ەكونوميكا • 04 ءساۋىر, 2019

ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىندە كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارى باستالدى

1150 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتى, جامبىل, قىزىلوردا, تۇركىستان وبلىستارىندا كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارى باستالدى. بۇل تۋرالى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.

ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىندە كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارى باستالدى

ءىس-شاراعا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ, وبلىس اكىمدىگىنىڭ, «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق وكىلدەرى, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەر, سالالىق اسسوتسياتسيالار مەن كاسىپوداق جەتەكشىلەرى قاتىستى.

وبلىس اكىمدىكتەرى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارمالارىنىڭ الدىن-الا مالىمەتتەرى بويىنشا, 2019 جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن 22,3 ملن گا جەرگە ورنالاستىرۋ جوسپارلانۋدا, بۇل وتكەن جىلعىدان 1,3% ارتىق. قازىرگى ۋاقىتتا ەگىستىك جەرلەردى ءتيىمدى ءارتاراپتاندىرۋ جۇرگىزىلۋدە, بۇل بيداي, سۋارمالى ەگىستىك جەرلەردىڭ ازايۋىنا جانە بوس جەرلەردى يگەرۋ ەسەبىنەن مايلى, ءداندى داقىلدار, جەمدىك داقىلدار, بۇرشاق, جەمشوپ داقىلدار سياقتى باسەكەگە قابىلەتتى سۇرانىسقا يە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

وسىلايشا, اعىمداعى جىلى 2018 جىلمەن سالىستىرعاندا سۇرانىسقا يە ەگىستىك القاپتارى: ارپا جانە جۇگەرى استىق - 57,2 مىڭ گا, قانت قىزىلشاسى - 2,6 مىڭ گا, جەمشوپ داقىلدارى - 654,1 مىڭ گا ارتادى.

2019 جىلدىڭ 1-قاڭتارىنان باستاپ ساتىپ الۋ نورمالارى بويىنشا ەليتالىق تۇقىمدار مەن ءبىرىنشى رەپرودۋكتسيالى تۇقىمداردى سۋبسيديالاۋدى كوزدەيتىن تۇقىم شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋدىڭ  جاڭا سحەماسى ەنگىزىلدى.  بۇل رەتتە تۇقىمدار كوكتەمدە تولەمسىز تۇقىم شارۋاشىلىقپەن نەمەسە ءاشتو ىسكە اسىرۋشىمەن  جىبەرىلەدى, ال ولاردىڭ شىعىندارىن وبلىس اكىمدىگى وتەيدى. (100%) 

تۇقىم شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋدىڭ جاڭا مەحانيزمىنە كوشۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىنە كوكتەمدە تۇقىم ساتىپ الۋ, ۋاقىتىلى سورتتى اۋىسۋلار مەن سورتى جاڭارتۋلارىن الۋ ءۇشىن اينالىم قاراجاتىنىڭ جوقتىعى ماسەلەسىن شەشەدى. سونداي-اق, بولىنگەن بيۋدجەتتىك قاراجاتتاردى ءتيىمدى پايدالانۋ جانە تۇقىم شارۋاشىلىعى سۋبسيديالاۋدىڭ باعدارلاماسىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەردى 100% قامتاماسىز ەتەدى.

وبلىستىق اكىمدىكتەردىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, 1 ساۋىردەگى كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە تراكتورلاردىڭ دايىندىعى 91%, سەبۋ كەشەندەرىنىڭ دايىندىعى 100%, تۇقىم سەپكىشتەردىڭ دايىندىعى 91%, توپىراق وڭدەۋ قۇرالدارىنىڭ دايىندىعى 93%.

ماشينا-تراكتور پاركىن جاڭارتۋ پروبلەمالارىن شەشۋ ءۇشىن قولدا بار رەسۋرستاردى (سۋبسيديالاردىڭ ءتيىمسىز تۇرلەرىن ازايتۋ ارقىلى) قايتا ءبولۋ جوسپارلانىپ وتىر, بۇل ءوندىرۋشى ەلگە بايلانۋسىز ء اشتو ساپالى جانە زاماناۋي تەحنيكالارعا قول جەتكىزۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالاتىن بولادى.

