ادەبيەت • 08 ءساۋىر, 2019

ءتۇن – مەنىڭ جۇبانىشىم

1530 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىن نازارلارىڭىزعا اقىن ەرعالي باقاشتىڭ ءبىر توپ ليريكالىق ولەڭدەرىن ۇسىنامىز. ە.باقاش 1982 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. قازۇۋ-دىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ تۇلەگى. «دالا», «جۇراعات», «الاش», «دارابوز» جۋرنالدارىندا جاۋاپتى حاتشى بولىپ قىزمەت اتقارعان. بۇل كۇندە الماتى قالاسى «بوبەك» ۇلتتىق ورتالىعىندا رەداكتسيالىق-باسپا ءبولىمىنىڭ رەداكتورى بولىپ قىزمەت ىستەيدى.

***

كول كوردىم مەن توستاعانداي كوزىڭنەن,

باتىپ كەتتىم, تىلدەسە الماي وزىڭمەن.

اق جال تولقىن جاعاعا اتىپ وينايدى,

بەيىس باقتىڭ سامالى ەسىپ سوزىڭنەن.

 

قىر جايقالىپ جۇپار شاشقان دەمىڭنەن,

بار تىرشىلىك قۇلپىرادى ەمىڭنەن.

ساعان ىنتىق بولماس ەدىم, مەن راس,

جارالعاندا تەڭىڭمەن.

 

ءتۇن جىلايدى, سەن ۇيقىڭنان ويانساڭ,

كۇن مۇڭايار ادەمى بوپ بويانساڭ.

ارمانىم جوق, سەنىڭ سۇلۋ بەينەڭە,

جىردان ءمۇسىن قويا السام!

 

بىراق ول دا اسىرا الماس باعاڭدى,

ءازىز كوركىڭ جارىق قىلعان قاراڭدى.

سەنىڭ ءمىنسىز سۇلۋلىعىڭ نۇر شاشىپ,

جەر بەتىنە شۋاق بولىپ تارالدى.

 

كۇيكى تىرلىك قاجىتقاندا ەزگىلەپ,

سەنى ويلاسام, سانامنان مۇڭ بەزدى كەپ.

تىرشىلىككە ىڭكار قىلىپ قوياتىن,

اياۋلى جان ساعىنامىن سەنى كوپ.



ءتۇن مەنىڭ — جۇبانىشىم


ءتۇن مەنى تۇرتكىلەيدى,

تۇنشىعىپ قالاتىنداي.

اق بۇلتتار كۇركىرەيدى,

تاعى دا جاۋاتىنداي.


تارس جۇمىپ, كوزىمدى اشسام,

تۇنەكتەن ورالامىن.

تاس ءتۇيىن ءسوزىمدى ايتسام,

كەبىنگە ورانامىن.


نەسىنە قىمسىنامىن,

ءتۇن مەنىڭ جۇبانىشىم.

قول سوزىپ ۇمسىنامىن,

قىلپىلداپ تۇرادى ءىشىم.


كورىنبەس كوزگە تۇنىق,

بار وندا عاجايىپ ءبىر.

قۇنىقساڭ تۇنگە قۇنىق,

ىقىلاس ازايىپ تۇر.


ءتۇن دەگەن قارا كىسى,

قارا اتىن قامشىلايدى.

اقشا بۇلت جىلامسىراپ,

كوز جاسى تامشىلايدى.


 مويىنداۋ


ءتۇن تۇنەككە اينالىپ,

قالعىپ كەتتى جۇلدىزدار.

اي بۇلتتارعا بايلانىپ,

ۇدەي سوقتى تۇنگى ىزعار.


جەر جىگىنەن قوزعالىپ,

شىر اينالدى ۇرشىقتاي.

ءتىل ۇشىندا ءسوز قالىپ,

نيەت ەتتىم تۇنشىقپاي.


اسپان تىنىس, تارىلتىپ,

الاسارىپ كەتكەندەي.

بىراق مۇڭنان ارىلتىپ,

ءبىر كوگەرشىن جەتكەندەي


تۇننەن سۇراپ كورىمدىك,

جەتتىك مىنە, جارىققا.

قاپ-قارا بوپ كورىندىك,

بىراق نەگە حالىققا.


ونىڭ سىرى مويىنداۋ,

اققا كۇيە جۇققانىن.

قارا تۇندە مۇڭايىپ,

جالعىز قالام, ۇققانىم...



سارى قىز – سارى كۇز


سارى قىز كەلدى اۋىلعا جىلداعىداي,

كوڭىلىم سول باياعى قىرداعىداي.

بىلتىرعى اياقتالماي قالعان سىردىڭ,

قىزىعى ەرتەگى, اڭىز, جىرداعىداي.


وزگەرىپ كەتپەس دۇنيە وزدىگىنەن,

دەرەگىن تاپتىم ءومىر سوزدىگىنەن.

