رۋحانيات • 08 ءساۋىر, 2019

تەكەمەتتى تەپكەنى تەگىن تەپكەنى ەمەس پە؟!.

1412 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
تەكەمەتتى تەپكەنى تەگىن تەپكەنى ەمەس پە؟!.
جيەن اعام جاقسى حابار جەتكىزگەن. الپەشتەپ باققان جال­عىز قىزىن ۇزاتپاق. وسى قازاق­تىڭ «وتىرعان قىزىن ورنىن تابار» دەگەن ءسوزى ىپ-راس. قارىنداسىمىز جوعا­رى وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ, وبلىس ورتالىعىنداعى دوكەي ءبىر مەكەمەدە جۇمىس ىستەپ جۇرگەن. جيەن اعامنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جۇمىسى بالانىڭ كوڭىلىنەن شى­عادى, جالاقىسى تولىمدى. تەك ۋاقىتتىڭ ءوتىپ بارا جاتقا­نى جانىنا باتىپ جۇرگەن. جات جۇرتتىق پەرزەنتتىڭ ورنىن تاپ­قانى كەز كەلگەن اتا-انا ءۇشىن ارمان ەمەس پە؟ 


اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعان قۋانىشقا ءبىز دە قۋاندىق. ورنىن تاپقاندا قانداي, وت جاعاتىن جەرى كۇللى كوكشەتاۋعا بەلگىلى وتباسى. ارينە, بايلىعىمەن. قايىن ەنەسى كەشەگى كەڭەس زاما­نىندا ساۋدا سالاسىندا ىستە­گەن. ءتورت ۇلى قازىرگى كۇنى كاسىپ­كەرلىكتىڭ كورىگىن قىزدىرىپ-اق تۇر. كادىمگى قازاقتىڭ جالپاق تىلىمەن ايتقاندا, ءيتىنىڭ باسىنا ىركىت توگىلگەن اۋلەت. ءبىزدىڭ قىز ۇلدە مەن بۇلدەگە ورانىپ شىعا كەلمەك, تەك ەكى جاس جاراسىپ كەتسە بولعانى. جاراتقان يەدەن ودان ارتىق نە تىلەرسىڭ. 

بەلگىلەنگەن كۇنى بارىمىزدى كيىپ, بايلاۋىشىمىزدى بايلاپ باردىق. ەپتەپ كەۋدە كوتەرىڭكى. تەرەزەمىز تەڭ كەلىپ جاتپاسا دا قۇدامىز عوي. شىعار الدىندا جيەن جەڭگەمىز قىزىنىڭ جاساۋىن كورسەتكەن. ەركەك كىندىكتىلەر تەمەكى تارتىپ, جاياۋ اڭگىمەنى جەلدىرىپ تۇرعانىمەن, كوزدەرىنىڭ قيىعى قىز جاساۋىندا. جالعىز قىزدان نەسىن اياسىن, جانىن سالىپتى. جيھاز اتاۋلىنىڭ ءبارى ءبىر دەڭگەيدە عوي, جالعىز ەرەكشەلىگى تەكەمەت ەكەن. قوشقارمۇيىز ويۋ سالعان, جيەكتەرى قىزعىلتىم تۇسپەن بوياعان, بۇل كۇندە قالا­لىق­تاردىڭ كوزىنەن تاسا بولعان تەكەمەت. جيەن جەڭگەم ءتۇسىندىرىپ ايتىپ جاتىر, اجەسى مارقۇم وسى بالا ومىرگە كەلگەندە, وسىدان وتىز جىل بۇرىن ادەيىلەپ باستىرىپ ەدى. امانات ەتكەن. 


– اماناتقا قيانات جاسامايىن دەپ اپارا جاتىرمىن, – دەپ قويادى قۋانىشتان ءوڭى بال-بۇل جانعان جەڭگەم, – ايتپەسە, قازىرگى جاستار تەكەمەتتىڭ قادىرىن قايدان ءبىلسىن؟! ارابتىڭ, پارسىنىڭ, بەرى قويعاندا قىتايدىڭ جىبەك كىلەمدەرى تەكەمەتتى توردەن ىعىس­تىرىپ, بوساعاعا شىعارىپ تاستادى عوي. اجەسىنىڭ كوزىندەي كورىپ ۇستاسا ەكەن قاراعىم. 

توسىرقاپ قالعان با, تويشىل قاۋىم تەكەمەتكە ەلەڭ ەتكەن جوق. ءسۇت ءپىسىرىم ۋاقىتتا بولاشاق قۇدالاردىڭ بوساعاسىن اتتادىق. اماندىق-ساۋلىقتان سوڭ كولىككە تيەپ اكەلگەن جۇك ءتۇسىرىلدى. ايەلدەر جاعى جاڭا عانا ۇيدەن الىپ شىققان قىز جاساۋىن كورسەتىپ, كورىمدىكتەرىن الىپ جاتىر. كەزەك تەكەمەتكە كەلگەن. وتىز جىلدان بەرى بۇكتەتىلىپ جاتقان سوڭ بوياۋى ءوڭىپ كەتپەسە دە, سانىنە سەلكەۋ تۇسكەن ەكەن. ءوزى دە اۋىلدان شىقسا دا, تە­كەمەتتى تۇڭعىش كورىپ تۇر­عان­داي تاڭدانعان باي قۇداعي جىل­تىراعان ادەمى ءتۋفليىنىڭ ۇشىمەن تەۋىپ كورىپ, «بۇل نە؟!» دەپ سۇرا­دى. جيەن جەڭگەم ءتۇسىندىرىپ جاتىر. اجەسىنىڭ اماناتى. 
– قوراعا اپارىپ تاستاڭدار!–دەدى باي قۇداعي, – وسى تەكەمەتكە ۇيدە ورىن جوق شىعار. 


ءبىزدىڭ كوڭىل سۋ سەپكەندەي باسىلدى. الاۋلاعان ادەمى سەزىم, امانات دەگەن قاستەرلى ۇعىم تەكەمەتپەن بىرگە قورانىڭ ىشىندە ەلەۋسىز قالىپ بارا جاتقانداي...

سوڭعى جاڭالىقتار