وسىلايشا, وتاندىق جانە شەتەلدىك ءوندىرىستىڭ تەحنيكاسى ينۆەستيتسيالىق شىعىنداردى سۋبسيديالاۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە (تەڭگەرىمنىڭ مولشەرى اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكاسىنىڭ قۇنىنان 25% -دى قۇرايدى) بىردەي شارتتارمەن سۋبسيديالاناتىن بولادى. سونىمەن بىرگە جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن سۋبسيديالاۋ ستاندارتى ايماقتىق اكىمدىكتەرمەن (35% -عا دەيىن) دەربەس تۇردە كوبەيتىلۋى مۇمكىن.

بۇدان باسقا, ءاشتو ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى ليزينگىن قارجىلىق قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا,  كرەديتورعا اۆانستىق تولەم, ساتىپ العان تەحنيكالار بويىنشا العاشقى جارناسى رەتىندە, ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديانى اۋدارۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان.

وسى قولداۋ شارالارىن بىرتە-بىرتە ۇلعايتۋ, 2021 جىلعا دەيىن اگراريلەردىڭ اۋىل شارۋاشىلىق تەحنيكاسى مەن جابدىقتارىن ساتىپ الۋعا ينۆەستيتسيالار كولەمىن 100 ملرد تەڭگەدەن 240 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتكىزۋ جانە 2021 جىلعا قاراي جابدىعىن جاڭارتۋدىڭ مينيمالدى تەحنولوگيالىق دەڭگەيىن 2% -دان 6% -عا دەيىن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانۋدا.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىمەن  كەلىسىمى بويىنشا ناۋرىز-ماۋسىم ايلارىندا 380,0 مىڭ توننا ديزەل وتىنى ءبولىندى (2018 جىلى 375,0 مىڭ توننا). ەگىس القاپتاردىڭ  كوبەيۋىن ەسكەرە وتىرىپ, قوسىمشا ايماقتارعا 5,0 مىڭ توننا ديزەل وتىنى ءبولىندى. ايماقتارعا وتىن بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس جەتكىزىلەدى. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى وپەراتورلاردىڭ جەتكىزىلىمىن ەسكەرە وتىرىپ, زاۋىتتان 160 تەڭگە / ليتر (193,0 مىڭ تەڭگە / توننا) باعاسىن بەلگىلەدى, وڭىرلەردەگى ورتاشا باعا 176 تەڭگە / ليتر بولادى, بۇل نارىقتىق باعادان (جانار-جاعار ماي قۇيۋ ستانتسياسى - 195 تەڭگە / ليتر) 10 پايىزعا ارزان.

اگروونەركاسىپتىك كەشەن سۋبەكتىلەرىن 2019 جىلى «كەڭ دالا» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيەلەندىرۋ ءۇشىن 60 ملرد تەڭگە ءبولىندى, سوڭعى قارىز الۋشىلار ءۇشىن سىياقى ستاۆكاسى جىلدىق 7% -دان اسپايدى. اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى https://qoldau.kz/ پورتالى ارقىلى وتىنىشتەردى قابىلدايدى. اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردى نەسيەلەندىرۋ نەسيە سەرىكتەستىكتەرى ارقىلى 13 ملرد. تەڭگە, ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر 14 ملرد تەڭگە جانە تىكەلەي نەسيە بەرۋ - 33 ملرد تەڭگە («انك» اق فيليالدارى ارقىلى) جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل ءبولۋ شارتتى بولىپ تابىلادى, سەبەبى وتىنىمدەردى الۋعا قاراي قارجىلاندىرۋ قامتاماسىز ەتىلەدى.

ايتا كەتۋ كەرەك, اعىمداعى جىلدىڭ 1 ساۋىرىندە. الماتى, جامبىل, قىزىلوردا جانە تۇركىستان وبلىستارىندا 379,3 مىڭ گەكتارعا ەگىستىك ەگىلدى, جوسپار 1713,2 مىڭ گەكتار نەمەسە 22,1% ورىندالدى. سونىمەن بىرگە ماساقتى داقىلدار 196,6 مىڭ گەكتارعا, مايلى داقىلدار - 52,7 مىڭ گەكتارعا, كوپجىلدىق شوپتەر - 72,3 مىڭ گەكتارعا, كوكونىس پەن باقشا مادەنيەتتەرى جانە كارتوپ - 57,4 مىڭ گەكتارعا, قانت قىزىلشاسى - 0,3 مىڭ گەكتارعا ەگىلدى.
سوڭعى جاڭالىقتار