اجەمنىڭ اق جاۋلىعىن كەلىنى الىپ,

اتامنىڭ اعاش جوندىم كەزدىگىمەن.


قاس-قاعىم ءوتتى ءبارى قاباتتاسىپ,

اككىلىك اڭعالدىقپەن قاناتتاسىپ.

سارى قىز جاسىما جاس قوسىپ بەردى,

ادەمى ءازىلىمىز ساباقتاسىپ.


كورمەگەن كوڭىل شىركىن كۇدىكتەنىپ,

سوندىقتان جۇرەم ىلعي ۇمىتتەنىپ.

سارى قىز اقىلىما اقىل قوستى,

بايسالدى مىنەزىمەن ك ۇلىپ كەلىپ.


سەزەدى جۇرەك مۇڭعا بايلانعانىن,

ەسكە الىپ قىزدى اۋىلعا سايلانعانىن.

بىلسەم دە, بىلمەگەن بوپ جۇرەم ەندى,

سارى قىز – سارى كۇزگە اينالعانىن...


***

كۇنادان پاك سۇلۋلىعىڭ كوزدى ارباپ,

قيال-قۇسىم الەمىڭدى ءجۇر بارلاپ.

كوڭىلىمنىڭ باقشاسىنا قونساڭ عوي,

جان تەربەتەر, قۇدىرەتتى ءسوزدى ارناپ.


و, پەريزات!

بۇلبۇل ءۇندى گۇلزارىم,

ماحابباتتىڭ ارقالاتقان مۇڭ-زارىن.

ءمارتپىن, بىراق, شاھارىم جوق سىيلايتىن,

ال, حافيزدەي تۇسىنە الام قىز جانىن.


گۇل مەن قايىڭ ساعان تەڭەۋ بولا الماس,

ويتكەنى ولار سەمسە قايتىپ وڭالماس.

ءتاڭىر سەنى قىزعانىش قىپ جاراتتى,

عاشىق جاننىڭ جۇرەگىنەن جوعالماس.


تىڭدا مەنى, ايلالى ءومىر تۇلكىدەي,

قىرىن قاراپ, جيىرىلعانشا كىرپىدەي.

قاس سۇلۋلىق بولماسا ەگەر جالعاندا,

ىزگىلىك تە, ەستىلەر ەد تۇرپىدەي...


كۇن مەن ايداي دارالانعان بولەكسىڭ,

زەرتتەلمەگەن, جۇپارى مول تۇبەكسىڭ.

جان بالاسى كورگەن زامات تاڭدانىپ,

كەۋدەلەردە دۇرسىلدەگەن جۇرەكسىڭ.


كوڭىل شۋلاپ,

جەل جۇلقىعان ەمەندەي,

اپپاق ءومىر بايەك بوپ ءجۇر ەنەمدەي.

تەرەزەمنەن سىعالايدى قوڭىر كەش,

بولمەمە سەن جارىق بولىپ ەنەردەي.


***


ءتىل بايلانعان كوركىڭە ىشتەي ءسۇيىنىپ,

ءسامبى تالداي تۇرسىڭ اسەم ءيىلىپ.

جانارىڭا مىناۋ جالعان بەس كۇننىڭ,

مۇڭ-شاتتىعىن قويعاندايسىڭ ءيىرىپ.


تەڭىز سىندى گاۋھار جاتقان تۇبىندە,

كوزىڭە ءۇنسىز قاراي بەرەم, تۇڭىلمە.

ماۋجىراعان دۇنيەنى كوركىڭمەن,

ۇيقىسىنان وياتتىڭ سەن بۇگىن دە.


سۇلۋلىقتىڭ ءتۇپ-توركىنى جارالعان,

كەلدىڭ بە سەن بىزگە جۇمباق ارالدان.

ارداي اپپاق جۇرەگىڭدە جاتقانداي,

تازالىقتىڭ باسىرەسى جوعالعان.


كۇيىكسىڭ سەن,

ءارى شاتتىق شالقىعان,

سۇلۋلىعىڭ جۇرەكتەردى شارپىعان.

مەنىڭ جۇيىرىك قيال قۇسىم قالىقتاپ,

سەنىڭ ءمولدىر الەمىڭدە قالقىعان.


سورلى جۇرەك سورعا بولا سۇيەسىڭ,

وت جاناردىڭ جالىنىنا كۇيەسىڭ.

سەنى كورىپ جۇرەگىمە جەرلەگەم,

ماحابباتتىڭ ماڭگى ولمەيتىن كيەسىن.


كورگەن جاندار اھ ۇرادى تەسىلىپ,

بوتەن ويلار ىشتەرىندە ەسىرىپ...

تەڭدەسى جوق سۇلۋلىقتى كەي ساتتە,

اردىڭ ءوزى باعالايدى كەشىگىپ.

سوڭعى جاڭالىقتار