. تمد ەلدەرى «ميشلەن جۇلدىزىن» ءالى 50 جىلداي الا المايتىن شىعار.
قالىمبەكتىڭ ايتۋىنشا, ءدامى جاعىنان يتاليالىق اسحانا كەرەمەت, ال تەحنولوگيا جاعىنان قارايتىن بولساق, فرانتسۋز مەن جاپون اسحاناسىنا جەتەرى جوق ەكەن. قالىمبەك اسپازدىق ونەردى مىقتى مەڭگەرگەن ستۋدەنت قانا ەمەس, سونداي-اق بەلسەندى جاستاردىڭ ءبىرى. بوس ۋاقىتىندا كوللەدجدە وتەتىن ءىس-شارالارعا ءجيى قاتىسىپ تۇرادى. ءوزى سەكىلدى ستۋدەنتتەردى ۇنەمى قاسىنا جيناپ الادى. سولاردىڭ ءبىرى – ديانا ولجاباي. قالىمبەككە قاراعاندا ديانا كوللەدجگە نە ءۇشىن تۇسكەنىن بىلمەگەن ەكەن. بىراق كۋلينارلىق ونەردىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرگەن بويجەتكەن ەندى بۇل ماماندىقسىز كەلەشەك ءومىرىن ەلەستەتە المايدى. ونىڭ دا ارمانى اسقاق, بولاشاقتا نۇر-سۇلتاندا تەڭدەسى جوق كۋلينارلىق تاعامداردى ازىرلەيتىن دۇكەن اشپاق.
گۇلناز سايلاۋقىزى
